Εγκύκλιος: οι νέες απαιτήσεις πυροπροστασίας για τα αιολικά πάρκα

Νέες απαιτήσεις πυροπροστασίας για τα αιολικά πάρκα, υποχρεωτικές μελέτες εκτίμησης κινδύνου πυρκαγιάς από αρμόδιους μηχανικούς, συγκεκριμένες αποστάσεις καθαρισμού της βλάστησης, εγκατάσταση συστημάτων πυρανίχνευσης και σχέδια έκτακτης ανάγκης προβλέπει εγκύκλιος του Αρχηγείου Πυροσβεστικού Σώματος. Οι νέες εγκαταστάσεις υπάγονται άμεσα στο πλαίσιο, ενώ για τα υφιστάμενα αιολικά πάρκα προβλέπεται τριετής προθεσμία προσαρμογής, στον βαθμό που είναι πρακτικά εφικτό.

Η εγκύκλιος με αριθμό πρωτοκόλλου 57749 οικ. Φ.701.45.2/15.10.2026 και ΑΔΑ ΡΡΟ846ΝΠΙΘ-Λ5Η, την οποία υπογράφει ο Αρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος, Αντιστράτηγος Θεόδωρος Βάγιας, καθορίζει ενιαίο πλαίσιο πυροπροστασίας για τις χερσαίες εγκαταστάσεις ηλεκτροπαραγωγής από αιολική ενέργεια.

Αφορά τους σταθμούς που έχουν λάβει ή πρόκειται να λάβουν Βεβαίωση Παραγωγού ή Βεβαίωση Ειδικών Έργων, στο μέρος της αιολικής παραγωγής και του συνοδού ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού. Για σταθμούς με συστήματα αποθήκευσης ενέργειας μπορεί να απαιτούνται πρόσθετα μέτρα.

Τρία χρόνια για την προσαρμογή των υφιστάμενων πάρκων

Η βασική αλλαγή για τους παραγωγούς αφορά την υποχρέωση επανεξέτασης των εγκαταστάσεών τους. Οι υφιστάμενοι αιολικοί σταθμοί οφείλουν να προσαρμοστούν εντός τριών ετών από τη δημοσίευση της εγκυκλίου, στον βαθμό που αυτό είναι πρακτικά εφικτό. Η προσαρμογή ξεκινά με αποτύπωση του υφιστάμενου φακέλου, αυτοψία και αξιολόγηση κινδύνου.

Οι απαιτούμενες παρεμβάσεις διαχωρίζονται σε άμεσες ενέργειες αντιμετώπισης μη αποδεκτού κινδύνου, ενέργειες συμμόρφωσης με ισχύουσες υποχρεώσεις και πρόσθετες βελτιώσεις που τεκμηριώνονται από τη μελέτη κινδύνου. Η εγκύκλιος καταργεί την προηγούμενη διαταγή του 2011 αποκλειστικά για τις αιολικές εγκαταστάσεις.

Υποχρεωτική μελέτη από αρμόδιο μηχανικό

Για κάθε αιολικό πάρκο και τις επιμέρους ανεμογεννήτριες προβλέπεται Μελέτη Εκτίμησης Κινδύνου Πυρκαγιάς (Fire Risk Assessment) από εξειδικευμένο αρμόδιο μηχανικό. Η μελέτη εξετάζει τις πιθανές αιτίες ανάφλεξης, όπως βραχυκυκλώματα, μηχανικές βλάβες, υπερθέρμανση εξαρτημάτων, διαρροές ελαίων και κεραυνικά πλήγματα. Αξιολογεί τις επιπτώσεις για εργαζομένους, εξοπλισμό και φυσικό περιβάλλον και τεκμηριώνει τα απαιτούμενα μέτρα.

Η μελέτη επικαιροποιείται τουλάχιστον ανά πενταετία, καθώς και μετά από σημαντική τροποποίηση της εγκατάστασης ή περιστατικό πυρκαγιάς.

Παράλληλα, τα εφαρμοζόμενα μέτρα αποτυπώνονται σε μελέτη πυροπροστασίας που συντάσσει αρμόδιος μηχανικός. Η ορθή εγκατάστασή τους βεβαιώνεται με υπεύθυνη δήλωση μηχανικού στις περιπτώσεις που απαιτείται για την άδεια λειτουργίας.

Οι αποστάσεις καθαρισμού της βλάστησης

Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι απαιτήσεις πυροπροστασίας του περιβάλλοντος χώρου των αιολικών εγκαταστάσεων. Η εγκύκλιος προβλέπει τη διαχείριση της βλάστησης σε ζώνη 25 μέτρων από την περίμετρο του αιολικού πάρκου, τον καθαρισμό του χώρου σε ακτίνα τουλάχιστον 10 μέτρων γύρω από κάθε πυλώνα ανεμογεννήτριας, καθώς και τη διατήρηση περιμετρικής ζώνης τουλάχιστον 5 μέτρων γύρω από οικίσκους, υποσταθμούς και κτίρια των εγκαταστάσεων.

Οι ζώνες αυτές απαιτούν συνεχή συντήρηση, με απομάκρυνση ξερών χόρτων, θάμνων και άλλων εύφλεκτων υλικών ή χρήση μη καύσιμων υλικών, όπου προβλέπεται. Παράλληλα, οι δρόμοι πρόσβασης στις εγκαταστάσεις πρέπει να παραμένουν ανοικτοί, συντηρημένοι και κατάλληλοι για την ασφαλή διέλευση, προσέγγιση και αναστροφή πυροσβεστικών οχημάτων, ώστε να διευκολύνεται η άμεση επέμβαση σε περίπτωση πυρκαγιάς.

Πυρανίχνευση, πυρόσβεση και αντικεραυνική προστασία

Η εγκύκλιος προβλέπει συστήματα ανίχνευσης θερμότητας ή καπνού σε κρίσιμα σημεία, όπως η άτρακτος, οι ηλεκτρικοί πίνακες, τα φρένα, οι μετασχηματιστές και οι υποσταθμοί. Τα συστήματα πυρανίχνευσης συνδέονται με το κέντρο ελέγχου SCADA, ώστε να επιτρέπεται η αυτόματη ακινητοποίηση και ηλεκτρική απομόνωση της ανεμογεννήτριας.

Η εγκατάσταση αυτόματου συστήματος κατάσβεσης στην άτρακτο και σε μετασχηματιστές με εύφλεκτα έλαια εξαρτάται από τα αποτελέσματα της μελέτης κινδύνου. Προβλέπονται επίσης κατάλληλοι πυροσβεστήρες και αντιπυρικές κουβέρτες σε συγκεκριμένους χώρους.  Για την αποτροπή πυρκαγιών απαιτείται πλήρες, πιστοποιημένο σύστημα αντικεραυνικής προστασίας, καθώς και συστήματα παρακολούθησης κρίσιμων παραμέτρων λειτουργίας.

Σχέδιο έκτακτης ανάγκης και εκπαίδευση εργαζομένων

Κάθε φορέας λειτουργίας υποχρεούται να καταρτίζει και να εφαρμόζει Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης Πυρόσβεσης και Διάσωσης. Το σχέδιο περιλαμβάνει διαδικασίες ειδοποίησης της Πυροσβεστικής, συντεταγμένες των ανεμογεννητριών, ασφαλή διακοπή λειτουργίας, απομάκρυνση προσωπικού και καθορισμό ζωνών αποκλεισμού. Προβλέπεται υπεύθυνος επικοινωνίας με 24ωρη διαθεσιμότητα και δυνατότητα άμεσης τεχνικής υποστήριξης.

Ιδιαίτερη πρόβλεψη αφορά τη διακοπή λειτουργίας ανεμογεννητριών, ύστερα από αίτημα της Πυροσβεστικής, για τη διευκόλυνση των εναέριων πυροσβεστικών μέσων.

Η εκπαίδευση εργαζομένων και συνεργείων πραγματοποιείται πριν από την πρώτη είσοδο σε ανεμογεννήτρια και επαναλαμβάνεται τουλάχιστον μία φορά ετησίως. Ο φορέας τηρεί σχετικό μητρώο, ενώ συνιστώνται ετήσιες ασκήσεις ετοιμότητας.

Τι σημαίνει για μηχανικούς και παραγωγούς

Για τους μηχανικούς δημιουργείται συγκεκριμένο αντικείμενο μελετών, τεχνικών ελέγχων, αξιολόγησης κινδύνου, σχεδιασμού μέτρων και τεκμηρίωσης συμμόρφωσης.

Για τους παραγωγούς και διαχειριστές αιολικών πάρκων, η εγκύκλιος συνεπάγεται έλεγχο υφιστάμενων υποδομών, πιθανές πρόσθετες επενδύσεις σε εξοπλισμό πυροπροστασίας και οργανωμένες διαδικασίες συντήρησης και εκπαίδευσης.

Κρίσιμο στοιχείο είναι ότι οι επιλογές πυροπροστασίας πρέπει να τεκμηριώνονται με βάση τους πραγματικούς κινδύνους κάθε εγκατάστασης, λαμβάνοντας υπόψη το ύψος και τον τύπο των ανεμογεννητριών, τη θέση εγκατάστασης και τη γειτνίαση με δασικές ή αγροτικές εκτάσεις.

Ολόκληρη την εγκύκλιο: Δείτε εδώ