Νομοσχέδιο για συνένωση παρόχων υπηρεσιών ύδατος με ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ

Τις επόμενες μέρες το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας εισάγει για ψήφιση στη Βουλή ένα νέο νομοσχέδιο για τη διαχείριση των υδάτων, με κεντρικό άξονα τη συνένωση 60 παρόχων υπηρεσιών ύδατος με την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ, με στόχο την καλύτερη προστασία των υδάτινων πόρων, την ολιστική τους διαχείριση, την αναβάθμιση των δικτύων και τη διασφάλιση υψηλής ποιότητας και οικονομικά προσιτού νερού για όλους.

Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, στη χώρα μας υπάρχουν περισσότεροι από 735 φορείς με αρμοδιότητες στη διαχείριση υδάτων, ενώ σε άλλες χώρες, όπως η Ιρλανδία και η Πολωνία, υπάρχει ένας εθνικός φορέας, στην Τσεχία πέντε αρχές κ.ο.κ.

Η έκταση της πολυδιάσπασης αποτυπώνεται χαρακτηριστικά και στην Αττική. Από τους 62 δήμους, οι 36 υδρεύονται από την ΕΥΔΑΠ, οι 16 δήμοι έχουν 40 δημοτικές ενότητες καθεμία από τις οποίες ακολουθεί διαφορετικά καθεστώτα ύδρευσης, σε 4 δήμους το νερό προέρχεται από την ΕΥΔΑΠ αλλά τα δίκτυα ανήκουν στους δήμους, ενώ σε 3 εφαρμόζεται μεικτό σύστημα, με ορισμένες περιοχές να καλύπτονται από την ΕΥΔΑΠ και άλλες από ιδιωτικά ή δημοτικά δίκτυα.

Όπως τονίζεται από το ΥΠΕΝ, η πολυδιάσπαση αυτή δημιουργεί ένα μωσαϊκό με αλληλεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων, δυσκολεύει τον ενιαίο σχεδιασμό, αυξάνει το λειτουργικό κόστος και επιβραδύνει την υλοποίηση κρίσιμων έργων υποδομής. Χαρακτηριστικό είναι ότι σε ορισμένα δίκτυα οι απώλειες νερού εκτιμάται ότι φτάνουν ακόμη και το 70%, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη για εκσυγχρονισμό και καλύτερη διαχείριση ενός πολύτιμου φυσικού πόρου.

Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, κεντρικός στόχος της μεταρρύθμισης είναι η υιοθέτηση ενός ολιστικού σχεδιασμού, ώστε να διασφαλιστεί η πρόσβαση όλων σε προσιτό, ποιοτικό νερό και η επάρκεια ποιοτικού νερού για τις επόμενες γενιές. Η αντιμετώπιση των διαρροών, η αναβάθμιση των δικτύων, η ενίσχυση των εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων -σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας- και η προστασία του περιβάλλοντος αποτελούν βασικούς άξονες της νέας στρατηγικής.

Σημαντικό στοιχείο του σχεδίου αποτελεί η αξιοποίηση της τεχνογνωσίας της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, σε συνδυασμό με τη γνώση που διαθέτουν οι τοπικοί φορείς για τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής. Η συνένωση αυτή φιλοδοξεί να συνδυάσει την εμπειρία μεγάλων οργανισμών με την τοπική γνώση, δημιουργώντας ένα πιο ευέλικτο και αποτελεσματικό μοντέλο διοίκησης.

Παράλληλα, η μεταρρύθμιση επιχειρεί να δώσει λύσεις και σε διαχρονικά προβλήματα στελέχωσης. Η υποστελέχωση πολλών δημοτικών επιχειρήσεων ύδρευσης, ιδιαίτερα σε εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό και μηχανικούς, περιορίζει σήμερα τη δυνατότητα υλοποίησης σύνθετων τεχνικών έργων. Μέσα από μεγαλύτερα οργανωτικά σχήματα δημιουργούνται προϋποθέσεις για οικονομίες κλίμακας, ευελιξία στις προσλήψεις, καλύτερη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού και αποτελεσματικότερη λειτουργία των υπηρεσιών.

Προσέλκυση χρηματοδότησης

Η νέα δομή εκτιμάται επίσης ότι θα ενισχύσει τη δυνατότητα προσέλκυσης χρηματοδοτήσεων και υλοποίησης επενδύσεων σε δίκτυα ύδρευσης, άρδευσης και αποχέτευσης, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διατήρηση κοινωνικά δίκαιων τιμολογίων και στην προστασία των ευάλωτων καταναλωτών μέσω ειδικών κοινωνικών πολιτικών.

Σύμφωνα πάντα με το υπουργείο, η μεταρρύθμιση δεν περιορίζεται σε μια διοικητική αναδιάρθρωση, αλλά αποτελεί μια συνολική προσπάθεια μετάβασης από την πολυδιάσπαση στην αποτελεσματικότητα. Με κοινό σχεδιασμό, ενιαία στρατηγική και καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι το νερό θα συνεχίσει να αποτελεί ένα ποιοτικό, ασφαλές και οικονομικά προσιτό δημόσιο αγαθό για όλους.

Όπως επισημαίνεται, η ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων αποτελεί προϋπόθεση τόσο για την προστασία του περιβάλλοντος, όσο και για τη βιώσιμη ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών, με τελικό ζητούμενο να κληροδοτηθεί στις επόμενες γενιές ένα σύστημα διαχείρισης αντάξιο της σημασίας του πολυτιμότερου φυσικού πόρου της χώρας.