Ελιές: από πότε ισχύουν υποχρεωτικές δηλώσεις και πρόστιμα

Νέα παράταση δίνει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στην εφαρμογή των υποχρεωτικών δηλώσεων συγκομιδής ελαιοκάρπου, χωρίς όμως να καταργεί το μέτρο που έχει ήδη θεσμοθετηθεί.

Η υποχρέωση μεταφέρεται πλέον για την 1η Οκτωβρίου 2027, ενώ τα προβλεπόμενα πρόστιμα και οι λοιπές κυρώσεις δεν θα ενεργοποιηθούν πριν από την 1η Οκτωβρίου 2028. Πρόκειται ουσιαστικά για νέα μεταβατική περίοδο, ώστε παραγωγοί και υπηρεσίες να προετοιμαστούν για την πλήρη λειτουργία του συστήματος.

Τι έχει ήδη θεσμοθετηθεί

Η υποχρεωτική δήλωση συγκομιδής ελαιοκάρπου θεσπίστηκε με την υπουργική απόφαση 77979/21.3.2025, ΦΕΚ Β΄ 1749/10.4.2025, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 49 του ν. 5035/2023. Το ΥΠΑΑΤ έχει εξηγήσει ότι το σύστημα αποσκοπεί στη συλλογή αξιόπιστων στοιχείων για τον ελαιοκομικό τομέα, στην προστασία της παραγωγικής και εμπορικής αλυσίδας και στην ενίσχυση της ιχνηλασιμότητας.

Υπόχρεοι είναι όλοι οι νόμιμοι κάτοχοι ελαιοτεμαχίων ανεξαρτήτως αριθμού δέντρων, ενώ το ειδικό πρόστιμο για μη υποβολή αρχίζει από τις εκμεταλλεύσεις με 21 ελαιόδεντρα και άνω. Η δήλωση θα υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω της ψηφιακής υπηρεσίας «Δήλωση Συγκομιδής Ελιάς», με κωδικούς ταυτοποίησης, από 1η Οκτωβρίου έως 31 Μαΐου του επόμενου έτους. Υποβάλλεται μετά την ολοκλήρωση της συγκομιδής και της παράδοσης του ελαιοκάρπου και είναι υποχρεωτική ακόμη και όταν η παραγωγή είναι μηδενική.

Απαραίτητη βάση του συστήματος είναι το Ελαιοκομικό Μητρώο, στο οποίο πρέπει να είναι σωστά καταχωρισμένα τα στοιχεία του κατόχου, των ελαιοτεμαχίων, των ποικιλιών και των ελαιοδέντρων. Στα παραστατικά παράδοσης του ελαιοκάρπου προβλέπεται να αναγράφονται ΑΦΜ παραγωγού, ποικιλία, ο 13ψήφιος κωδικός ελαιοτεμαχίου και η ποσότητα που αντιστοιχεί σε κάθε τεμάχιο.

Πρόστιμα έως 5.000 ευρώ

Το καθεστώς κυρώσεων παραμένει θεσμοθετημένο. Οι ΔΑΟΚ προβλέπεται να ελέγχουν κάθε χρόνο δείγμα τουλάχιστον 5% των δηλώσεων. Για ανακριβή αριθμό δέντρων προβλέπεται πρόστιμο 60 ευρώ ανά ελαιόδενδρο διαφοράς. Για ανακριβή ποσότητα ελαιοκάρπου προβλέπονται 60 ευρώ ανά 100 κιλά για ελαιοποίηση και 150 ευρώ ανά 100 κιλά για επιτραπέζια ελιά.

Για μη υποβολή δήλωσης προβλέπονται 100 ευρώ για εκμεταλλεύσεις 21–50 δέντρων, 500 ευρώ για 51–100, 1.000 ευρώ για 101–500, 3.000 ευρώ για 501–1.000 και 5.000 ευρώ για περισσότερα από 1.000 ελαιόδεντρα. Σε υποτροπή τα πρόστιμα αυξάνονται κατά 50%.

Η προηγούμενη παράταση είχε μεταφέρει την εφαρμογή για την 1η Οκτωβρίου 2026 και τις κυρώσεις μετά την 1η Οκτωβρίου 2027. Με τη νέα απόφαση, που σύμφωνα με το ΥΠΑΑΤ θα ισχύσει μετά τη δημοσίευσή της σε ΦΕΚ, οι δύο ημερομηνίες μετατίθενται κατά έναν ακόμη χρόνο.

Ολόκληρη η ανακοίνωση του ΥΠΑΑΤ

Παράταση έως την 1η Οκτωβρίου 2027 για την υποχρεωτική υποβολή δηλώσεων συγκομιδής ελαιοκάρπου – Οι κυρώσεις δεν θα επιβάλλονται πριν από την 1η Οκτωβρίου 2028

Με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, μετά από εισήγηση του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Γιάννη Ανδριανού, τροποποιείται το ισχύον πλαίσιο για τις δηλώσεις συγκομιδής ελαιοκάρπου.

Συγκεκριμένα, με την απόφαση προβλέπεται ότι η υποχρέωση όλων των νόμιμων κατόχων ελαιοτεμαχίων να υποβάλλουν δήλωση συγκομιδής ελαιοκάρπου τίθεται σε εφαρμογή από την 1η Οκτωβρίου 2027.

Παράλληλα, προβλέπεται μεταβατική περίοδος, καθώς οι προβλεπόμενες κυρώσεις δεν θα επιβάλλονται πριν από την 1η Οκτωβρίου 2028.

Η απόφαση εντάσσεται στο πλαίσιο της σταδιακής εφαρμογής του συστήματος δηλώσεων συγκομιδής ελαιοκάρπου, παρέχοντας στους παραγωγούς τον απαραίτητο χρόνο προσαρμογής στις νέες υποχρεώσεις και στις απαιτήσεις του συστήματος.

Η απόφαση θα τεθεί σε ισχύ από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.