Νέα εγκύκλιος Πυροσβεστικής: υποχρεωτικά μέτρα για όλα τα φωτοβολταϊκά πάρκα

Νέες υποχρεώσεις για ιδιοκτήτες και επενδυτές φωτοβολταϊκών σταθμών, καθώς και για τους μηχανικούς που αναλαμβάνουν τις μελέτες και τους ελέγχους πυροπροστασίας, καθιερώνει εγκύκλιος του Αρχηγείου Πυροσβεστικού Σώματος. Προβλέπει αντιπυρικές ζώνες, πρόσβαση πυροσβεστικών οχημάτων, συστήματα πυρανίχνευσης, μελέτες εκτίμησης κινδύνου και σχέδια έκτακτης ανάγκης. Οι νέες εγκαταστάσεις υπάγονται άμεσα στο πλαίσιο, ενώ οι υφιστάμενες έχουν τριετή προθεσμία προσαρμογής.

Νέοι κανόνες πυροπροστασίας ανεξαρτήτως ισχύος

Με την εγκύκλιο υπ’ αριθ. 60013 οικ. Φ.701.45.4, της 22ας Οκτωβρίου 2026, το Αρχηγείο Πυροσβεστικού Σώματος θέτει σε εφαρμογή ενιαίο πλαίσιο πυροπροστασίας για τους χερσαίους φωτοβολταϊκούς σταθμούς που είναι εγκατεστημένοι επί εδάφους στην ύπαιθρο ή σε υπαίθριους χώρους.

Η εγκύκλιος, που υπογράφεται από τον Αρχηγό του Πυροσβεστικού Σώματος, Αντιστράτηγο Θεόδωρο Βάγια, καλύπτει εγκαταστάσεις ανεξαρτήτως ονομαστικής ισχύος.

Στόχος είναι η πρόληψη των πυρκαγιών, η αποτροπή εξάπλωσής τους προς γειτονικές δασικές και χορτολιβαδικές εκτάσεις, η προστασία των εργαζομένων και η ασφαλής επέμβαση των πυροσβεστικών δυνάμεων.

Το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει μέτρα παθητικής, προληπτικής και ενεργητικής πυροπροστασίας, με υποχρεώσεις που εξειδικεύονται ανά εγκατάσταση.

Τρία χρόνια προθεσμία για τα υφιστάμενα φωτοβολταϊκά

Οι νέοι φωτοβολταϊκοί σταθμοί οφείλουν να εφαρμόζουν τις απαιτήσεις της εγκυκλίου.

Για τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις προβλέπεται προσαρμογή εντός τριών ετών από τη δημοσίευσή της, δηλαδή έως τον Οκτώβριο του 2029, στον βαθμό που είναι πρακτικά εφικτό και κατόπιν αυτοψίας, αποτύπωσης και εκτίμησης κινδύνου.

Τα απαιτούμενα μέτρα διακρίνονται σε άμεσες παρεμβάσεις αντιμετώπισης μη αποδεκτού κινδύνου, ενέργειες συμμόρφωσης με ήδη ισχύουσες υποχρεώσεις και πρόσθετες βελτιώσεις.

Σε περίπτωση επέκτασης, αύξησης ισχύος ή ριζικής ανανέωσης, τα νέα τμήματα πρέπει να συμμορφώνονται πλήρως.

Εξαιρούνται τα φωτοβολταϊκά σε στέγες και κτίρια, τα μικρής κλίμακας συστήματα αυτοπαραγωγών εντός οικοπέδων, οι πλωτοί σταθμοί και οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας. Για τις μπαταρίες BESS απαιτείται χωριστή ειδική μελέτη πυροπροστασίας.

Αντιπυρικές ζώνες τριών μέτρων και διαχείριση βλάστησης

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στον περιβάλλοντα χώρο των εγκαταστάσεων.

Η εγκύκλιος προβλέπει ότι κατά μήκος της περίφραξης κάθε φωτοβολταϊκού σταθμού πρέπει να διατηρείται, εντός του γηπέδου, αντιπυρική ζώνη πλάτους τουλάχιστον τριών μέτρων, χωρίς καύσιμη βλάστηση.

Παράλληλα, συνιστάται διαχείριση της βλάστησης σε ζώνη 25 μέτρων από την περίμετρο, εφόσον η έκταση ανήκει στο γήπεδο ή υπάρχει σχετικό δικαίωμα επέμβασης.

Απαιτείται επίσης πρόγραμμα καθαρισμού της βλάστησης κάτω από τα φωτοβολταϊκά πλαίσια και γύρω από τον ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό, ιδιαίτερα πριν και κατά την αντιπυρική περίοδο.

Όπου το επιβάλλει η μελέτη κινδύνου, εξετάζεται η χρήση αδρανών υλικών, όπως χαλίκι.

Δρόμοι έξι μέτρων για πρόσβαση της Πυροσβεστικής

Στους φωτοβολταϊκούς σταθμούς προβλέπεται βατή πρόσβαση πυροσβεστικών οχημάτων έως την είσοδο και εσωτερική περιμετρική οδός πλάτους της τάξης των έξι μέτρων, κατάλληλη για βαρέα οχήματα και με σημεία αναστροφής.

Η περίφραξη πρέπει να έχει ύψος τουλάχιστον δύο μέτρων, ενώ οι πύλες οφείλουν να επιτρέπουν την άμεση είσοδο πυροσβεστικών δυνάμεων.

Στην είσοδο αναρτώνται στοιχεία υπευθύνου επικοινωνίας, διαθέσιμου σε 24ωρη βάση.

Προβλέπονται ακόμη μέτρα προστασίας από βανδαλισμούς, κλοπές και τρωκτικά, καθώς και απαγόρευση καπνίσματος, γυμνής φλόγας και αποθήκευσης εύφλεκτων υλικών κοντά στον εξοπλισμό.

Πυρανίχνευση, πυροσβεστήρες και αυτόματη κατάσβεση

Η εγκύκλιος καθορίζει συγκεκριμένα μέσα ενεργητικής πυροπροστασίας.

Επιβάλλεται εγκατάσταση αυτόματων συστημάτων ανίχνευσης θερμότητας ή καπνού στους σταθμούς αντιστροφέων, στους χώρους μετασχηματιστών, στους πίνακες μέσης τάσης και στα κέντρα ελέγχου.

Για το φωτοβολταϊκό πεδίο εξετάζεται, ανάλογα με τη μελέτη κινδύνου, η εγκατάσταση θερμικών καμερών ή γραμμικών ανιχνευτών.

Αυτόματα συστήματα κατάσβεσης προβλέπονται στους χώρους αντιστροφέων και υποσταθμών, εφόσον προκύπτει σχετική ανάγκη από τη μελέτη.

Απαιτούνται επίσης κατάλληλοι φορητοί πυροσβεστήρες για ηλεκτρικές εγκαταστάσεις υπό τάση.

Η ανάγκη υδροστομίων, δεξαμενής νερού ή άλλης πηγής ανεφοδιασμού πυροσβεστικών οχημάτων αξιολογείται με βάση τη θέση, την προσβασιμότητα και τους κινδύνους κάθε εγκατάστασης.

Υποχρεωτική μελέτη πυρκαγιάς από αρμόδιο μηχανικό

Κεντρικό στοιχείο της εγκυκλίου αποτελεί η Μελέτη Εκτίμησης Κινδύνου Πυρκαγιάς, η οποία εκπονείται από αρμόδιο μηχανικό πριν από την κατασκευή νέου σταθμού.

Η μελέτη εξετάζει την τεχνολογία και τη διάταξη της εγκατάστασης, τη γειτνίαση με δασικές εκτάσεις, τις συνθήκες πρόσβασης, τα ηλεκτρικά σφάλματα, τις πιθανές πηγές ανάφλεξης και τους περιβαλλοντικούς κινδύνους.

Με βάση τα συμπεράσματά της καθορίζονται τα αναγκαία μέτρα πυροπροστασίας.

Η μελέτη επικαιροποιείται τουλάχιστον ανά πενταετία, αλλά και μετά από σημαντικές μεταβολές της εγκατάστασης, πυρκαγιά ή σοβαρό ακραίο καιρικό φαινόμενο.

Η ορθή εγκατάσταση των προβλεπόμενων μέτρων βεβαιώνεται με υπεύθυνη δήλωση αρμόδιου μηχανικού, όπου απαιτείται στο πλαίσιο της άδειας λειτουργίας.

Υποχρεωτικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης και εκπαίδευση

Ο κάτοχος κάθε φωτοβολταϊκού σταθμού υποχρεούται να καταρτίζει και να εφαρμόζει Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης Πυρόσβεσης και Διάσωσης.

Το σχέδιο περιλαμβάνει διαδικασίες ειδοποίησης της Πυροσβεστικής, ηλεκτρικής απομόνωσης του εξοπλισμού, πρόσβασης των πυροσβεστών και αντιμετώπισης εξωτερικής δασικής πυρκαγιάς.

Ορίζεται υπεύθυνος επικοινωνίας σε 24ωρη διαθεσιμότητα, ενώ προβλέπεται τακτική και τεκμηριωμένη εκπαίδευση του προσωπικού λειτουργίας και συντήρησης, συμπεριλαμβανομένων των εξωτερικών συνεργείων.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον κίνδυνο ηλεκτροπληξίας, καθώς τα φωτοβολταϊκά πλαίσια μπορούν να παραμένουν υπό τάση ακόμη και μετά την απομόνωση τμημάτων της εγκατάστασης.

Τι αλλάζει στο ισχύον καθεστώς

Η νέα εγκύκλιος ισχύει από την ανάρτησή της στη Διαύγεια και αντικαθιστά, αποκλειστικά για τις φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις, το αντίστοιχο σκέλος της διαταγής του Αρχηγείου Πυροσβεστικού Σώματος του 2011.

Τα νέα μέτρα εφαρμόζονται συμπληρωματικά προς την περιβαλλοντική, δασική και ενεργειακή νομοθεσία. Όταν άλλες διατάξεις ή αδειοδοτικοί όροι προβλέπουν αυστηρότερες απαιτήσεις, υπερισχύουν οι αυστηρότερες.

Έτσι, η πυροπροστασία αποκτά συγκεκριμένες τεχνικές απαιτήσεις για τον σχεδιασμό, την αδειοδότηση, τη λειτουργία και τη συντήρηση των φωτοβολταϊκών σταθμών, με αυξημένο ρόλο και ευθύνη των αρμόδιων μηχανικών.