ΥΠΕΝ: ψηφίζονται στη Βουλή οι παρατάσεις για ταυτότητα κτιρίου, αυθαίρετα, ΝΟΚ

Του Αργύρη Δεμερτζή/

Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανακοίνωσε και κατέθεσε για ψήφιση στη Βουλή τροπολογία προσθήκη στο υπό ψήφιση νομοσχέδιο του υπουργείου Εσωτερικών, με την οποία δίνονται διετείς παρατάσεις στις προθεσμίες που λήγουν αντίστοιχα τέλος Ιανουαρίου 2026 και Μαρτίου 2026, για την υποχρεωτική έκδοση ταυτότητας κτιρίου σε ειδικά κτίρια και ακίνητα δημοσίου και δήμων και για τη συνέχιση υπαγωγών αυθαιρέτων κατηγοριών 1 έως 4. Με την ίδια τροπολογία παρατείνεται η αναστολή κυρώσεων σε οικοδομικές άδειες του ΝΟΚ, η προθεσμία ηλέκτρισης Σταθμών Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας, και το τέλος ταφής για τους Δήμους της Αττικής.

Από την έκδοση της επίσημης ανακοίνωσης του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και την κατάθεση της υπουργικής τροπολογίας για ψήφιση στη Βουλή, που έγιναν το βράδυ της Πέμπτης 22 Ιανουαρίου 2026 επιβεβαιώνεται άμεσα και πλήρως το ρεπορτάζ του ecopress στις 20 Ιανουαρίου 2026, που έφερε στο φώς σύμφωνα με ασφαλείς δημοσιογραφικές πληροφορίες ότι «κλείδωσαν» οι παρατάσεις για ταυτότητα κτιρίου και αυθαίρετα κατηγορίας 1 έως 4 , όπως επίσης και  ότι  παράλληλα στο ΥΠΕΝ ανοίγουν προς διευθέτηση το προσεχές διάστημα τα θέματα εφαρμογής της ευρωπαϊκής οδηγίας για την ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων, του θεσμού της Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης και επαναλειτουργίας της πλατφόρμας για τακτοποίηση δασικών ακινήτων σε οικιστικές πυκνώσεις.

ΥΠΕΝ: κλείδωσαν νομοθετικές παρατάσεις για αυθαίρετα και ταυτότητα κτιρίου

«Με τις συγκεκριμένες παρατάσεις, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας δίνει ουσιαστική ανάσα σε εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες, αποτρέποντας τη δημιουργία νέων αδιεξόδων στην αγορά ακινήτων και εξασφαλίζοντας ομαλή μετάβαση στο νέο πολεοδομικό πλαίσιο. Με τον τρόπο αυτό, ενισχύεται η ασφάλεια δικαίου και η αξιοπιστία του πολεοδομικού πλαισίου, σε μια περίοδο αυξημένων απαιτήσεων για την ακίνητη περιουσία», τονίζεται στην επίσημη ανακοίνωση του ΥΠΕΝ.

Σύμφωνα με την «τροπολογία σκούπα», που καλύπτει και σειρά άλλων θεμάτων, την οποία  συνυπογράφουν συνολικά 15 υπουργοί,  για τις πολεοδομικές παρατάσεις συγκεκριμένα προβλέπεται ότι παρατείνονται:

Για την ταυτότητα κτιρίου:

♦ Έως την 1^η Φεβρουαρίου 2028, η προθεσμία για την υποχρεωτική έκδοσή ταυτότητας κτιρίου για επτά κατηγορίες ακινήτων ειδικών χρήσεων και συνάθροισης κοινού, πλην κατοικίας όπως επίσης και για τα ακίνητα του δημοσίου, δήμων και Νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, που λήγει σε λιγότερο από δύο εβδομάδες στις 31 Ιανουαρίου 2026.

Σημειώνεται πως η  υποχρεωτική έκδοση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας, για όσους ιδιοκτήτες ακινήτων δεν εκπληρώσουν εμπρόθεσμα την υποχρέωση τους συνεπάγεται πρόστιμο που κυμαίνεται από 200 ευρώ έως και χρηματική ποινή ίση με το 10% της αξίας του ακινήτου.

Η παράταση που κλείδωσε στο ΥΠΕΝ για την ταυτότητα κτιρίου ειδικότερα αφορά  τα κάθε είδους κτήρια συνάθροισης κοινού, όπως θέατρα, κινηματογράφοι, αίθουσες συγκέντρωσης για κοινωνικές, οικονομικές, πολιτιστικές και θρησκευτικές εκδηλώσεις, συνεδριακά κέντρα και κτίρια εκθέσεων. Επιπλέον, κτήρια πολιτιστικών εκδηλώσεων όπως βιβλιοθήκες, μουσεία, αίθουσες εκθέσεων, αθλητικές εγκαταστάσεις, κλειστά γυμναστήρια, γήπεδα με κερκίδες και κλειστούς βοηθητικούς χώρους. Επαγγελματικά κτίρια, όπως πρατήρια υγρών καυσίμων και συνεργεία αυτοκινήτων. Γενικότερα αφορά –και- κάθε κτίριο που στεγάζεται οποιαδήποτε δημόσια ή δημοτική υπηρεσία, είτε ανήκει σε ιδιώτη, είτε στο ίδιο το Δημόσιο, σε ΝΠΔΔ κ.α.

Για τα αυθαίρετα κατηγορίας 1 έως 4:

♦ Έως τις 31 Μαρτίου 2028, η προθεσμία για τη δυνατότητα υπαγωγής σε τακτοποίηση με πρόστιμο των αυθαιρέτων κατηγοριών 1 έως 4 που λήγει στις 31 Μαρτίου 2026.

Για τις οικοδομικές άδειες του ΝΟΚ:

Έως την καταληκτική προθεσμία αίτησης επανέκδοσης οικοδομικής άδειας, μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος «e–adeies». Αφορά σε οικοδομικές άδειες με χρήση κινήτρων του ΝΟΚ, οι οποίες εκδόθηκαν νόμιμα αλλά ακυρώνονται μετά από αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας και τα κτίρια κηρύσσονται αυθαίρετα και κατεδαφιστέα. Για αυτές τις περιπτώσεις η τροπολογία αναστέλλει τις κυρώσεις των προστίμων και κατεδάφισης των κτιρίων, παραπέμποντας στην δυνατότητα που έχει δοθεί σύμφωνα με την απόφαση του ΣτΕ και σχετικό ΠΔ που ψηφίστηκε κατόπιν προληπτικής νομοτεχνικής έγκρισης του Δικαστηρίου, να υλοποιηθούν με περιβαλλοντικό ισοδύναμο και τις ρυθμίσεις περί έναρξης εργασιών.

Η επίσημη ανακοίνωση του ΥΠΕΝ, με τίτλο:  « τροπολογία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την παράταση σημαντικών πολεοδομικών προθεσμιών και έργων αποθήκευσης ενέργειας» αναφέρει τα ακόλουθα:

Η επίσημη ανακοίνωση του υπουργείου για τις παρατάσεις

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας κατέθεσε τροπολογία στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών «Ρυθμίσεις για το ανθρώπινο δυναμικό του δημοσίου τομέα, τις Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών, την ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς και λοιπές διατάξεις», με τις διατάξεις της οποίας εξασφαλίζονται σημαντικές παρατάσεις πολεοδομικών προθεσμιών και έργων αποθήκευσης ενέργειας.  

Πιο συγκεκριμένα, στο άρθρο 3 της τροπολογίας (παράγραφοι 2 έως 6), προβλέπονται επείγουσες πολεοδομικές παρατάσεις που έχουν στόχο την διευκόλυνση των πολιτών, ως εξής:

♦ Με την παρ. 2 παρατείνεται η προθεσμία αναστολής επιβολής των κυρώσεων του άρθρου 125Θ του ν. 4495/2017 (Α` 167) επί των κτισμάτων των οποίων οι οικοδομικές άδειες έχουν ακυρωθεί ή ακυρώνονται κατά το μέρος που αφορούν σε χρήση των κινήτρων και προσαυξήσεων των άρθρων 66 και 71 του ν. 5197/2025, καθώς και η προθεσμίας μη εφαρμογής των απαγορεύσεων δικαιοπραξιών του άρθρου 82 του ν. 4495/2017. Η προθεσμία παρατείνεται έως την καταληκτική προθεσμία αίτησης επανέκδοσης οικοδομικής άδειας, μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος «e–adeies».

♦ Με την παρ. 3 παρατείνεται η σύνταξη και υποβολή́ ταυτότητας κτιρίου για τα κτίρια Κατηγορίας 1 έως και την 1^η Φεβρουαρίου 2028.

♦ Με την παρ. 4 παρατείνεται η προθεσμία υπαγωγής αυθαίρετων κατασκευών και αλλαγών χρήσεων των κατηγοριών 1 έως και 4 του άρθρου 96 του ν. 4495/2017 που είναι προγενέστερες της 28ης Ιουλίου 2011,έως και την 31^η Μαρτίου 2028.

♦ Με την παρ. 5 παρατείνεται το επιτρεπτό των χερσαίων εγκαταστάσεων διαχείμανσης και μικροεπισκευών σκαφών έως και την 31^η Μαρτίου 2027.

♦ Με την παρ. 6 παρατείνεται η διατήρηση της αρμοδιότητας εκτέλεσης πρωτοκόλλων κατεδάφισης από τα όργανα που την ασκούν κατά τον παρόντα χρόνο μέχρι και την 30^η Ιουνίου 2026.

Τέλος, στο άρθρο 4 προβλέπεται η παράταση ηλέκτρισης Σταθμών Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας που έχουν επιλεγεί για ένταξη σε καθεστώς ενίσχυσης μέσω ανταγωνιστικών διαδικασιών. Με την εν λόγω ρύθμιση αντιμετωπίζεται το ζήτημα ομαλής υλοποίησης των έργων ανάπτυξης των Σταθμών Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας (Σ.Α.Η.Ε.), λόγω καθυστερήσεων που προέκυψαν.  Έτσι, παρατείνεται έως  την 30η Ιουνίου 2026 η υποχρέωση για ενεργοποίηση των Σ.Α.Η.Ε. που έχουν επιλεχθεί για ένταξη σε καθεστώς ενίσχυσης μέσω ανταγωνιστικών διαδικασιών της Γ’ ανταγωνιστικής διαδικασίας.

Με τις συγκεκριμένες παρατάσεις, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας δίνει ουσιαστική ανάσα σε εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες, αποτρέποντας τη δημιουργία νέων αδιεξόδων στην αγορά ακινήτων και εξασφαλίζοντας ομαλή μετάβαση στο νέο πολεοδομικό πλαίσιο. Με τον τρόπο αυτό, ενισχύεται η ασφάλεια δικαίου και η αξιοπιστία του πολεοδομικού πλαισίου, σε μια περίοδο αυξημένων απαιτήσεων για την ακίνητη περιουσία».

Το κείμενο της τροπολογίας που ψηφίζεται στη Βουλή

Το κείμενο της τροπολογίας που κατατέθηκε και ψηφίζεται στη Βουλή για τις πολεοδομικές, ενεργειακές παρατάσεις και τα θέματα του τέλους ταφής για τους Δήμους της Αττικής αναφέρει τα ακόλουθα:

Άρθρο 3

α) Παράταση προθεσμίας καταβολής στον Ε.Ο.ΑΝ. μέρους του τέλους ταφής των Δήμων της Περιφέρειας Αττικής, β) Παρατάσεις πολεοδομικών προθεσμιών

1. Η προθεσμία του πρώτου εδαφίου της υποπερ. ββ) της περ. β) της παρ. 10 του άρθρου 38 του ν. 4819/2021 (Α’ 129), περί καταβολής μέρους του οφειλόμενου ποσού του τέλους ταφής, παρατείνεται από τη λήξη της έως την 31η Μαρτίου 2026.

2. Η προθεσμία της παρ. 1 του άρθρου 70 του ν. 5197/2025 (Α’ 76), περί μεταβατικών διατάξεων για την αναστολή κυρώσεων και τη μη εφαρμογή του άρθρου 82 του ν. 4495/2017 (Α’ 167), περί απαγόρευσης δικαιοπραξιών σε ακίνητα, παρατείνεται έως την καταληκτική προθεσμία αίτησης επανέκδοσης οικοδομικής άδειας μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος «e- adeies», σύμφωνα με την υποπερ. αα) της περ. α) της παρ. 4 του άρθρου 68 του ν. 5197/2025, περί περιβαλλοντικού ισοδυνάμου και σε κάθε περίπτωση όχι πέραν της 31ης.12.2026, εφόσον υποβληθεί εμπροθέσμως η ανωτέρω αίτηση.

3. Η προθεσμία του πρώτου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 55 του ν. 4495/2017, περί προθεσμίας υποβολής ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου για τα κτίρια Κατηγορίας I παρατείνεται έως και την 1η.2.2028.

4. Οι προθεσμίες του τρίτου και τέταρτου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 102 του ν. 4495/2017, περί καταληκτικής ημερομηνίας υπαγωγής αυθαιρέτων, παρατείνονται από την 31^η.3.2026 έως και την 31η.3.2028.

5. Η προθεσμία της παρ. 4 του άρθρου 132 του ν. 4759/2020 (Α’ 245), περί επιτρεπόμενων χρήσεων εγκαταστάσεων διαχείμανσης και μικροεπισκευών σκαφών, παρατείνεται από τη λήξη της έως και την 31η.12.2027.

6. Στο πρώτο εδάφιο της παρ. 5 του άρθρου 125ΚΑ του ν. 4495/2017, περί μεταβατικών διατάξεων για την εκτέλεση πρωτοκόλλων κατεδάφισης, οι ημερομηνίες «31η Μαρτίου 2026» αντικαθίστανται από την ημερομηνία «30ή Ιουνίου 2026», και η παρ. 5 διαμορφώνεται ως εξής:

«5. Μέχρι την 30ή Ιουνίου 2026, οριστικές εκθέσεις αυτοψίας και πρωτόκολλα κατεδάφισης που έχουν εκδοθεί μέχρι την 30ή Ιουνίου 2026 εκτελούνται κατά προτεραιότητα, με κριτήριο τη χρονική εγγύτητα της αυθαιρεσίας σε σχέση με την 30ή Ιουνίου 2026, από τις υπηρεσίες που ήταν αρμόδιες για την εκτέλεση των κατεδαφίσεων πριν την 1η Μαΐου 2024. Εντός δέκα (10) ημερών από τη λήξη της ανωτέρω προθεσμίας οι αρμόδιες υπηρεσίες διαβιβάζουν στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών το σύνολο των πρωτοκόλλων κατεδάφισης που δεν έχουν εκτελεστεί, καθώς και έκθεση σχετικά με τις εκτελεσθείσες κατεδαφίσεις από την 1η Μαΐου 2024.»

Άρθρο 4

Παράταση προθεσμιών ηλέκτρισης Σταθμών Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας που έχουν επιλεγεί για ένταξη σε καθεστώς ενίσχυσης μέσω ανταγωνιστικών διαδικασιών – Προσθήκη ανταγωνιστικών διαδικασιών Γ’ – Τροποποίηση άρθρου 43 ν. 5233/2025

Στο πρώτο εδάφιο του άρθρου 43 του ν. 5233/2025 (Α’ 166), περί παράτασης προθεσμιών ηλέκτρισης σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας που έχουν επιλεγεί για ένταξη σε καθεστώς ενίσχυσης μέσω ανταγωνιστικών διαδικασιών, οι λέξεις «Α’ και Β’ ανταγωνιστικές διαδικασίες» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Α’, Β’ και Γ’ ανταγωνιστικές διαδικασίες» και το άρθρο 43 διαμορφώνεται ως εξής:

«Άρθρο 43

Παράταση προθεσμιών ηλέκτρισης Σταθμών Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας που έχουν επιλεγεί για ένταξη σε καθεστώς ενίσχυσης μέσω ανταγωνιστικών διαδικασιών Η Εγγυητική Επιστολή Έντεχνης και Έγκαιρης Εκτέλεσης, που έχουν υποβάλει οι επιλεγέντες συμμετέχοντες Σταθμοί Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας (Σ.Α.Η.Ε.) στις A’, Β’ και Γ’ ανταγωνιστικές διαδικασίες υποβολής προσφορών που έχουν διενεργηθεί από τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (Ρ.Α.Α.Ε.Υ.), δεν καταπίπτει εάν οι επιλεγέντες συμμετέχοντες Σ.Α.Η.Ε. υποβάλλουν αίτηση για ενεργοποίηση της σύνδεσης του Σ.Α.Η.Ε. κατά την παρ. 2 του άρθρου 27 του ν. 4951/2022 (Α’ 129), μέχρι την 30η Ιουνίου 2026. Μετά την παρέλευση της ημερομηνίας του πρώτου εδαφίου η Εγγυητική Επιστολή Έντεχνης και Έγκαιρης Εκτέλεσης καταπίπτει ως εξής: α) [Καταργείται],

β) πλήρως, σε περίπτωση που οι Επιλεγέντες Συμμετέχοντες δεν υποβάλουν καθόλου ή υποβάλουν στον Διαχειριστή του Ε.Σ.Μ.Η.Ε. αίτηση για ενεργοποίηση της σύνδεσης του Σ.Α.Η.Ε. κατά την παρ. 2 του άρθρου 27 του ν. 4951/2022, μετά την 30ή Ιουνίου 2026.».