ecopress
Ανοιχτά παραμένουν κρίσιμα ζητήματα για την εκτός σχεδίου δόμηση, την αναγνώριση των δημοτικών δρόμων, την οριοθέτηση οικισμών και την εφαρμογή των νέων πολεοδομικών σχεδίων,... ΠΑΣΕΕΜ: Επτά αιτήματα για εκτός σχεδίου, αναγνώριση οδών και οικισμούς

Ανοιχτά παραμένουν κρίσιμα ζητήματα για την εκτός σχεδίου δόμηση, την αναγνώριση των δημοτικών δρόμων, την οριοθέτηση οικισμών και την εφαρμογή των νέων πολεοδομικών σχεδίων, με συνέπειες για ιδιοκτήτες ακινήτων, μηχανικούς και Υπηρεσίες Δόμησης. Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Ελεύθερων Επαγγελματιών Μηχανικών ζητά από το ΥΠΕΝ συγκεκριμένες προθεσμίες, σαφείς κανόνες και οδηγίες για τις εκκρεμείς υποθέσεις, επισημαίνοντας ότι οι μελέτες και οι νομοθετικές προβλέψεις δεν αρκούν χωρίς τις αναγκαίες πράξεις εφαρμογής.

Δεκαπέντε χρόνια εκκρεμεί το διάταγμα για την αναγνώριση των δρόμων

Το ζήτημα της αναγνώρισης των δημοτικών και κοινοτικών οδών, που συνδέεται άμεσα με την οικοδομησιμότητα εκτός σχεδίου γηπέδων, αναδεικνύει ο Πανελλήνιος Σύλλογος Ελεύθερων Επαγγελματιών Μηχανικών (ΠΑ.Σ.Ε.Ε.Μ.), σημειώνοντας σε ανακοίνωση του οτι  η νομοθετική πρόβλεψη για την έκδοση προεδρικού διατάγματος που θα καθορίζει τα κριτήρια και τη διαδικασία αναγνώρισης του οδικού δικτύου υπάρχει από το 2011, χωρίς να έχει ολοκληρωθεί το απαιτούμενο κανονιστικό πλαίσιο.

Η εκκρεμότητα αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τη νέα νομοθετική ρύθμιση που ψηφίστηκε στις 11 Νοεμβρίου 2026. Η διάταξη προβλέπει ότι η αναγνώριση δημοτικών και κοινοτικών οδών ως κυριότερων ή μοναδικών θα γίνεται με προεδρικό διάταγμα. Παράλληλα, εισάγει δυνατότητα κατ’ εξαίρεση αναγνώρισης δρόμου πριν από την κύρωση του συνολικού οδικού δικτύου, με την εκπόνηση «ειδικής τεχνικής μελέτης».

Ο ΠΑ.Σ.Ε.Ε.Μ. χαρακτηρίζει τη ρύθμιση θετική ως προς την κατεύθυνσή της, αλλά επισημαίνει ότι δεν προσδιορίζεται το περιεχόμενο της ειδικής τεχνικής μελέτης. Σχετική παρατήρηση είχε διατυπώσει και η Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής.

Γιατί η καταγραφή των δρόμων δεν λύνει το πρόβλημα της δόμησης

Η βασική επισήμανση του Συλλόγου είναι ότι η καταγραφή του υφιστάμενου οδικού δικτύου, όσο αναγκαία και αν είναι, δεν ισοδυναμεί με τη νόμιμη αναγνώρισή του. Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, «η καταγραφή των δρόμων είναι απαραίτητη εργασία. Από μόνη της όμως δεν παράγει έννομο αποτέλεσμα». Για να αποκτήσουν τα αποτελέσματα των μελετών κανονιστική ισχύ απαιτούνται η ολοκλήρωση του θεσμικού πλαισίου και οι προβλεπόμενες διοικητικές πράξεις.

Ο Σύλλογος σημειώνει ότι ο στόχος του Ταμείου Ανάκαμψης περιγράφει το αντικείμενο ως «την αντιμετώπιση ζητημάτων χρήσης γης που σχετίζονται με την αναγνώριση (δημοτικής) οδικής πρόσβασης». Κατά την εκτίμησή του, η διατύπωση αυτή επιτρέπει να θεωρηθεί ότι ένα χρηματοδοτικό πρόγραμμα ολοκληρώθηκε με την παράδοση μελετών, χωρίς να έχουν αναγνωριστεί οι δρόμοι.

Το ζήτημα επηρεάζει ιδιοκτησίες για τις οποίες η νόμιμη οδική πρόσβαση αποτελεί κρίσιμο στοιχείο της οικοδομησιμότητας. Η ύπαρξη δρόμου στο έδαφος ή η αποτύπωσή του σε χάρτη δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι πληρούνται οι απαιτήσεις της πολεοδομικής νομοθεσίας.

Εκτός σχεδίου ακίνητα: Η αβεβαιότητα για άδειες και μεταβιβάσεις

Η παρατεταμένη εκκρεμότητα επηρεάζει τον έλεγχο αρτιότητας και οικοδομησιμότητας, τις οικοδομικές άδειες και τις συναλλαγές επί ακινήτων. Ο ΠΑ.Σ.Ε.Ε.Μ. περιγράφει τις περιπτώσεις ιδιοκτητών που ζητούν να πληροφορηθούν αν μπορούν να χτίσουν, κληρονόμων που επιδιώκουν να μεταβιβάσουν την περιουσία τους ως οικοδομήσιμη και πολιτών που έχουν ήδη καταβάλει δαπάνες για μελέτες.

«Εμείς καλούμαστε να εξηγήσουμε τις εκκρεμότητες, τις διαφορετικές διοικητικές πρακτικές και την αβεβαιότητα», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Ο Σύλλογος επισημαίνει ότι οι συνέπειες επεκτείνονται στις επενδύσεις, τις αξίες ακινήτων, τις τραπεζικές αποτιμήσεις και τον οικογενειακό προγραμματισμό. Διευκρινίζει, πάντως, ότι δεν ζητά γενική παρέκκλιση ή ευνοϊκή αντιμετώπιση της εκτός σχεδίου δόμησης, αλλά ενιαίες διαδικασίες και εφαρμογή σαφών κανόνων.

Οικισμοί κάτω των 2.000 κατοίκων: Εκκρεμούν οι πράξεις οριοθέτησης

Ανάλογο πρόβλημα εντοπίζει ο Σύλλογος στην οριοθέτηση των οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων. Το προεδρικό διάταγμα του 2025 καθόρισε το πλαίσιο και τα κριτήρια οριοθέτησης, ωστόσο η εφαρμογή του προϋποθέτει την έκδοση συγκεκριμένων διαταγμάτων για τους οικισμούς. Η ίδια η ρύθμιση προβλέπει ότι οι διατάξεις της «δεν εφαρμόζονται ευθέως από τις αρμόδιες Υπηρεσίες Δόμησης» χωρίς προηγούμενη έκδοση του αντίστοιχου προεδρικού διατάγματος οριοθέτησης.

Η διαδικασία συνδέεται με την ολοκλήρωση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων ή με αυτοτελή οριοθέτηση ανά οικισμό.

Ο ΠΑ.Σ.Ε.Ε.Μ. επισημαίνει ότι οι εκκρεμότητες αυτές επιβαρύνουν τόσο τους ιδιώτες μηχανικούς όσο και τους υπαλλήλους των ΥΔΟΜ, οι οποίοι καλούνται να εξετάσουν φακέλους με βάση το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο.

Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια: Οι στόχοι και οι καθυστερήσεις

Στην ανακοίνωση παρουσιάζεται επίσης η πορεία του προγράμματος πολεοδομικού σχεδιασμού από το 2021. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει ο Σύλλογος, ο αρχικός στόχος αφορούσε Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια σε τουλάχιστον 700 δημοτικές ενότητες, ενώ από το Ταμείο Ανάκαμψης διατέθηκαν 212,4 εκατ. ευρώ για τα σχέδια και, μετά την αναθεώρηση του 2024, 152,8 εκατ. ευρώ για το οδικό δίκτυο. Η προβλεπόμενη προθεσμία ολοκλήρωσης των μελετών ήταν η 31η Δεκεμβρίου 2025.

Ο Σύλλογος αναφέρει ότι ο στόχος των ΤΠΣ στο Ταμείο Ανάκαμψης περιορίστηκε στις 405 δημοτικές ενότητες, ενώ τον Νοέμβριο του 2026 ανακοινώθηκε νέα χρηματοδότηση για περιοχές χωρίς ολοκληρωμένες μελέτες.

Το βασικό ερώτημα που θέτει αφορά τη μετάβαση από την εκπόνηση των μελετών στη θεσμοθέτηση και εφαρμογή τους.Επικαλείται μάλιστα τοποθέτηση της αρμόδιας υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η οποία είχε υπογραμμίσει ότι το ζητούμενο είναι ο σχεδιασμός «να εφαρμοστεί και να μετατραπεί σε πραγματικές αλλαγές για τις τοπικές κοινωνίες».

Επτά αιτήματα προς κυβέρνηση και ΥΠΕΝ

Ο ΠΑ.Σ.Ε.Ε.Μ. ζητά συγκεκριμένες απαντήσεις και χρονοδιαγράμματα για την ολοκλήρωση των εκκρεμών διαδικασιών. Ειδικότερα, θέτει επτά αιτήματα:

1. Δημόσιο απολογισμό του προγράμματος πολεοδομικού σχεδιασμού ανά σύμβαση, με στοιχεία για παραλαβές, πληρωμές, εκκρεμότητες και χρηματοδοτήσεις.

2. Χρονοδιάγραμμα έκδοσης του προεδρικού διατάγματος αναγνώρισης οδών.

3. Καθορισμό ενιαίων προδιαγραφών για την ειδική τεχνική μελέτη αναγνώρισης δρόμων.

4. Χρονοδιάγραμμα θεσμοθέτησης των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων ανά περιοχή.

5. Ενιαίες, τεκμηριωμένες οδηγίες προς τις Υπηρεσίες Δόμησης, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία και νομολογία.

6. Σαφή αντιμετώπιση των εκκρεμών αιτήσεων, προεγκρίσεων και οικοδομικών αδειών.

7. Συμμετοχή των ελεύθερων επαγγελματιών μηχανικών στη διαβούλευση για το διάταγμα των οδών, τα ΤΠΣ και τις μεταβατικές διαδικασίες.

Στην ανακοίνωση, την οποία υπογράφουν ο πρόεδρος Εμμανουήλ Βιδάλης και ο γενικός γραμματέας Ευάγγελος Φραγκιαδάκης, ο Σύλλογος συνοψίζει τη θέση του με τη φράση: «Η κυβέρνηση αναβάλλει, ο μηχανικός υπογράφει».

Προτιμήσεις Cookies

Μπορείτε να ορίσετε τις προτιμήσεις συγκατάθεσης και να προσδιορίσετε με ποιους τρόπους θέλετε να χρησιμοποιούνται τα δεδομένα σύμφωνα με τους παρακάτω σκοπούς.

Απολύτως Απαραίτητα Cookies

Τα cookies αυτά είναι ουσιαστικής σημασίας για την ορθή λειτουργία του ιστότοπου, σας επιτρέπουν να κάνετε περιήγηση και να χρησιμοποιήσετε τις λειτουργίες του, όπως πρόσβαση σε ασφαλείς περιοχές. Τα cookies αυτά είναι αναγκαία για τη λειτουργία του ιστοτόπου και χωρίς αυτά δεν θα ήταν τεχνικά εφικτή η παροχή υπηρεσιών του ιστοτόπου.

Cookies Aνάλυσης

Η υπηρεσία Google Analytics χρησιμοποιείται για την ανάλυση στατιστικών στοιχείων με σκοπό την βελτίωση της εμπειρίας των επισκεπτών της ιστοσελίδας. Χρησιμοποιούνται για να συλλέξουν πληροφορίες και να αναλύσουν πώς οι επισκέπτες χρησιμοποιούν τον ιστότοπο (για παράδειγμα τις κινήσεις από και προς αυτόν, τις σελίδες που έχουν την πιο συχνή επισκεψιμότητα και αυτές που παρουσιάζουν λάθη) ώστε να βελτιώνουμε συνεχώς την εμπειρία περιήγησης στον ιστότοπό μας. Όλες οι πληροφορίες που συλλέγονται από τα cookies είναι ανώνυμες και δε χρησιμοποιούνται για να σας ταυτοποιήσουν.Η πολιτική χρήσης της Google όσον αφορά την νομοθεσία για τα προσωπικά δεδομένα βρίσκεται εδώ: https://privacy.google.com/businesses/compliance/

Cookies Τρίτων Προμηθευτών

Η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies τρίτων για λόγους εξατομίκευσης του περιεχομένου τους καθώς επίσης και για λόγους διαφήμισης.