Παραδοσιακές τεχνικές, ως βιώσιμη λύση διαχείρισης υδάτων στα νησιά

Τα πολλαπλά οφέλη και την αναγκαιότητα διατήρησης, προστασίας και κυρίως επαναφοράς των παραδοσιακών και διαχρονικών πρακτικών των νησιωτών μας, όσον αφορά στην διαχείριση των υδάτινων πόρων, με στόχο τον εμπλουτισμό του υδροφόρου ορίζοντα, τη μείωση του κινδύνου πλημμύρας και ξηρασίας, αλλά και την ενίσχυση της βιοποικιλότητας και της ανθεκτικότητας των νησιών μας, ανέδειξε η ημερίδα “Λίθινοι αναβαθµοί σε εφήµερα νησιωτικά ρέµατα: Από την παράδοση στη θεσμική ενίσχυση για την κλιματική ανθεκτικότητα”, τις εργασίες της οποίας κήρυξε στο ίδρυμα Ευγενίδου, ο υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Στέφανος Γκίκας.

Η σημαντική εκδήλωση, για την αξιοποίηση των παραδοσιακών τεχνικών από τις τοπικές κοινωνίες και τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης της νησιωτικής χώρας, ως λύσεων για την διαθεσιμότητα και την διαχείριση των υδάτινων πόρων των νησιών, συνδιοργανώθηκε από την γενική γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής (ΓΓΑΙΝΠ) και το Μεσογειακό Ινστιτούτο για τη Φύση και τον ‘Ανθρωπο – MedINA.

Η εκδήλωση ανέδειξε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα νησιά μας, όσον αφορά στην επάρκεια και στην διαχείριση του νερού και τα πολλαπλά οφέλη που έχει στις ημέρες μας, η κατασκευή λίθινων αναβαθμών σε εφήμερα νησιωτικά ρέματα, μια παραδοσιακή πρακτική, της οποίας οι ρίζες χάνονται στην αρχαιότητα.

Ο κ. Γκίκας, αναφερόμενος στην αξία των παραδοσιακών πρακτικών διαχείρισης των υδάτων στα νησιά μας, τόνισε ότι «η ημερίδα είναι ιδιαίτερα σημαντική, διότι αναδεικνύει με ουσιαστικό τρόπο, ότι η αντιμετώπιση των σύγχρονων περιβαλλοντικών και κλιματικών προκλήσεων δεν προϋποθέτει πάντοτε την αναζήτηση σύνθετων και κοστοβόρων λύσεων.

Αντιθέτως, πολλές φορές η απάντηση δίνεται από την ίδια τη φύση, την εμπειρία των τοπικών κοινωνιών, τη γνώση που αποκτήθηκε και τις πρακτικές που διαμορφώθηκαν μέσα στον χρόνο, με σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον και στις πραγματικές ανάγκες του νησιωτικού χώρου.».

Σε αυτή την κατεύθυνση, ο κ. Γκίκας, αναφέρθηκε στην πρωτοβουλία της ΓΓΑΙΝΠ τονίζοντας ότι: «Η προστασία των υδάτινων πόρων δεν είναι μόνο περιβαλλοντική ανάγκη, αλλά προϋπόθεση για τη βιωσιμότητα των νησιών και την ποιότητα ζωής των κατοίκων και των επισκεπτών τους» και σημείωσε ότι: «Σήμερα, ερχόμαστε να αναβιώσουμε και να αξιοποιήσουμε παραδοσιακές τεχνικές όπως οι λίθινοι αναβαθμοί, ως μία βιώσιμη λύση για τη διαχείριση των υδάτων. Η ΓΓΑΙΝΠ, βάση της εμπειρίας του Μεσογειακού Ινστιτούτου για τη Φύση και τον ‘Ανθρωπο – MedINA, το οποίο έχει πραγματοποιήσει αντίστοιχες κατασκευές σε νησιά όπως τα Κύθηρα, η Πάρος, η Ίος και η Σίφνος, στοχεύει να εντάξει τη δράση αυτή στο κείμενο της Εθνικής Στρατηγικής για την Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική στο νησιωτικό χώρο. Να σημειωθεί δε, ότι η ΓΓΑΙΝΠ έχει ήδη χρηματοδοτήσει εργαστήρια για τη συντήρηση και την κατασκευή λίθινων αναβαθμών στο Αιγαίο».

Ο κ. Γκίκας πρόσθεσε ότι: «Πρόκειται για μία πρωτοβουλία που έρχεται να συμπληρώσει την εκτέλεση έργων από τη ΓΓΑΙΝΠ, που είναι απαραίτητα για την κάλυψη κρίσιμων αναγκών υδροδότησης, δίνοντας προτεραιότητα στα μικρά και άνυδρα νησιά. Η βιώσιμη διαχείριση του νερού είναι ζήτημα κοινωνικής συνοχής και ποιότητας ζωής. Και ακριβώς γι’ αυτό, η αξιοποίηση παραδοσιακών λύσεων βασισμένων στη φύση όσον αφορά στην διαχείριση των υδάτινων πόρων των νησιών μας, με προοπτική το μέλλον, αποτελεί μια επιλογή με ισχυρό αναπτυξιακό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα».

Την ημερίδα συντόνισε ο γενικός γραμματέας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, Μανώλης Κουτουλάκης, ενώ συμμετείχαν ο γ.γ. Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων, Πέτρος Βαρελίδης, καθηγητές και μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας και οι δήμαρχοι Ίου, Γκίκας Γκίκας και Οινουσσών, Γεώργιος Δανιήλ.