Από φέτος οι υποχρεωτικές δηλώσεις για ελιές και παραγωγή λαδιού

Λήγει από τη φετινή ελαιοκομική περίοδο ο κύκλος των παρατάσεων και η περίοδος προσαρμογής χωρίς πρόστιμα και γίνεται καθολική η υποχρέωση εγγραφής ή επικαιροποίησης στοιχείων στο Ελαιοκομικό Μητρώο. Ισχύου για όλους όσοι είναι οι κάτοχοι ελαιοτεμαχίων που διαθέτουν 21 ή περισσότερα ελαιόδεντρα και αφορά τόσο επαγγελματίες αγρότες όσο και ιδιώτες που διατηρούν ελαιώνες μικρής ή μεγαλύτερης έκτασης.

Όσοι διαθέτουν λιγότερα από 21 δέντρα, για παράδειγμα λίγες ελιές σε αυλή ή μικρό αγροτεμάχιο για ιδιωτική κατανάλωση, δεν υποχρεούνται να εγγραφούν στο Μητρώο.

Ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Γιάννης Ανδριανός μιλώντας στα εγκαίνια του 11^ουΦεστιβάλ Ελαιολάδου και Ελιάς, που πραγματοποιήθηκε στις Γούρνες Ηρακλείου αναφέρθηκε στο ελαιοκομικό μητρώο και στη μετάθεση της υποχρεωτικότητας της Δήλωσης Συγκομιδής για την 1^η Οκτωβρίου 2026, επισημαίνοντας ότι το Υπουργείο βρίσκεται σε συνεργασία με την ΑΑΔΕ, μετά την υπαγωγή του ΟΠΕΚΕΠΕ στην Ανεξάρτητη Αρχή, για τη διαλειτουργικότητα των πληροφοριακών συστημάτων και την ομαλή εφαρμογή του νέου εργαλείου.

Το ΥΠΑΑΤ τον Οκτώβριο του 2025, ανακοίνωσε την αναβολή της υποχρεωτικής εφαρμογής του μέτρου για το 2026. Έχει καλέσει ωστόσο από πέρυσι  τους παραγωγούς, ιδιοκτήτες και μισθωτές ελαιοκτημάτων να απευθύνονται από τώρα στις τοπικές Διευθύνσεις Αγροτικής Ανάπτυξης, ώστε να ενημερώνουν το μητρώο τους και να είναι έτοιμοι για την ορθή και έγκαιρη υποβολή Δηλώσεων Συγκομιδής από τον Οκτώβριο του 2026.

Μετά την ολοκλήρωση της συγκομιδής και την παράδοση του ελαιόκαρπου σε ελαιοτριβείο ή μονάδα μεταποίησης, ο παραγωγός πρέπει να καταχωρίσει στο σύστημα:

► τα στοιχεία του ελαιοτεμαχίου,

► την ποικιλία ελιάς,

► την ποσότητα ελαιόκαρπου που συγκομίστηκε,

► το ελαιοτριβείο στο οποίο παραδόθηκε η παραγωγή.

Βασική προϋπόθεση για την υποβολή της δήλωσης είναι να έχουν καταχωριστεί σωστά τα στοιχεία της εκμετάλλευσης στο Ελαιοκομικό Μητρώο. Για την εγγραφή ή την επικαιροποίηση των στοιχείων στο Ελαιοκομικό Μητρώο, οι παραγωγοί απευθύνονται συνήθως στις αρμόδιες Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ) των Περιφερειακών Ενοτήτων.

Μεταξύ των βασικών στοιχείων που ζητούνται περιλαμβάνονται:

► στοιχεία ταυτότητας και ΑΦΜ του παραγωγού,

► η τελευταία δήλωση ΟΣΔΕ (όπου υπάρχει),

► στοιχεία εντοπισμού των αγροτεμαχίων ή χαρτογραφικά δεδομένα,

► ο αριθμός των ελαιόδεντρων ανά αγροτεμάχιο,

► οι ποικιλίες ελιάς που καλλιεργούνται. Κάθε ελαιοτεμάχιο καταχωρίζεται στο σύστημα με μοναδικό κωδικό, ο οποίος χρησιμοποιείται στη συνέχεια για τη δήλωση συγκομιδής.

Τα πρόστιμα

Η μη υποβολή δήλωσης συγκομιδής ή η υποβολή ανακριβών στοιχείων μπορεί να επιφέρει διοικητικά πρόστιμα, τα οποία κυμαίνονται από 100 έως και 5.000 ευρώ, ανάλογα με το μέγεθος της εκμετάλλευσης.

Ενδεικτικά προβλέπονται:

► 1 00 ευρώ για εκμεταλλεύσεις με 21 -50 ελαιόδεντρα

► 500 ευρώ για 51 -100 δέντρα

► 1 .000 ευρώ για 101 -500 δέντρα

► έως 5.000 ευρώ για πολύ μεγάλες εκμεταλλεύσεις.

Οι κυρώσεις μπορεί επίσης να συνδέονται με ελέγχους που αφορούν την ιχνηλασιμότητα της παραγωγής και τη διασταύρωση στοιχείων με άλλες αγροτικές δηλώσεις.

Οι αρμόδιες υπηρεσίες συνιστούν στους ελαιοπαραγωγούς να ελέγξουν έγκαιρα τα στοιχεία των αγροτεμαχίων τους στο Μητρώο και να υποβάλουν τη δήλωση συγκομιδής μέσα στις προβλεπόμενες προθεσμίες.

Η σωστή καταγραφή των ελαιώνων αποτελεί πλέον βασική προϋπόθεση όχι μόνο για τη συμμόρφωση με τη νομοθεσία, αλλά και για τη συμμετοχή σε προγράμματα ενισχύσεων και δράσεις του αγροτικού τομέα, που συνδέονται όλο και περισσότερο με την ψηφιακή καταγραφή της αγροτικής παραγωγής.

Ο Γιάννης Ανδριανός στο 11^οΦεστιβάλ Ελαιολάδου και Ελιάς  στο Ηράκλειο Κρήτης

Ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Γιάννης Ανδριανός, εκπροσώπησε τον Πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη στα εγκαίνια του 11^ουΦεστιβάλ Ελαιολάδου και Ελιάς, που πραγματοποιήθηκε στις Γούρνες Ηρακλείου.

Στον χαιρετισμό του, ο κ. Ανδριανός συνεχάρη τους διοργανωτές, τους παραγωγούς, τους ελαιοτριβείς, τους συνεταιρισμούς, τις επιχειρήσεις τυποποίησης και εμπορίας, καθώς και όλους τους ανθρώπους που συμβάλλουν στην ανάδειξη του ελληνικού ελαιολάδου και της επιτραπέζιας ελιάς.

Ο Υφυπουργός υπογράμμισε ότι η Κρήτη, με τη βαθιά ιστορική και παραγωγική της σχέση με την ελιά, αποτελεί ιδανικό τόπο για μια τέτοια διοργάνωση, καθώς το ελαιόλαδο συνδέεται άρρηκτα με την παράδοση, τη μεσογειακή διατροφή, την τοπική ταυτότητα, την οικονομία και τη διεθνή εικόνα της χώρας.

Αναφερόμενος στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η ελαιοκομία, ο κ. Ανδριανός στάθηκε ιδιαίτερα στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, στη φυτοπροστασία και τη δακοκτονία, στο κόστος παραγωγής, στις διακυμάνσεις των τιμών και στον εντεινόμενο διεθνή ανταγωνισμό. Επισήμανε ότι η απάντηση πρέπει να είναι συντονισμένη, με έμφαση στην ποιότητα, την πιστοποίηση, την ιχνηλασιμότητα, την επώνυμη ταυτότητα και την εξωστρέφεια των προϊόντων της ελιάς.

Ειδικά για τη δακοκτονία στην Κρήτη, ανέφερε ότι έχει κατανεμηθεί στην Περιφέρεια ποσό ύψους 9.970.000 ευρώ, με επάρκεια υλικών τουλάχιστον για δύο ψεκασμούς από τα διαθέσιμα αποθέματα. Παράλληλα, σημείωσε ότι η προμήθεια των φαρμάκων γίνεται πλέον, για πρώτη φορά, για περίοδο 2+1 ετών, αντί για ένα έτος, ώστε να διασφαλιστεί μακροπρόθεσμα η επάρκεια.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην πρόσφατη καταχώριση του ελαιολάδου «Κρήτη» ως Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης, την οποία χαρακτήρισε σημαντική εθνική επιτυχία και ουσιαστική δικαίωση για τους παραγωγούς της Κρήτης. Όπως τόνισε, η ΠΓΕ ενισχύει την προστιθέμενη αξία του προϊόντος, προστατεύει τους παραγωγούς από πρακτικές παραπλάνησης και δημιουργεί νέες δυνατότητες εξωστρέφειας στις διεθνείς αγορές.

Κλείνοντας, ο Υφυπουργός υπογράμμισε ότι η Πολιτεία βρίσκεται και θα συνεχίσει να βρίσκεται δίπλα στον παραγωγό και στον κλάδο, με στόχο ένα πιο ανθεκτικό, σύγχρονο και εξωστρεφές μοντέλο ελαιοκομίας. Αναφέρθηκε επίσης στη διαβούλευση για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική, όπου δίνεται έμφαση στον εκσυγχρονισμό, στην ποιότητα, στην πιστοποίηση, στην εξωστρέφεια, στην οργάνωση της αγοράς και στη στήριξη της παραγωγικής βάσης.

Ο κ. Ανδριανός ευχήθηκε κάθε επιτυχία στο 11^οΦεστιβάλ Ελαιολάδου και Ελιάς, τονίζοντας ότι τέτοιες πρωτοβουλίες συμβάλλουν ουσιαστικά στην ενίσχυση της διεθνούς θέσης του ελληνικού ελαιόλαδου και της ελληνικής επιτραπέζιας ελιάς.