Βουλή: Πως κόπηκε ρύθμιση λύσης για όλα τα αυθαίρετα κατηγορίας 5
ΚτηματαγοράΟικιστικάΟικονομίαΠεριβάλλονΠολεοδομίαΧρήμα 16 Νοεμβρίου 2026 Αργύρης
Ζήτημα άνισης μεταχείρισης ιδιοκτητών ακινήτων με αυθαίρετα της Κατηγορίας 5 έθεσαν στη Βουλή βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, καταγγέλλοντας ότι η κυβέρνηση απέρριψε τροπολογία στο πρόσφατο νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος, για την επαναφορά της δυνατότητας τακτοποίησής τους. Επισημαίνουν ότι το νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει ειδικές εξαιρέσεις, μεταξύ άλλων για ακίνητα που αποκτώνται μέσω πλειστηριασμών, ενώ χιλιάδες μικροϊδιοκτήτες παραμένουν αντιμέτωποι με υψηλά πρόστιμα, περιορισμούς στις μεταβιβάσεις και πρωτόκολλα κατεδάφισης.

Η παρέμβαση των βουλευτών ΠΑΣΟΚ από την Κρήτη έθεσε στο επίκεντρο ένα ουσιαστικό ερώτημα: γιατί δύο ακίνητα με τις ίδιες πολεοδομικές παραβάσεις μπορούν να αντιμετωπίζονται διαφορετικά ως προς τη δυνατότητα υπαγωγής σε καθεστώς τακτοποίησης, ανάλογα με τον τρόπο απόκτησής τους; Η διαφοροποίηση αυτή αποτελεί τη βάση της καταγγελίας των βουλευτών του ΠΑΣΟΚ για παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης.
Η τροπολογία κατατέθηκε από τους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ στην Κρήτη, με πρωτοβουλία του Φραγκίσκου Παρασύρη και συνυπογραφές της Ελένης Βατσινά, της Κατερίνας Σπυριδάκη και του Μανόλη Χνάρη. Προέβλεπε τη δυνατότητα υπαγωγής αυθαιρέτων της Κατηγορίας 5 έως τις 31 Μαρτίου 2028, ανεξάρτητα από τον τρόπο απόκτησης του ακινήτου. Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας δεν έκανε δεκτή την πρόταση.
Άλλη αντιμετώπιση για τις τράπεζες, άλλη για τους μικροϊδιοκτήτες
Το βασικό επιχείρημα των βουλευτών ΠΑΣΟΚ είναι ότι η νομοθεσία έχει προβλέψει ειδική δυνατότητα υπαγωγής για ακίνητα που αποκτώνται μέσω αναγκαστικού πλειστηριασμού, στα οποία μπορούν να περιλαμβάνονται ακίνητα που περιέρχονται σε τράπεζες και άλλα νομικά πρόσωπα. Αντίστοιχη γενική δυνατότητα δεν υφίσταται για ιδιώτες που έχουν στην κατοχή τους αυθαίρετα της ίδιας κατηγορίας.
Η διαφοροποίηση προκύπτει από το άρθρο 128 του νόμου 4759/2020, οι ρυθμίσεις του οποίου έχουν ενσωματωθεί στο άρθρο 383 του Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας, νόμος 5306/2026. Το άρθρο περιλαμβάνει ειδικές εξαιρέσεις για ακίνητα από πλειστηριασμούς, κληρονομική διαδοχή και άλλες συγκεκριμένες περιπτώσεις, με ιδιαίτερες προϋποθέσεις και χρονικά όρια.
Οι βουλευτές επισήμαναν ακόμη ότι με νέα νομοθετική ρύθμιση που ψηφίστηκε στη Βουλή δημόσια και δημοτικά κτίρια, όπως επίσης κτίροα της ΔΥΠΑ, με αυθαίρετα κατηγορίας 5 αποκτούν στο εξής δυνατότητα τακτοποίησης, ώστε να αντιμετωπιστούν πολεοδομικές εκκρεμότητες και να καταστεί δυνατή η αδειοδότηση, η χρηματοδότηση και η αναβάθμισή τους.
Αντίθετα, όπως τονίζουν, ένας ιδιώτης με αυθαίρετο της Κατηγορίας 5, που δεν εμπίπτει σε κάποια ειδική εξαίρεση, δεν διαθέτει αντίστοιχη γενική δυνατότητα υπαγωγής.
Ποια αυθαίρετα ανήκουν στην Κατηγορία 5
Στην Κατηγορία 5 εντάσσονται αυθαίρετες κατασκευές και αλλαγές χρήσης που δεν μπορούν να υπαχθούν στις Κατηγορίες 1 έως 4. Περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, περιπτώσεις μεγάλων πολεοδομικών υπερβάσεων, οι οποίες ξεπερνούν τα όρια που επιτρέπουν την ένταξη στην Κατηγορία 4, καθώς και άλλες κατασκευές που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις των προηγούμενων κατηγοριών.
Η γενική δυνατότητα υπαγωγής αυτών των αυθαιρέτων έληξε στις 30 Σεπτεμβρίου 2020. Από την 1η Οκτωβρίου 2020 οι νέες δηλώσεις περιορίστηκαν στις Κατηγορίες 1 έως 4, ενώ για την Κατηγορία 5 διατηρήθηκαν ή θεσπίστηκαν μόνο ειδικές εξαιρέσεις. Η συγκεκριμένη απαγόρευση αφορά τη γενική υπαγωγή, όχι τις ειδικές περιπτώσεις που προβλέπονται από τη νομοθεσία.
Πρόστιμα μέχρι και πάνω από ένα εκατομμύριο ευρώ
Οι βουλευτές ΠΑΣΟΚ τονίζουν ότι η κατάσταση έχει λάβει ιδιαίτερα σοβαρές διαστάσεις στο Ηράκλειο και σε άλλες περιοχές της Κρήτης. Σύμφωνα με τους ίδιους, δεκάδες οικογένειες βρίσκονται αντιμέτωπες με πρόστιμα ανέγερσης και διατήρησης, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι συνολικές επιβαρύνσεις φέρονται να ξεπερνούν ακόμη και το ένα εκατομμύριο ευρώ.
Παράλληλα, συνεχίζονται οι διαδικασίες βεβαίωσης προστίμων και έκδοσης πρωτοκόλλων κατεδάφισης. Οι ιδιοκτήτες που δεν μπορούν να εντάξουν τα ακίνητά τους σε νόμιμο καθεστώς αντιμετωπίζουν σοβαρά εμπόδια στις αγοραπωλησίες, στις μεταβιβάσεις και στην αξιοποίηση της περιουσίας τους, ενώ εξακολουθούν να υφίστανται οι συνέπειες των διαπιστωμένων πολεοδομικών παραβάσεων.
Τι προέβλεπε η τροπολογία που απορρίφθηκε
Η τροπολογία προέβλεπε επαναφορά της δυνατότητας υπαγωγής αυθαιρέτων της Κατηγορίας 5 έως και τις 31 Μαρτίου 2028, για όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα, ανεξάρτητα από τον τρόπο απόκτησης της ιδιοκτησίας.
Η προτεινόμενη ρύθμιση αφορούσε αποκλειστικά αυθαίρετες κατασκευές και αλλαγές χρήσης που είχαν πραγματοποιηθεί πριν από τις 28 Ιουλίου 2011, με τήρηση των ισχυουσών πολεοδομικών, τεχνικών και περιβαλλοντικών προϋποθέσεων. Δεν προέβλεπε, επομένως, ανεξέλεγκτη νομιμοποίηση οποιασδήποτε κατασκευής ούτε υπαγωγή αυθαιρέτων που κατασκευάστηκαν μετά την ημερομηνία αυτή.
Οι βουλευτές επιδίωξαν να εντάξουν τη ρύθμιση στο νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ για τη βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2024/1711. Σύμφωνα με την ανακοίνωσή τους, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου αρνήθηκε να την αποδεχθεί χωρίς να παρουσιάσει συγκεκριμένη αιτιολογία.
Η σύνδεση με τη στεγαστική κρίση
Πέρα από τις οικονομικές συνέπειες για τους ιδιοκτήτες, οι βουλευτές συνδέουν το ζήτημα με τη στεγαστική κρίση. Υποστηρίζουν ότι κατοικίες και άλλα υφιστάμενα ακίνητα παραμένουν αναξιοποίητα, επειδή οι πολεοδομικές εκκρεμότητες εμποδίζουν τη μεταβίβαση, την ανακαίνιση και την αξιοποίησή τους στην αγορά.
Η αντιμετώπιση αυτών των εκκρεμοτήτων θα μπορούσε, σύμφωνα με το σκεπτικό της τροπολογίας, να επιτρέψει την επαναχρησιμοποίηση υφιστάμενων κτιρίων. Ωστόσο, για οποιαδήποτε νέα ρύθμιση απαιτείται παράλληλα να εξασφαλιστεί η τήρηση των συνταγματικών απαιτήσεων για την προστασία του περιβάλλοντος και η εφαρμογή των αναγκαίων τεχνικών και πολεοδομικών ελέγχων.
Παρασύρης: η κυβέρνηση κρατά σε ομηρία χιλιάδες οικογένειες
Με δήλωσή του στην εφημερίδα «Πατρίς», ο βουλευτής Ηρακλείου του ΠΑΣΟΚ Φραγκίσκος Παρασύρης άσκησε έντονη κριτική στην κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι η απόρριψη της τροπολογίας διατηρεί το οικονομικό και ιδιοκτησιακό αδιέξοδο χιλιάδων πολιτών. Ο βουλευτής κατηγόρησε την κυβερνητική πλειοψηφία ότι επιλέγει να διατηρήσει το υφιστάμενο καθεστώς, το οποίο, κατά την εκτίμησή του, ευνοεί τις τράπεζες και τους διαχειριστές απαιτήσεων σε σχέση με τους μικροϊδιοκτήτες.
Ο ίδιος δήλωσε: «Η κυβερνητική πλειοψηφία επιλέγει συνειδητά να κρατά σε ιδιοκτησιακή και οικονομική ομηρία χιλιάδες οικογένειες και μικροϊδιοκτήτες στο Ηράκλειο, στην Κρήτη και σε ολόκληρη τη χώρα».
Ο Φραγκίσκος Παρασύρης υπογράμμισε ότι το ΠΑΣΟΚ θα συνεχίσει τις κοινοβουλευτικές και πολιτικές παρεμβάσεις για την επαναφορά δυνατότητας τακτοποίησης των αυθαιρέτων της Κατηγορίας 5, με ενιαίους κανόνες για τους ιδιοκτήτες.
Σχετικά Άρθρα
- Αυθαίρετα: στον αέρα ακίνητα από κληρονομιές και πλειστηριασμούς
- Βουλή: επαναφορά αυθαιρέτων κατηγορίας 5, με νέα πρόστιμα
- Αυθαίρετα κατηγορίας 5: οι ρυθμίσεις για τακτοποίοηση στο νέο νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ
- Αυθαίρετα: στον αέρα χιλιάδες ακίνητα από την οριστική λήξη υπαγωγών
- Αυθαίρετα: servicers και τράπεζες σπάνε την καραντίνα της κατηγορίας 5
- Αυθαίρετα: ανοίγει θέμα για τα κατηγορίας 5 από το ρεύμα με χαρτί γιατρού









