ΣΕΠΟΧ: εντατικοποιείται η εκτός σχεδίου δόμηση με το χωροταξικό Τουρισμού

«Η εκτός σχεδίου δόμηση διατηρείται και εντατικοποιείται μέσω της προώθησης των οργανωμένων μορφών ανάπτυξης (ΟΜΑΤ) σε όλη την επικράτεια, ακόμα και στις Προστατευόμενες Περιοχές του δικτύου Natura 2000 και στα πολύ μικρά νησιά της χώρας», τονίζει ο Σύλλογος Ελλήνων Πολεοδόμων Χωροτακτών (ΣΕΠΟΧ) για το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (ΕΧΠ-Τ). Και παράλληλα κρίνει ως ανεπαρκή  τη ρύθμιση στον παράκτιο χώρο, η απαγόρευση διαμορφώσεων και κατασκευών σε ελάχιστο πλάτος παραλίας 25μ.

Σε νέα ανακοίνωση του για το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (ΕΧΠ-Τ) ο ΣΕΠΟΧ αναφέρει τα ακόλουθα:

«Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό επανεισάγεται από το ΥΠΕΝ δύο χρόνια μετά την πρώτη δημοσιοποίησή του (2024) και οκτώ χρόνια μετά τη σύμβαση ανάθεσής του (2018).

Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι επανέρχεται ένα κείμενο ίδιας γενικής φιλοσοφίας με αυτό που είχε τεθεί σε δημόσια διαβούλευση το 2024 – και μάλιστα ως δυσμενέστερη εκδοχή του-, το οποίο, αν και παρουσιάζεται ότι καταρχήν επιχειρεί να οργανώσει την τουριστική δραστηριότητα και ανάπτυξη στη χώρα, εντούτοις, στο σύνολό του επιβεβαιώνει την χωρίς ουσιαστικούς περιορισμούς εντατική μεγέθυνση του κλάδου που τελικά οδηγεί στη μονοκαλλιέργεια του τουρισμού. Παραμένει:

♦ η μεγάλη ασυνέπεια μεταξύ διαπιστώσεων και πολιτικών,

♦ η επιμονή στα ίδια χωρικά πρότυπα τουριστικής ανάπτυξης που δεν λαμβάνουν υπόψη την ευαλωτότητα του τουρισμού σε παράγοντες όπως η κλιματική κρίση, οι ενεργειακές προκλήσεις και η γεωπολιτική αναταραχή,

♦ η παντελής απουσία ενασχόλησης με τα τοπικά χαρακτηριστικά, τις ιδιαιτερότητες του τοπίου, φυσικού και πολιτισμικού, και τη γεωμορφολογική μοναδικότητα του νησιωτικού και ηπειρωτικού χώρου.

Το ΕΧΠ-Τ γίνεται ιδιαίτερα κανονιστικό σε θέματα που αφορούν την εξασφάλιση του πρότυπου της εντατικής τουριστικής ανάπττυξης (π.χ. οργανωμένοι υποδοχείς, δεσμευτικότητα) και, ταυτόχρονα, αρκετά γενικόλογο σε θέματα που επιθυμεί να αποφύγει τη ρύθμιση (π.χ. βραχυχρόνια μίσθωση, ύδρευση, διαχείριση αποβλήτων).

Μεταξύ άλλων ο ΣΕΠΟΧ επισημαίνει ότι: 

♦ ο τουρισμός τείνει να καταστεί κυρίαρχη δραστηριότητα της χώρας και ρυθμιστής του εθνικού χώρου, υποκαθιστώντας τον γενικό χωρικό σχεδιασμό εθνικού επιπέδου, συχνά παραβιάζοντας το περιβαλλοντικό και πολεοδομικό κεκτημένο,

♦ υιοθετούνται τα πρότυπα ανάπτυξης του μαζικού τουρισμού μεγάλης κλίμακας επενδύσεων αδιάκριτα και παντού,

♦ η κατηγοριοποίηση του εθνικού χώρου παρουσιάζει ελλείμματα εξειδίκευσης και διαφοροποίησης των προτεινόμενων κατευθύνσεων (π.χ. για τον νησιωτικό χώρο),

♦ το ΕΧΠ-Τ δεσμεύει πρωτοφανώς όλους τους μελλοντικούς αλλά και τους ισχύοντες σχεδιασμούς κάθε επιπέδου (εθνικού, περιφερειακού, τοπικού) ώστε να εναρμονιστούν με τις προβλέψεις του,

♦ η εκτός σχεδίου δόμηση διατηρείται και εντατικοποιείται μέσω της προώθησης των οργανωμένων μορφών ανάπτυξης (ΟΜΑΤ) σε όλη την επικράτεια, ακόμα και στις Προστατευόμενες Περιοχές του δικτύου Natura 2000 και στα πολύ μικρά νησιά της χώρας!

♦ προωθείται η περαιτέρω ανάπτυξη τουριστικών υποδομών, του τουρισμού κρουαζιέρας και γκολφ, αγνοώντας τα δεδομένα της κλιματικής κρίσης, της έλλειψης υδατικών πόρων και της ξηρασίας,

♦ στον παράκτιο χώρο, η απαγόρευση διαμορφώσεων και κατασκευών σε ελάχιστο πλάτος παραλίας 25μ. είναι πολύ μακριά από το όριο των 100μ. που προβλέπει η Σύμβαση της Βαρκελώνης (και μικρότερο ακόμα και από τα 30μ. που είχαν καταργηθεί το 2024!).

♦ η έννοια της φέρουσας ικανότητας νοείται μόνο με αναφορά σε κάποια ευρύτερη χωρική ενότητα και όχι σε μεμονωμένες μονάδες.

♦ ενώ υποθετικά δίνονται κατευθύνσεις για τη ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, επί της ουσίας οι κατευθύνσεις παραμένουν γενικόλογες ενώ, ταυτόχρονα, προωθείται περαιτέρω ο αστικός τουρισμός και διευκολύνεται η μετατροπή κατοικιών σε τουριστικά καταλύματα, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι πιέσεις προς την κατοικία και τις τοπικές κοινωνίες.

Οι απόψεις και παρατηρήσεις του ΣΕΠΟΧ επί του σχεδίου ΚΥΑ του ΕΧΠ-Τ κατατέθηκαν, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα, μέσω email στη Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ.

Διαβάστε ολόκληρη την αναλυτική τοποθέτηση του ΣΕΠΟΧ ΕΔΩ