Στο ΦΕΚ ο νέος νόμος για ΕΥΔΑΠ–ΕΥΑΘ και πολεοδόμηση οικισμών

Δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ο νόμος 5325/2026, ο οποίος αλλάζει τον χάρτη διαχείρισης του νερού σε Αττική, Στερεά Ελλάδα, Θεσσαλονίκη και Χαλκιδική, επιταχύνει τα έργα αντιμετώπισης της λειψυδρίας και θεσπίζει νέο πλαίσιο για την πολεοδομική αναβίωση εγκαταλελειμμένων, μικρών και φθινόντων οικισμών.

Ο νέος νόμος περιλαμβάνει ακόμη σημαντικές ρυθμίσεις για ενεργειακές κοινότητες, αυτοκατανάλωση, αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας, έργα ΑΠΕ σε κορεσμένα δίκτυα, «Φωτοβολταϊκά στο Χωράφι» και οικονομικές ενισχύσεις αγροτικών εκμεταλλεύσεων που επλήγησαν από ακραία καιρικά φαινόμενα.

Ο νόμος, με πλήρη τίτλο «Επέκταση αρμοδιοτήτων της Εταιρείας Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης και της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης, ενίσχυση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων, ρυθμίσεις για τον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Ανώνυμη Εταιρεία και λοιπές διατάξεις», δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ Α΄ 122 της 31ης Ιουλίου 2026.

Διευρύνεται η περιοχή ευθύνης ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ

Με τον νέο νόμο, η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ μετεξελίσσονται σε δύο μεγαλύτερους δημόσιους πυλώνες διαχείρισης υπηρεσιών ύδατος. Η χωρική αρμοδιότητα της ΕΥΔΑΠ επεκτείνεται σε ολόκληρη την ηπειρωτική Αττική, στην Αίγινα και το Αγκίστρι, καθώς και στις Περιφερειακές Ενότητες Βοιωτίας, Φωκίδας και Εύβοιας, με εξαίρεση τη Σκύρο. Αντίστοιχα, η ΕΥΑΘ επεκτείνεται στις Περιφερειακές Ενότητες Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής.

Στη νέα δομή εντάσσονται υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης δήμων, Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης και Οργανισμοί Εγγείων Βελτιώσεων. Σύμφωνα με την παρουσίαση του ΥΠΕΝ, στην ΕΥΔΑΠ ενσωματώνονται συνολικά 43 πάροχοι και στην ΕΥΑΘ 25, ενώ οι δύο εταιρείες αποκτούν και αρμοδιότητες άρδευσης.

Τι αλλάζει για τις ΔΕΥΑ

Οι ΔΕΥΑ που βρίσκονται μέσα στις νέες περιοχές αρμοδιότητας παύουν να ασκούν αυτοτελώς τις αντίστοιχες υπηρεσίες και το ενεργητικό, το παθητικό, τα δίκτυα και οι εγκαταστάσεις τους μεταφέρονται, κατόπιν αποτίμησης, στην ΕΥΔΑΠ ή στην ΕΥΑΘ.

Οι δήμοι μπορούν υπό προϋποθέσεις να διατηρήσουν την κυριότητα των παγίων, παραχωρώντας όμως στις δύο εταιρείες το δικαίωμα χρήσης, διαχείρισης, συντήρησης και εκμετάλλευσης. Προβλέπεται επίσης οικειοθελής και ταχύτερη ένταξη άλλων παρόχων, μέσω διμερών συμφωνιών.

Το προσωπικό των ΔΕΥΑ και των Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων μεταφέρεται με διατήρηση των εργασιακών του δικαιωμάτων. Ο τόπος εργασίας παραμένει, κατά κανόνα, μέσα στην ίδια Περιφερειακή Ενότητα. Παράλληλα, προβλέπεται διακανονισμός ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων, κυρίως προς παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ η ΡΑΑΕΥ αποκτά αυξημένες αρμοδιότητες ελέγχου και έγκρισης των τιμολογίων ύδατος.

Έργα λειψυδρίας με ταχύτερες διαδικασίες

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην επιτάχυνση έργων αντιμετώπισης της λειψυδρίας. Οι σχετικές διατάξεις αφορούν έργα ύδρευσης, αξιοποίησης νέων υδατικών πόρων, αφαλατώσεις, επισκευές και επεκτάσεις δικτύων, περιορισμό διαρροών και άλλες επείγουσες παρεμβάσεις.

Για περιοχές που κηρύσσονται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας προβλέπονται κατεπείγουσες διαδικασίες εκτέλεσης έργων, ώστε να μειώνονται οι χρόνοι αδειοδότησης και ανάθεσης. Για τις μονάδες αφαλάτωσης απαιτείται τεχνική τεκμηρίωση σχετικά με τη διαχείριση του αλμολοίπου, την καταλληλότητα του αποδέκτη και τη συμβατότητα με τα σχέδια διαχείρισης λεκανών απορροής.

Νέο πλαίσιο για μικρούς και φθίνοντες οικισμούς

Ο νόμος παρεμβαίνει και στον Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας, εισάγοντας ειδικές ρυθμίσεις για την ανάδειξη και αναβίωση εγκαταλελειμμένων, μικρών και φθινόντων οικισμών.

Προβλέπονται ειδικά εργαλεία πολεοδόμησης, καθορισμός επιτρεπόμενων χρήσεων γης, μορφολογικοί κανόνες και σχέδια περιβαλλοντικής αναβάθμισης και ανάπτυξης. Στόχος είναι να διευκολυνθούν οργανωμένες παρεμβάσεις κατοικίας, τουρισμού, τοπικής επιχειρηματικότητας και υποδομών, με σεβασμό στην παραδοσιακή φυσιογνωμία και το περιβάλλον κάθε περιοχής.

Αυτοκατανάλωση, αποθήκευση και έργα ΑΠΕ

Στο ενεργειακό σκέλος προωθείται η συλλογική αυτοκατανάλωση, η εγκατάσταση σταθμών αποθήκευσης για αυτοκαταναλωτές και η υλοποίηση έργων ΑΠΕ σε κορεσμένα ηλεκτρικά συστήματα.

Προβλέπονται επίσης ρυθμίσεις για υβριδικούς σταθμούς, λειτουργική ενίσχυση έργων αποθήκευσης, σταθμούς συμπαραγωγής και απλούστευση της διαδικασίας εγκατάστασης αντλιών θερμότητας. Παρατείνεται ακόμη η λειτουργία του πληροφοριακού συστήματος για τα προγράμματα «Φωτοβολταϊκά στη Στέγη» και «Φωτοβολταϊκά στο Χωράφι».

Ενισχύσεις για αγροτικές εκμεταλλεύσεις

Στις λοιπές διατάξεις περιλαμβάνεται ειδική πρόβλεψη για τη χορήγηση οικονομικής ενίσχυσης σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις που επλήγησαν από τα ακραία καιρικά φαινόμενα του Ιουλίου 2026.

Η ρύθμιση αποσκοπεί στην ταχύτερη αποζημίωση ζημιών σε φυτικό και πάγιο κεφάλαιο και στη στήριξη της συνέχισης της παραγωγικής δραστηριότητας. Με τις 71 συνολικά διατάξεις του, ο νόμος συνδέει πλέον τη διαχείριση του νερού με την πολεοδομική αναζωογόνηση, την ενεργειακή μετάβαση και την προστασία της αγροτικής παραγωγής.

Ο νόμος 5325/2026 στο ΦΕΚ: ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ