Σε αμφισβήτηση η μεταφορά συντελεστή δόμησης εντός του ίδιου δήμου
ΑρχιτεκτονικήΑστικό περιβάλλονΑυτοδιοίκησηΕιδήσειςΚτηματαγοράΟικιστικάΟικονομίαΠεριβάλλονΠολεοδομίαΥποδομέςΧωροταξία 16 Νοεμβρίου 2026 Αργύρης
Ζήτημα ασυμφωνίας μεταξύ των κυβερνητικών διαβεβαιώσεων για μεταφορά συντελεστή δόμησης αποκλειστικά εντός των ορίων του ίδιου δήμου και του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου, που επιτρέπει τη μεταφορά οικοδομικών δικαιωμάτων και σε ευρύτερες γεωγραφικές περιοχές, θέτει στη Βουλή ο Σωκράτης Φάμελλος. Ζητά από το ΥΠΕΝ να διευκρινίσει ποιοι κανόνες θα εφαρμοστούν, εάν σχεδιάζεται νομοθετική αλλαγή και τι θα ισχύσει για τις υπό διαβούλευση Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης (ΖΥΣ).

Η αντίφαση μεταξύ κυβερνητικών διαβεβαιώσεων και νομοθεσίας
Στο επίκεντρο της κοινοβουλευτικής παρέμβασης του βουλευτή Β΄ Θεσσαλονίκης και πρώην υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας βρίσκεται ένα συγκεκριμένο ζήτημα: οι κυβερνητικές δεσμεύσεις για γεωγραφικό περιορισμό της μεταφοράς συντελεστή δεν φαίνεται να ταυτίζονται με το εύρος των δυνατοτήτων που προβλέπει το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο.
Ο Σωκράτης Φάμελλος επισημαίνει ότι, μετά τις έντονες αντιδράσεις δημάρχων της Βόρειας Αττικής, κυβερνητικά στελέχη διαβεβαίωσαν πως η μεταφορά συντελεστή θα περιορίζεται εντός των ορίων κάθε δήμου. Αντίθετα, η επίσημη ενημέρωση που παραμένει αναρτημένη στον ιστότοπο του ΥΠΕΝ προβλέπει δυνατότητες μεταφοράς και εκτός των ορίων του ίδιου δήμου.
Συγκεκριμένα, το ΥΠΕΝ εξηγεί ότι τα οικοδομικά δικαιώματα μεταφέρονται κατά προτεραιότητα σε ΖΥΣ της ίδιας Δημοτικής Ενότητας και, εάν αυτό δεν είναι εφικτό, στον ίδιο δήμο ή σε όμορο δήμο, στην ίδια Περιφερειακή Ενότητα ή Περιφέρεια. Η γεωγραφική εγγύτητα αποτελεί κριτήριο αντιστοίχισης των ακινήτων μέσω της Ψηφιακής Τράπεζας Γης.
Η πρόβλεψη αυτή συνδέεται με την παράγραφο 2 του άρθρου 68 του νόμου 4495/2017, όπως ισχύει, η οποία επιτρέπει την αξιοποίηση τίτλου μεταφοράς συντελεστή σε ακίνητο υποδοχής του ίδιου ή όμορου δήμου, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Οι σχετικές οδηγίες του ΥΠΕΝ αναφέρουν επίσης ότι, σύμφωνα με τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, οι περιοχές υποδοχής πρέπει να αναζητούνται πρωτίστως στον ίδιο δήμο.
Η διαφορά έχει ουσιαστική πολεοδομική σημασία. Εάν εφαρμοστεί περιορισμός αποκλειστικά εντός του ίδιου δήμου, τα δικαιώματα δόμησης που προέρχονται από δεσμευμένα ακίνητα ή διατηρητέα κτίρια δεν θα μπορούν να μεταφερθούν σε άλλους δήμους. Αντίθετα, η διατήρηση των ευρύτερων γεωγραφικών δυνατοτήτων μπορεί να επιτρέψει την υποδοχή συντελεστή από άλλες περιοχές, με τις αντίστοιχες επιπτώσεις στην πρόσθετη δόμηση.
Με ποιον νόμο θα εφαρμοστεί η κυβερνητική δέσμευση;
Ο Σωκράτης Φάμελλος ζητά από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να εξηγήσει εάν η κυβερνητική διαβεβαίωση αποτελεί δεσμευτική επιλογή που καλύπτεται ήδη από τη νομοθεσία ή εάν προϋποθέτει νέα νομοθετική παρέμβαση. Θέτει επίσης το ερώτημα πότε θα πραγματοποιηθεί μια ενδεχόμενη αλλαγή και πώς θα επηρεάσει τις υπό εκπόνηση και διαβούλευση μελέτες.
Το ερώτημα που διατυπώνει στην κοινοβουλευτική παρέμβασή του είναι συγκεκριμένο: «Ποιοι ακριβώς γεωγραφικοί περιορισμοί θα ισχύουν για τη μεταφορά συντελεστή δόμησης; Με ποια διάταξη κατοχυρώνεται η κυβερνητική διαβεβαίωση για μεταφορά αποκλειστικά εντός του ίδιου δήμου, δεδομένου ότι η αναρτημένη ενημέρωση του ΥΠΕΝ περιγράφει ευρύτερες δυνατότητες μεταφοράς;»
Ο βουλευτής ζητά επιπλέον να αποσαφηνιστεί με ποιον τρόπο θα εξασφαλιστεί ουσιαστική συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον καθορισμό των ΖΥΣ. Το ζήτημα συνδέεται με τις αντιδράσεις δήμων της Βόρειας Αττικής, οι οποίοι ζητούν την απόσυρση ή την επανεξέταση μελετών που προβλέπουν πρόσθετη δόμηση σε ήδη επιβαρυμένες οικιστικές περιοχές.
Τι θα ισχύσει για τη Θεσσαλονίκη και την υπόλοιπη χώρα
Η κοινοβουλευτική παρέμβαση αναδεικνύει ότι το ζήτημα υπερβαίνει τα όρια της Βόρειας Αττικής. Ο Σωκράτης Φάμελλος σημειώνει ότι ο σχεδιασμός αφορά 197 προτεινόμενες ΖΥΣ σε 13 Περιφερειακές Ενότητες, με δυνατότητα πρόσθετης δόμησης 4,57 εκατομμυρίων τετραγωνικών μέτρων.
Ο βουλευτής ζητά να διευκρινιστεί εάν οι αλλαγές που ενδέχεται να προκύψουν από τις αντιδράσεις στη Βόρεια Αθήνα θα εφαρμοστούν με ενιαίους κανόνες και στις υπόλοιπες περιοχές. Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στη Θεσσαλονίκη, για την οποία έχει επίσης δημοσιοποιηθεί σχετική μελέτη, θέτοντας ζήτημα ισότιμης αντιμετώπισης των τοπικών κοινωνιών.
Οκτώ ερωτήματα προς το ΥΠΕΝ για τις ΖΥΣ και τον πολεοδομικό σχεδιασμό
Πέρα από τους γεωγραφικούς περιορισμούς, ο Σωκράτης Φάμελλος θέτει με την ερώτησή του συνολικά οκτώ ζητήματα προς το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Αμφισβητεί την προώθηση αυτοτελών μελετών ΖΥΣ πριν ολοκληρωθούν τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, ζητώντας να εξηγηθεί πώς θα διασφαλιστεί ότι οι νέες ζώνες δεν θα προκαταλάβουν τις οριστικές πολεοδομικές επιλογές.
Ζητά συγκεκριμένο απολογισμό εφαρμογής των νόμων 4495/2017 και 4759/2020, στοιχεία για την πρόοδο των πολεοδομικών σχεδίων, καθώς και αναλυτική τεκμηρίωση των επιπτώσεων της πρόσθετης δόμησης στις υποδομές. Ειδικότερα, θέτει ζητήματα επάρκειας ύδρευσης, αποχέτευσης, αντιπλημμυρικής προστασίας, συγκοινωνιών, σχολικής στέγης και κοινόχρηστων χώρων, με κοστολόγηση και χρονοδιάγραμμα των αναγκαίων έργων.
Παράλληλα, ζητά από το ΥΠΕΝ να επιβεβαιώσει τα δημοσιευμένα στοιχεία για 62 προτεινόμενες ζώνες στον Βόρειο Τομέα Αθηνών και την Ανατολική Αττική, με δυνατότητα υποδοχής άνω των 1,58 εκατομμυρίων τετραγωνικών μέτρων. Ζητά επίσης ενημέρωση για την Ψηφιακή Τράπεζα Γης, τη διαφάνεια των συναλλαγών και τη συνεργασία ΥΠΕΝ–ΤΕΕ για τον νέο Οικοδομικό Κανονισμό.
Τέλος, καλεί την κυβέρνηση να ξεκαθαρίσει εάν προτίθεται να αναστείλει, να αναθεωρήσει ή να αποσύρει προτεινόμενες ΖΥΣ μετά τις αντιδράσεις των δήμων. Υποστηρίζει ότι οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται με ενιαία επιστημονικά και πολεοδομικά κριτήρια, με προηγούμενη αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας κάθε περιοχής και ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών.
Σχετικά Άρθρα
- Ψηφιακή Τράπεζα Γης: οι λύσεις για δόμηση, αποζημιώσεις και μεγάλα αυθαίρετα
- Ψηφιακή Τράπεζα Γης: ξεκίνησε η καταχώριση τίτλων Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης
- Iδιοκτήτες διατηρητέων: μεταφορά συντελεστή με κανόνες και αποζημιώσεις
- Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης: Ποιοι ιδιοκτήτες ακινήτων και πως μπορούν να ωφεληθούν
- ΥΠΕΝ: από πρόστιμα αυθαιρέτων κατηγορίας 5 η νέα γενιά αστικών αναπλάσεων
- Αυθαίρετα κατηγορίας 5: νέα λύση νομιμοποίησης, με αγορά συντελεστή δόμησης









