ΜΟΔ: Οδηγός για να κλείσει η πληγή των παράνομων χωματερών – Οι Δήμοι που είναι στο «κόκκινο»!

Του Αργύρη Δεμερτζή/

Αντιμέτωποι με το στοίχημα να κλείσει οριστικά  η πληγή των παράνομων Χώρων Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Απορριμμάτων (ΧΑΔΑ),  με την αποκατάσταση των τελευταίων 38 ΧΑΔΑ, που απομένουν ανοιχτοί βρίσκονται όχι μόνον οι Δήμοι, που λειτουργούν στην περιοχή τους αλλά ολόκληρη η χώρα, ώστε να κλείσει επιτέλους το θλιβερό κεφάλαιο των παράνομων χωματερών και της επιβολής προστίμων από την Ευρωπαϊκή Ένωση στη χώρα μας.

Η πρόοδος 

Τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Εσωτερικών κάνουν προσπάθειες, έχοντας παράλληλά εξασφαλίσει χρηματοδότηση για τα έργα αποκατάστασης μέχρι το τέλος του έτους να κλείσει η πληγή των παράνομων χωματερών, που στιγματίζει την Ελλάδα σχεδόν επί δύο δεκαετίες. Σε αυτή την προσπάθεια είναι εξαιρετικά πολύτιμη η συμβολή της Μονάδας Τεχνικής Υποστήριξης Περιβάλλοντος της Μονάδας Οργάνωσης της Διαχείρισης Αναπτυξιακών προγραμμάτων.

Η πρόοδος που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια είναι σημαντική, καθώς από τους 396 ΧΑΔΑ το 2012, σήμερα έχουν απομείνει μόνο 38 ΧΑΔΑ προς αποκατάσταση.  Κλιμακωτά μειώνεται και το ύψος της χρηματικής ποινής που επιβάλλεται κάθε εξάμηνο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή: το αρχικό ποσό ύψους 14.520.000 ευρώ που περιλαμβανόταν στην απόφαση του Δικαστηρίου του Δεκεμβρίου 2014, έχει κατέλθει στα 2.960.000 ευρώ σύμφωνα με την τελευταία αξιολόγηση της Επιτροπής.

Οι εξειδικευμένοι επιστήμονες της ΜΟΔ ΑΕ, προκειμένου να υπερκεραστούν οι αδυναμίες των Δήμων σε τεχνικό και οργανωτικό επίπεδο  έχουν ετοιμάσει έναν πλήρη Οδηγό, που αποτελεί το «κλειδί» εξασφάλισης της χρηματοδότησης και υλοποίησης των έργων αποκατάστασης των παράνομων χωματερών.

Ο Οδηγός της ΜΟΔ ΑΕ περιλαμβάνει τη  διαμόρφωση των προδιαγραφών της Πρόσκλησης του Προγράμματος «ΦιλόΔημος Ι» για την αποκατάσταση των ΧΑΔΑ με κάλυψη των υπολειπόμενων αναγκών για το σκοπό αυτό.

Στο «Κόκκινο»

Από τους 38 απομείναντες προς αποκατάσταση ΧΑΔΑ οι 19 είναι στο «κόκκινο» για την επιβολή των προστίμων και νέο κύκλο διασυρμού της χώρας. Οι πληροφορίες μας αναφέρουν ότι μόνον 2 έως 3 δήμοι έχουν κινητοποιηθεί για να ανταποκριθούν στη σχετική προετοιμασία και να κλείσουν τις ανοιχτές πληγές των παράνομων χωματερών  στην περιοχή τους .

Από την πλευρά της ΜΟΔ ΑΕ, που συμβάλλει με κάθε πρόσφορο τρόπο στο πρόγραμμα αποκατάστασης των παράνομων ΧΑΔΑ σημειώνεται ότι οι ΧΑΔΑ που απέμειναν τελευταίοι στο πρόγραμμα αποκατάστασης είναι και οι περισσότερο προβληματικοί, καθώς για την αποκατάστασή τους αντιμετωπίζονται ζητήματα όπως η παύση λειτουργίας τους μέσω της υλοποίησης μεταβατικών έργων, το ιδιοκτησιακό καθεστώς ή η εμπλοκή φορέων που θέτουν περιορισμούς και απαιτούν ειδικό χειρισμό.

Απόφαση Χαρίτση

Είναι χαρακτηριστικό ότι την περασμένη εβδομάδα στο πλαίσιο νέων χρηματοδοτήσεων ΟΤΑ από το πρόγραμμα «ΦιλόΔημος», ύψους 105 εκατομμυρίων ευρώ, οι οποίες ενεργοποιούνται με απόφαση του υπουργού Εσωτερικών, Αλέξη Χαρίτση, για 35 νέα έργα ύδρευσης και αποχέτευσης, περιλαμβάνονται και τα πρώτα έργα αποκατάστασης τεσσάρων Χώρων Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Απορριμμάτων (ΧΑΔΑ) στον Δήμο Κύμης- Αλιβερίου, από τους συνολικά 19 ΧΑΔΑ, που εντάσσονται στο πρόγραμμα.

ΗΜΟΔ

Η παρουσία Χώρων Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Απορριμμάτων (ΧΑΔΑ) αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα περιβαλλοντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα. Πέρα από την περιβαλλοντική, το θέμα παρουσιάζει και δημοσιονομική διάσταση, καθώς τον Δεκέμβριο 2014 η Ελλάδα καταδικάστηκε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και μέχρι σήμερα έχει καταβάλλει χρηματικές ποινές συνολικού ύψους 48.400.000 ευρώ.

Ήδη από το 2012 και καθώς η αποκατάσταση των ΧΑΔΑ απετέλεσε έργο προτεραιότητας του ΕΣΠΑ 2007-2013, η ΜΟΔ με στελέχη της από τις Ομάδες Υποστήριξης ανέλαβε την υποστήριξη δικαιούχων με στόχο την επιτάχυνση των διαδικασιών για την ωρίμανση και υλοποίηση έργων αποκατάστασης ΧΑΔΑ και συνοδών έργων απαραίτητων για την παύση λειτουργίας τους (όπως Σταθμοί Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων και δεματοποιητές).

Επιπλέον, από το 2015, στελέχη της Μονάδας Τεχνικής Υποστήριξης Περιβάλλοντος της ΜΟΔ υποστηρίζουν τον Γενικό Γραμματέα Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του Υπουργείου Εσωτερικών στην παρακολούθηση και τον συντονισμό του συνολικού προγράμματος αποκατάστασης των ΧΑΔΑ, στο οποίο εμπλέκονται Υπηρεσίες από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το Υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης και τις Περιφέρειες.

Πρόσφατα, τα στελέχη της Μονάδας Τεχνικής Υποστήριξης Περιβάλλοντος της ΜΟΔ στο πλαίσιο της σχετικής υποστήριξης που παρέχουν στον Γενικό Γραμματέα Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων:

• Συμμετείχαν στη διαμόρφωση των προδιαγραφών της Πρόσκλησης του Προγράμματος «ΦιλόΔημος Ι» για την αποκατάσταση των ΧΑΔΑ με κάλυψη των υπολειπόμενων αναγκών για το σκοπό αυτό.
• Πραγματοποίησαν αυτοψίες και συσκέψεις με τους αρμόδιους φορείς για την αποκατάσταση των υπολειπόμενων ΧΑΔΑ.
• Εκπόνησαν σχετική έκθεση στην οποία παρουσιάζουν τα αποτελέσματα και σχετικές προτάσεις όσον αφορά απαιτούμενα έργα για την παύση λειτουργίας ΧΑΔΑ που ακόμα λειτουργούν, τις ανάγκες χρηματοδότησης και την απαιτούμενη διαχείριση -παρακολούθηση, η οποία θα στοχεύει στην ολοκλήρωση του προγράμματος και την εκμηδένιση της χρηματικής ποινής το 2020.