Νερό: αντιπαράθεση ΥΠΕΝ και κομμάτων αντιπολίτευσης στη Βουλή

Σε δύο αντίθετες αναγνώσεις της νέας πολιτικής για τη διαχείριση του νερού εξελίχθηκε η πρώτη συζήτηση στη Βουλή για το νομοσχέδιο που επεκτείνει τις αρμοδιότητες της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου παρουσίασε τη ρύθμιση ως «αναγκαία μεταρρύθμιση» για ασφαλές, προσιτό, επαρκές και ποιοτικό νερό, με ενίσχυση των δημόσιων εταιρειών, χρηματοδοτήσεις και οικονομίες κλίμακας.

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης, αντίθετα, μίλησαν για συγκεντροποίηση της διαχείρισης, αποδυνάμωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, εμπορευματοποίηση του νερού και προετοιμασία του εδάφους για είσοδο ιδιωτικών συμφερόντων.

ΥΠΕΝ: «Δομική μεταρρύθμιση» για τη διαχείριση του νερού

Ο Σταύρος Παπασταύρου χαρακτήρισε το νομοσχέδιο «μία από τις σημαντικότερες, αναγκαίες μεταρρυθμίσεις» που καλείται να υλοποιήσει η χώρα. Όπως ανέφερε, αφορά την ορθολογική διαχείριση του νερού, την κοινωνική συνοχή, την ανθεκτικότητα των τοπικών κοινωνιών, την οικονομία και «το δικαίωμα των επόμενων γενεών να έχουν πρόσβαση σε ασφαλές, προσιτό, επαρκές, ποιοτικό νερό».

Ο υπουργός υποστήριξε ότι το σημερινό σύστημα δημιουργήθηκε αποσπασματικά επί δεκαετίες και περιλαμβάνει 735 διαφορετικούς φορείς διαχείρισης, χωρίς ενιαίο σχεδιασμό και επαρκή συντονισμό. Σύμφωνα με την τοποθέτησή του, πολλοί φορείς δεν διαθέτουν πρόσβαση σε χρηματοδοτήσεις, ούτε την απαιτούμενη τεχνική και διοικητική επάρκεια. «Αυτή η αρχιτεκτονική δεν μπορεί, πλέον, να ανταποκριθεί στις ανάγκες της εποχής», είπε.

Οι τέσσερις πυλώνες της νέας πολιτικής

Ο πρώτος πυλώνας αφορά τη στήριξη των δήμων. Ο υπουργός ανέφερε ότι έχουν διατεθεί περισσότερα από 685 εκατ. ευρώ για πάνω από 200 έργα ύδρευσης και αποχέτευσης σε 119 δήμους, επισημαίνοντας ότι έχει ήδη ενισχυθεί ένας στους τρεις δήμους της χώρας.

Ο δεύτερος πυλώνας είναι η ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική για το νερό, η οποία, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, διαμορφώθηκε μέσα από δημόσια διαβούλευση και διάλογο με την αυτοδιοίκηση και τους επιστημονικούς φορείς.

Ο τρίτος πυλώνας είναι η αναδιάρθρωση του συστήματος διαχείρισης. Ο υπουργός τόνισε ότι ακόμη και αποτελεσματικοί φορείς δεν μπορούν μόνοι τους να αντιμετωπίσουν τη λειψυδρία, την κλιματική αλλαγή, τα πεπαλαιωμένα δίκτυα και την ανάγκη μεγάλων επενδύσεων. «Γι’ αυτό και η συνένωση δυνάμεων είναι απαραίτητη. Δημιουργούμε οικονομίες κλίμακας προς όφελος των πολιτών», ανέφερε.

Ο τέταρτος πυλώνας αφορά την ευρωπαϊκή τεχνογνωσία, με συμφωνία συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για τεχνική βοήθεια και μεταφορά γνώσης.

Η απάντηση στην κριτική περί ιδιωτικοποίησης

Ο υπουργός απέρριψε την κριτική ότι η μεταρρύθμιση οδηγεί σε ιδιωτικοποίηση. «Δεν ιδιωτικοποιούμε το νερό», είπε, προσθέτοντας ότι ενισχύονται η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ, στις οποίες το Δημόσιο διατηρεί την πλειοψηφία.

Για τα δίκτυα διευκρίνισε ότι η ιδιοκτησία μπορεί να παραμείνει στους δήμους, ενώ η διαχείρισή τους θα αναλαμβάνεται από μεγαλύτερους οργανισμούς με τεχνική επάρκεια. Όπως σημείωσε, η αποτίμηση των περιουσιακών στοιχείων θα γίνεται με «αυστηρές εγγυήσεις» και με διαδικασία «διαφανή, θεσμικά κατοχυρωμένη και συγκεκριμένη».

Ο κ. Παπασταύρου υποστήριξε επίσης ότι δεν αφαιρείται η τοπικότητα, αλλά συνδυάζεται με την τεχνογνωσία και τις οικονομίες κλίμακας. Οι δήμοι, όπως είπε, γνωρίζουν τα δίκτυα και τις ανάγκες των πολιτών, ενώ οι μεγάλες δημόσιες εταιρείες διαθέτουν προσωπικό, εργαστήρια, μελετητική ικανότητα και πρόσβαση σε χρηματοδότηση.

«Ή αλλάζουμε ή συνεχίζονται διακοπές και απώλειες»

Ο υπουργός ανέφερε ότι προηγήθηκαν συναντήσεις με δημάρχους, βουλευτές και εμπλεκόμενους φορείς και ότι ενσωματώθηκαν παρατηρήσεις από τη διαβούλευση. Παράλληλα, στο νομοσχέδιο περιλαμβάνονται εννέα ενεργειακές διατάξεις για την αποθήκευση και την αυτοκατανάλωση.

Κλείνοντας, έθεσε το δίλημμα ανάμεσα στη διατήρηση του κατακερματισμένου συστήματος και σε μία νέα εθνική πολιτική. «Όποιος προτείνει να μην αλλάξει τίποτα, στην πράξη προτείνει να συνεχιστούν οι διακοπές, οι απώλειες και η ανασφάλεια στο νερό», είπε, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση επιλέγει τη συνεργασία αυτοδιοίκησης, δημόσιων επιχειρήσεων και ευρωπαϊκής τεχνογνωσίας.

ΠΑΣΟΚ: «Πλήγμα στον δημόσιο και κοινωνικό χαρακτήρα του νερού»

Ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ Μανώλης Χριστοδουλάκης χαρακτήρισε το νομοσχέδιο ένα ακόμη βήμα «σε μια διαδικασία περαιτέρω απορρύθμισης» και «σοβαρό πλήγμα» στον δημόσιο και κοινωνικό χαρακτήρα του νερού.

Υποστήριξε ότι δεν αντιδρά μόνο το κόμμα του, αλλά και οι εμπλεκόμενοι φορείς. Επέκρινε, επίσης, τη χρονική ακολουθία της δημόσιας διαβούλευσης για την Εθνική Στρατηγική Υδάτων και της κατάθεσης του νομοσχεδίου, λέγοντας ότι η διαβούλευση ήταν «απολύτως προσχηματική και απολύτως υποκριτική».

ΚΚΕ: «Δύο πόλοι και στη συνέχεια στρατηγικοί επενδυτές»

Η Διαμάντω Μανωλάκου από το ΚΚΕ υποστήριξε ότι η κυβέρνηση σχεδιάζει δύο διαδοχικές συγχωνεύσεις γύρω από την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ και ότι στη συνέχεια θα εμφανιστούν στρατηγικοί επενδυτές, «γιατί το νερό εξασφαλίζει σίγουρα κέρδη».

Κατά την τοποθέτησή της, η επέκταση των αρμοδιοτήτων των δύο εταιρειών δεν λύνει το βασικό ζήτημα της εξασφάλισης φθηνού, ποιοτικού και επαρκούς νερού. Αντίθετα, όπως είπε, διατηρείται ο πυρήνας της «πλήρους εμπορευματοποίησης του νερού» και η λογική της ανάκτησης κόστους, την οποία τελικά επιβαρύνονται οι πολίτες.

ΣΥΡΙΖΑ: «Η κυβέρνηση αγνοεί κοινωνία και αυτοδιοίκηση»

Ο Χρήστος Γιαννούλης από τον ΣΥΡΙΖΑ αναφέρθηκε σε κύμα αντιδράσεων, κυρίως από την περιφέρεια, τις τοπικές οργανώσεις εγγείων βελτιώσεων και εκπροσώπους της αυτοδιοίκησης.

Υποστήριξε ότι η κυβέρνηση επιμένει να προωθεί ένα νομοσχέδιο με άμεση επίδραση στην καθημερινότητα των πολιτών, παρά τις ανησυχίες που έχουν διατυπωθεί. «Η κυβέρνηση επιλέγει να αγνοήσει τις ανησυχίες της κοινωνίας, της αυτοδιοίκησης και των φορέων», είπε.

Ελληνική Λύση και Νίκη: Ενστάσεις για τον ρόλο των δήμων

Ο Κώστας Μπούμπας από την Ελληνική Λύση εξέφρασε την επιφύλαξη ότι η διαχείριση του νερού θα περάσει σε δύο ισχυρούς παρόχους. Υποστήριξε ότι οι τοπικές κοινωνίες και οι αιρετοί πρέπει να έχουν τον πρώτο λόγο, ώστε η διαχείριση να γίνεται με βάση τις ανάγκες των πολιτών.

Ο Κομνηνός Δελβερούρης από τη Νίκη μίλησε για «άνευ προηγουμένου ριζική επέμβαση» στο θεσμικό πλαίσιο των ΔΕΥΑ και των τοπικών οργανισμών εγγείων βελτιώσεων. Κατά την άποψή του, οι ρυθμίσεις θίγουν ευθέως τη συνταγματικά κατοχυρωμένη αυτοτέλεια των ΟΤΑ.

Πλεύση Ελευθερίας: Ανησυχία για τη μεταφορά του ελέγχου

Η Τζώρτζια Κεφαλά από την Πλεύση Ελευθερίας μετέφερε την «έντονη και δικαιολογημένη ανησυχία» τοπικών κοινωνιών, δήμων και εργαζομένων.

Όπως είπε, η απορρόφηση των τοπικών επιχειρήσεων αφαιρεί τον έλεγχο του νερού από την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τον μεταφέρει σε μεγάλες ανώνυμες εταιρείες που είναι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο.

Σωκράτης Φάμελλος: «Ζημιογόνα επιλογή για πολίτες και φορείς»

Ο ανεξάρτητος βουλευτής και πρώην πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ Σωκράτης Φάμελλος χαρακτήρισε το νομοσχέδιο «ζημιογόνα επιλογή και για τους πολίτες και για τους φορείς».

Κατηγόρησε την κυβέρνηση για ασυνέπεια, επειδή, όπως είπε, στον Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είχε προηγουμένως ψηφίσει εθελοντικές συνενώσεις, ενώ τώρα προωθεί υποχρεωτικές. Υποστήριξε επίσης ότι δεν έχουν ληφθεί ουσιαστικά μέτρα εξοικονόμησης νερού.

Κατά τον κ. Φάμελλο, η συγκέντρωση περιουσίας, δικτύων, υποδομών και σταθερής πελατείας δημιουργεί ένα μεγάλο οικονομικό αντικείμενο που μπορεί να οδηγήσει σε εμπορευματοποίηση υπηρεσιών και περιουσιακών στοιχείων των δήμων και των ΔΕΥΑ.