Εργασίες μικρής κλίμακας: 12 εξαιρέσεις από το όριο των 25.000 ευρώ νομοθετεί το ΥΠΕΝ

Με τις αλλαγές που επιφέρει στον Κώδικα Πολεοδομίας και Χωροταξίας «Νικόλαος Ταγαράς» το νέο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος κα Ενέργειας εισάγονται αλλαγές για τις εργασίες που μπορούν να εκτελούνται με Έγκριση Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας (ΕΕΔΜΚ). Προβλέπονται 12 εξαιρέσεις από το όριο των 25.000 ευρώ, και αποσαφηνίζονται οι προϋποθέσεις για την έκδοση οικοδομικής άδειας, όταν ο προϋπολογισμός υπερβαίνει το όριο. Οι εργασίες που μπορούν να εκτελούνται με Έγκριση Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας (ΕΕΔΜΚ), ανεξαρτήτως προϋπολογισμού.

Σε αναμόρφωση του νομοθετικού πλαισίου για τις εργασίες που μπορούν να εκτελούνται με Έγκριση Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας (ΕΕΔΜΚ), με νέο κατάλογο εξαιρέσεων από τις εργασίες έως 25.000 ευρώ, και τις προϋποθέσεις ανεξαρτήτως προϋπολογισμού, προωθεί το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Συγκεκριμένα το άρθρο 69 του νέου πολυνομοσχεδίου του ΥΠΕΝ, που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση  περιλαμβάνει τρεις διακριτές παρεμβάσεις στο άρθρο 315 του Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας «Νικόλαος Ταγαράς», που αφορά τις διοικητικές πράξεις για την εκτέλεση οικοδομικών εργασιών.

♦ Η πρώτη, στην παράγραφο 9 του άρθρου 69, αφορά τη διόρθωση των περιπτώσεων εργασιών που εξαιρούνται από το όριο προϋπολογισμού των 25.000 ευρώ και τη διαγραφή επαναλαμβανόμενης διατύπωσης.

♦ Η δεύτερη, στην παράγραφο 10, αφορά ειδικές εγκρίσεις εργασιών σε νοσοκομεία και δημόσιες δομές υγείας, όπου διορθώνεται η παραπομπή στις απαγορευτικές περιπτώσεις της παραγράφου 1 του άρθρου 316.

♦ Η τρίτη, στην παράγραφο 11, προσθέτει στον Κώδικα ειδική πρόβλεψη για την εκτέλεση εργασιών σε κτίρια ιδιοκτησίας της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ), ανεξαρτήτως προϋπολογισμού.

Νέο νομοσχέδιο ΥΠΕΝ: σε 10 σελίδες, 23 αλλαγές και διορθώσεις στον Κώδικα «Ν. Ταγαράς»

Τι προβλέπει σήμερα ο Κώδικας και τι αλλάζει το νέο πολυνομοσχέδιο του ΥΠΕΝ

Ο ισχύων Κώδικας προβλέπει ότι για ορισμένες εργασίες απαιτείται ΕΕΔΜΚ ανεξαρτήτως προϋπολογισμού, ενώ για τις υπόλοιπες εργασίες της παραγράφου 2 εφαρμόζεται, κατά τον γενικό κανόνα, το όριο των 25.000 ευρώ.

Στο δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 2 έχουν καταγραφεί εσφαλμένες παραπομπές σε συγκεκριμένες περιπτώσεις εργασιών. Το νομοσχέδιο αντικαθιστά τρεις από αυτές, όπως φαίνεται στον ακόλουθο πίνακα.

Παραμένουν αμετάβλητες οι εξαιρέσεις των περιπτώσεων α΄ έως η΄ και ιθ΄.

Με τη νέα διατύπωση, οι εργασίες που εξαιρούνται από το όριο των 25.000 ευρώ είναι 12 περιπτώσεις συνολικά.

Οι 12 εργασίες για τις οποίες δεν ισχύει το όριο των 25.000 ευρώ

Οι παρακάτω εργασίες, σύμφωνα με την προτεινόμενη νομοθετική ρύθμιση που προωθεί το ΥΠΕΝ , μπορούν να εκτελούνται με ΕΕΔΜΚ ανεξαρτήτως προϋπολογισμού, υπό τις ειδικές προϋποθέσεις κάθε περίπτωσης.

Το όριο των 25.000 ευρώ λοιπόν δεν αποτελεί προϋπόθεση έκδοσης ΕΕΔΜΚ για αυτές τις 12 εργασίες. Εξακολουθούν, ωστόσο, να απαιτούνται η τήρηση των ειδικών τεχνικών και πολεοδομικών προϋποθέσεων, τα κατά περίπτωση δικαιολογητικά και οι τυχόν εγκρίσεις άλλων υπηρεσιών.

Για παράδειγμα, μία εργασία εξωτερικής θερμομόνωσης της περίπτωσης ιθ΄ δεν μετατρέπεται σε εργασία που απαιτεί οικοδομική άδεια αποκλειστικά επειδή ο προϋπολογισμός της υπερβαίνει τις 25.000 ευρώ.

Αντίστοιχα, η εγκατάσταση αυτόνομου συστήματος θέρμανσης, η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών όπου προβλέπεται ΕΕΔΜΚ και η εγκατάσταση ανεμογεννητριών εντάσσονται στις περιπτώσεις χωρίς το συγκεκριμένο οικονομικό όριο. Η εξαίρεση από το όριο δεν σημαίνει απαλλαγή από τις υπόλοιπες αδειοδοτικές απαιτήσεις, που μπορεί να συντρέχουν.

Η επιλογή της ορθής διοικητικής πράξης δεν γίνεται αποκλειστικά με βάση το κόστος των εργασιών. Κατά την προετοιμασία του φακέλου προηγούνται ο χαρακτηρισμός της εργασίας, η εξέταση των πολεοδομικών περιορισμών και ο έλεγχος των ειδικών διατάξεων.

Οι εργασίες που παραμένουν στο γενικό όριο των 25.000 ευρώ

Για τις υπόλοιπες περιπτώσεις της παραγράφου 2 του άρθρου 315 ισχύει ο γενικός κανόνας: Όταν οι εργασίες εκτελούνται μεμονωμένα ή συνδυαστικά και ο συνολικός προϋπολογισμός τους υπερβαίνει τις 25.000 ευρώ ανά οριζόντια ή κάθετη ιδιοκτησία, απαιτείται έκδοση οικοδομικής άδειας, σύμφωνα με την περίπτωση θ΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 315. Οι περιπτώσεις αυτές είναι οι ακόλουθες, σύμφωνα με το κείμενο του νομοσχεδίου.

Πρόκειται για 30 περιπτώσεις εργασιών που δεν περιλαμβάνονται στις 12 ρητές εξαιρέσεις από το οικονομικό όριο του άρθρου 315. Επισημαίνεται ότι ειδικότερες διατάξεις ή κανονιστικές αποφάσεις ενδέχεται να θεσπίζουν πρόσθετες εξαιρέσεις.

Πώς υπολογίζονται οι 25.000 ευρώ όταν εκτελούνται περισσότερες εργασίες

Ο Κώδικας προβλέπει ότι ο προϋπολογισμός υπολογίζεται σύμφωνα με το Παράρτημα του άρθρου 400 και όχι απλώς με βάση το ποσό μιας προσφοράς ή ενός τιμολογίου εργολάβου. Για τις εργασίες που υπάγονται στο γενικό οικονομικό όριο λαμβάνεται υπόψη ο συνολικός προϋπολογισμός τους, είτε εκτελούνται μεμονωμένα είτε συνδυαστικά.

Παράδειγμα υπολογισμού για μία οριζόντια ιδιοκτησία

Ενδεικτικές αξίες προϋπολογισμού, όχι πραγματική κοστολόγηση έργου

Εφόσον πρόκειται για τις συγκεκριμένες εργασίες, πληρούνται οι λοιπές προϋποθέσεις και ο νόμιμα υπολογισμένος συνολικός προϋπολογισμός είναι 27.000 ευρώ, απαιτείται οικοδομική άδεια αντί ΕΕΔΜΚ.

Δεν μπορεί να αντιμετωπιστούν ως ανεξάρτητες εργασίες, για τον έλεγχο του ορίου, εργασίες που εκτελούνται συνδυαστικά στην ίδια ιδιοκτησία και εμπίπτουν στον γενικό κανόνα.

Αντίθετα, για τις 12 ρητά εξαιρούμενες περιπτώσεις, το ύψος του προϋπολογισμού δεν αποτελεί αυτόνομο λόγο μετάβασης από την ΕΕΔΜΚ στην οικοδομική άδεια. Σε μικτά έργα, όπου συνυπάρχουν εξαιρούμενες και μη εξαιρούμενες εργασίες, απαιτείται ειδικός έλεγχος της κατάταξης και του τρόπου υπολογισμού.

Τι σημαίνει η διαγραφή του πέμπτου εδαφίου

Ένα δεύτερο σημείο της προτεινόμενης τροποποίησης που περιλαμβάνεται στο πολυνομοσχέδιο του ΥΠΕΝ αφορά τη διαγραφή του πέμπτου εδαφίου της παραγράφου 2 του άρθρου 315.

Στον ισχύοντα Κώδικα υπάρχει δύο φορές η ίδια ακριβώς πρόβλεψη, σύμφωνα με την οποία: Έγκριση εργασιών μικρής κλίμακας απαιτείται και για την εκτέλεση εργασιών, αν τούτο προβλέπεται σε ειδικότερες διατάξεις, καθώς και για τη νομιμοποίηση οποιασδήποτε εργασίας που προϋποθέτει την έκδοση σχετικής διοικητικής πράξης.

Η νομοθετική ρύθμιση του υπουργείου προβλέπει τη διαγραφή της δεύτερης, αυτούσιας επανάληψης. Στο νέο κείμενο που παρατίθεται στο νομοσχέδιο, η παραπάνω πρόβλεψη παραμένει μία φορά, ως τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 2.

Αυτό έχει καθοριστική σημασία για την ορθή ερμηνεία της τροποποίησης.

♦ Πρώτον, δεν καταργείται η υποχρέωση έκδοσης ΕΕΔΜΚ όταν αυτή προβλέπεται από ειδικότερες διατάξεις. Ο μηχανικός εξακολουθεί να οφείλει να εξετάζει και τις ειδικές ρυθμίσεις που διέπουν το συγκεκριμένο είδος εργασιών, πέρα από τον γενικό κατάλογο του άρθρου 315.

♦ Δεύτερον, δεν καταργείται η προβλεπόμενη δυνατότητα νομιμοποίησης εργασιών με την απαιτούμενη διοικητική πράξη. Η διαδικασία εξακολουθεί να εξαρτάται από τη φύση της εργασίας και από το αν αυτή μπορούσε να εκτελεστεί νόμιμα με ΕΕΔΜΚ ή απαιτούσε οικοδομική άδεια.

♦ Τρίτον, δεν περιορίζεται ο κατάλογος των εργασιών μικρής κλίμακας εξαιτίας της διαγραφής. Η παρέμβαση αφαιρεί τη διπλή αναγραφή και όχι το περιεχόμενο του κανόνα.

Συνεπώς, η διαγραφή του πέμπτου εδαφίου αποτελεί νομοτεχνική διόρθωση και όχι ουσιαστική αλλαγή του αδειοδοτικού καθεστώτος.

Τι ισχύει για τη νομιμοποίηση εργασιών

Ο Κώδικας διακρίνει τις εργασίες που εκτελούνται με ΕΕΔΜΚ από εκείνες που απαιτούν οικοδομική άδεια. Αν μια εργασία πραγματοποιήθηκε χωρίς την απαιτούμενη διοικητική πράξη, πρέπει πρώτα να προσδιοριστεί σε ποια κατηγορία υπαγόταν και εάν πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις νομιμοποίησής της.

Για παράδειγμα, αν έχουν πραγματοποιηθεί εσωτερικές διαρρυθμίσεις χωρίς την απαιτούμενη ΕΕΔΜΚ, ο μηχανικός πρέπει να ελέγξει εάν η εργασία υπάγεται στην περίπτωση ιζ΄ του άρθρου 315, εάν επηρεάζει τον φέροντα οργανισμό, τα φορτία ή τη σεισμική σπουδαιότητα και εάν συντρέχουν οι όροι έκδοσης της σχετικής διοικητικής πράξης.

Όταν μία εργασία απαιτούσε οικοδομική άδεια, η νομιμοποίηση εξετάζεται βάσει των αντίστοιχων διατάξεων για τις οικοδομικές άδειες.

Η επαναδιατύπωση του άρθρου 315 δεν θεσπίζει νέα γενική διαδικασία νομιμοποίησης και δεν απαλλάσσει από τις λοιπές απαιτήσεις της νομοθεσίας περί αυθαιρέτων.

Οι ειδικές εργασίες σε νοσοκομεία και κτίρια της ΔΥΠΑ

Η προτεινόμενη νομοθετική ρύθμιση περιλαμβάνει επίσης δύο ειδικές παρεμβάσεις στο άρθρο 315. Για τις εργασίες σε νοσοκομεία και δημόσιες δομές Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, η παράγραφος 10 του άρθρου 69 διορθώνει την παραπομπή στις απαγορευτικές περιπτώσεις. Η τεχνική έκθεση του μηχανικού θα παραπέμπει πλέον στην παράγραφο 1 του άρθρου 316 του Κώδικα.

Για τα κτίρια ιδιοκτησίας της ΔΥΠΑ, η παράγραφος 11 προσθέτει ειδική πρόβλεψη για εργασίες που υλοποιούνται μετά την 11η Απριλίου 2025 και έχουν ενταχθεί σε συγκεκριμένα χρηματοδοτικά ή αναπτυξιακά προγράμματα.

Οι εργασίες αυτές προβλέπεται να εκτελούνται με ΕΕΔΜΚ ανεξαρτήτως προϋπολογισμού, με υποβολή των απαιτούμενων δικαιολογητικών και τεχνικών μελετών.

Η πρόβλεψη αφορά αποκλειστικά τα κτίρια και τις προϋποθέσεις που περιγράφονται στην ειδική διάταξη. Δεν επεκτείνεται αυτομάτως σε όλες τις εργασίες ανακαίνισης δημόσιων ή ιδιωτικών ακινήτων.

Η δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τον τίτλο: «Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1711 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024 για την τροποποίηση των οδηγιών (ΕΕ) 2018/2001 και (ΕΕ) 2019/944 και λοιπές διατάξεις» θα ολοκληρωθεί στις 24 Οκτωβρίου 2026, και ώρα 10:00, στη διεύθυνση:  δείτε εδώ