ΠΟΜΙΔΑ: αναδρομική λύση για τα χιλιάδες ακίνητα του «Δεν Κληρονομώ»

Η ΠΟΜΙΔΑ ζητά εξάμηνη δυνατότητα αναδρομικής ανάκλησης αποποιήσεων της περιόδου 2010–2026, ώστε ακίνητα που έμειναν χωρίς αποδοχή κληρονομιάς να δηλωθούν στο Κτηματολόγιο και να επανέλθουν σε νόμιμη χρήση και στην αγορά.

Μία από τις λιγότερο ορατές συνέπειες της οικονομικής κρίσης εξακολουθεί, σύμφωνα με την ΠΟΜΙΔΑ, να βαραίνει την ακίνητη περιουσία: χιλιάδες κατοικίες και άλλα ακίνητα έμειναν χωρίς αποδοχή κληρονομιάς, κλειστά ή εγκαταλελειμμένα και σε αρκετές περιπτώσεις χωρίς να έχουν δηλωθεί κανονικά στο Κτηματολόγιο, μετά το κύμα αποποιήσεων που προκάλεσε ο φόβος άγνωστων χρεών.

Η Ομοσπονδία ζητά τώρα να δοθεί δυνατότητα αναδρομικής ανάκλησης των αποποιήσεων της περιόδου από 1.1.2010 έως 15.9.2026, ώστε οι κληρονόμοι να μπορούν να επανεξετάσουν την επιλογή τους με βάση το νέο Κληρονομικό Δίκαιο.

Η πρόταση συνδέεται με τη νέα ψηφιακή πλατφόρμα που προωθεί το υπουργείο Δικαιοσύνης για την πλήρη απεικόνιση ενεργητικού και χρεών μιας κληρονομιάς. Η ΠΟΜΙΔΑ θεωρεί ότι το νέο πλαίσιο μπορεί να ανατρέψει το «Δεν Κληρονομώ» των χρόνων της κρίσης, εφόσον ο ενδιαφερόμενος γνωρίζει εγκαίρως τι ακριβώς κληρονομεί και γνωρίζει ότι η ευθύνη του για τα χρέη περιορίζεται μέχρι την αξία της κληρονομικής περιουσίας.

Η ΠΟΜΙΔΑ τονίζει ότι, μια τέτοια ρύθμιση θα μπορούσε να φέρει στο φως ακίνητα που σήμερα βρίσκονται σε νομική και φορολογική εκκρεμότητα, να επιτρέψει τη δήλωσή τους στο Κτηματολόγιο και να επαναφέρει στην αγορά κατοικίες σε μια περίοδο έντονης στεγαστικής πίεσης.

Ολόκληρη η ανακοίνωση της ΠΟΜΙΔΑ

Η ανακοίνωση της ΠΟΜΙΔΑ: Ναι στην ψηφιακή πλατφόρμα για ενεργητικό και χρέη κληρονομιάς. Να ανατραπεί το «ΔΕΝ ΚΛΗΡΟΝΟΜΩ» της εποχής της κρίσης!, που υπογράφει ο Στράτος Ι. Παραδιάς Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Πρόεδρος ΠΟΜΙΔΑ – Επίτ. Πρόεδρος UIPI έχει ως εξής:

Η ΠΟΜΙΔΑ χαιρετίζει με ιδιαίτερη ικανοποίηση την πρωτοβουλία του Υπουργείου Δικαιοσύνης για τη δημιουργία νέου νομοθετικού πλαισίου και εφαρμογής που θα καταγράφει το ενεργητικό κάθε κληρονομιάς και θα επιτρέπει στους κληρονόμους να μάθουν υπεύθυνα και σε σύντομο διάστημα ποια είναι τα κληρονομικά χρέη.

Η σχετική πρωτοβουλία κατέστη απόλυτα αναγκαία μετά την ρηξικέλευθη ρύθμιση του νέου Κληρονομικού Δικαίου που προβλέπει ότι ο κληρονόμος ευθύνεται για τα χρέη του κληρονομούμενου μόνον μέχρι του ποσού της αξίας της κληρονομικής περιουσίας, και όχι και με την υπόλοιπη περιουσία του. Μια ρύθμιση που στόχος της είναι να εξαλείψει οριστικά την αιτία της δημιουργίας του περίφημου κινήματος «Δεν Κληρονομώ» το οποίο αποτέλεσε πραγματική κοινωνική πληγή κατά τα χρόνια της οικονομικής κρίσης.

Μόνον η δημιουργία ενός σύγχρονου και αποτελεσματικού μηχανισμού έγκαιρης και έγκυρης διαπίστωσης του ποσού των χρεών της κληρονομιάς, μπορεί να καταστήσει δυνατή την εφαρμογή της σημαντικής αυτής διάταξης, διότι διαφορετικά ο κάθε κληρονόμος θα ζει επί χρόνια στην αβεβαιότητα τυχόν ύπαρξης αφανών και βραδυφλεγούς εμφάνισης χρεών, με αποτέλεσμα να μην αναλαμβάνει να διαχειριστεί και να αξιοποιήσει την κληρονομική περιουσία, πράγμα που θα τον καθιστούσε αυτόματα υπόχρεο για όλα τα χρέη της.

Η ΠΟΜΙΔΑ θεωρεί απόλυτα αναγκαίο η νομοθετική αυτή ρύθμιση να συμπεριλάβει και την επί ένα εξάμηνο, δυνατότητα αναδρομικής ανάκλησης των αποποιήσεων κληρονομιών της περιόδου από την 1.1.2010 (είσοδος της χώρας στα μνημόνια) μέχρι 15.9.2026, και αντίστοιχη προθεσμία καταγραφής – αναβίωσης χρεών, ακόμη και παραγεγραμμένων, με την προϋπόθεση ότι δεν είχαν παραγραφεί κατά το χρόνο της αποποίησης, αλλά χωρίς τόκους για τον χρόνο από την αποποίηση έως σήμερα, ώστε οι κληρονόμοι κυρίως ακινήτων πρώτης κατοικίας, που έκαναν ατέλειωτες ουρές καθημερινά στο Γραφείο Αποποιήσεων των Ειρηνοδικείων όλης της χώρας, να μπορέσουν σήμερα να αποδεχθούν νόμιμα τις κληρονομιές με βάση το νέο Κληρονομικό Δίκαιο και να τις δηλώσουν στο Κτηματολόγιο, αντί ή να είναι κλειστές και εγκαταλελειμμένες, ή να διαμένουν σ’ αυτές χωρίς αποδοχή και χωρίς καμιά φορολογική συμμόρφωση.

Η ρύθμιση αυτή θα κλείσει την ανοικτή ακόμη αυτή κοινωνική πληγή και θα φέρει στο φως και στην αγορά χιλιάδες κλειστά διαμερίσματα, «μάνα εξ ουρανού» στη σημερινή στεγαστική πραγματικότητα.

Όπως ανακοινώθηκε από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, στόχος της νέας ρύθμισης είναι η πλήρης διαφάνεια, η μείωση της γραφειοκρατίας και η προστασία των πολιτών από αφανή χρέη της κληρονομιάς.

Ειδικότερα, στην ανακοίνωση του υπουργείου Δικαιοσύνης αναφέρονται τα εξής:

«Μέχρι σήμερα, η αναζήτηση της πραγματικής οικονομικής κατάστασης ενός κληρονομούμενου αποτελούσε μία χρονοβόρα και δαιδαλώδη διαδικασία, που συνεπαγόταν συχνά για τους κληρονόμους τον κίνδυνο ακούσιας αποδοχής χρεών. Με το νέο νομικό πλαίσιο, θα θεσπιστούν ψηφιακά εργαλεία και ενιαίες διαδικασίες που θα εξασφαλίζουν την ταχύτατη απεικόνιση της περιουσιακής κατάστασης.

Για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων, το υπουργείο Δικαιοσύνης ανέθεσε σε ομάδα εργασίας, η οποία απαρτίζεται από διακεκριμένους νομικούς, δικαστικούς λειτουργούς και υπηρεσιακά στελέχη, υπό την προεδρία του καθηγητή της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Γεωργίου Λέκκα, την διαμόρφωση κατάλληλου νομικού πλαισίου ώστε οι πολίτες, με ταχείες και αποτελεσματικές διαδικασίες, να πληροφορούνται το ενεργητικό και το παθητικό της κληρονομίας.

Οι βασικοί πυλώνες της νέας νομοθεσίας θα περιλαμβάνουν:

Δημιουργία κεντρικής ψηφιακής πλατφόρμας κληρονομιάς: Οι πιστοποιημένοι κληρονόμοι θα αποκτούν, με μία μόνο αίτηση, πρόσβαση σε μία ενιαία ψηφιακή πύλη. Η πλατφόρμα θα συγκεντρώνει δεδομένα από τη φορολογική διοίκηση, τα τραπεζικά ιδρύματα, τα ασφαλιστικά ταμεία και τα υποθηκοφυλακεία/κτηματολογικά γραφεία.

Καθολική απεικόνιση ενεργητικού και παθητικού: Οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να λαμβάνουν πληροφόρηση που θα περιλαμβάνει:

♦ Ενεργητικό: Ακίνητη περιουσία, τραπεζικούς λογαριασμούς, επενδυτικά προϊόντα και εταιρικά μερίδια.

♦ Παθητικό: Οφειλές προς το Δημόσιο (ΑΑΔΕ, e-ΕΦΚΑ), δάνεια και κάρτες σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, καθώς και λοιπά βεβαιωμένα χρέη προς τρίτους.

Αυστηρά πρωτόκολλα ασφάλειας και προστασίας δεδομένων: Οι νέες διαδικασίες θα εναρμονίζονται με τις αυστηρότερες προδιαγραφές προστασίας προσωπικών δεδομένων (GDPR).

Με τη μεταρρύθμιση αυτή, το υπουργείο Δικαιοσύνης κάνει ένα ακόμα αποφασιστικό βήμα προς τον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους, στηρίζοντας έμπρακτα τον πολίτη, στοχεύοντας στην ενίσχυση της διαφάνειας, την προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών και την εμπέδωση της ασφάλειας του δικαίου στις κληρονομικές σχέσεις, προσαρμόζοντας το κληρονομικό δίκαιο στις κοινωνικές απαιτήσεις με αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογικών δυνατοτήτων».