SBC Greece: νέος ΝΟΚ με οικονομικά κίνητρα για πιστοποιημένα αειφόρα κτίρια

Του Αργύρη Δεμερτζή/

«Δεν είναι υποχρεωτικό τα κίνητρα δόμησης του νέου ΝΟΚ να είναι στα ύψη και τον όγκο των κτιρίων ούτε να μείνουν για πάντα», τόνισαν οι εκπρόσωποι της διοίκησης του Συμβουλίου Αειφόρων Κτιρίων Ελλάδος / Sustainable Building Council Greece (SBC Greece), σε συνέχεια της ανακοίνωσης  από τον γενικό γραμματέα του ΥΠΕΝ «έτοιμος νέος ΝΟΚ με είκοσι άρθρα και κίνητρα νέας γενιάς», που έγινε στις εργασίες του πρόσφατου  συνεδρίου του SBC Greece, παρουσιάζοντας την Δευτέρα 20 Οκτωβρίου 2025 σε ενημερωτική συνάντηση με δημοσιογράφους τις θέσεις του φορέα και τις συνεργασίες που αναπτύσσει για την προώθηση της αειφόρας δόμησης.

Οι εκπρόσωποι του SBC Greece πρότειναν αναθεωρημένο ΝΟΚ, ώστε να ισχύσουν οικονομικά και χρηματοδοτικά κίνητρα για την ανέγερση νέων αειφόρων κτιρίων, που θα συγκεντρώνουν τις προδιαγραφές κατασκευής και λειτουργίας, σύμφωνα με τις απαιτήσεις των διεθνών συστημάτων  πιστοποίησης  κτιρίων LEED, BREΕAM, DGNB. Και όπως είπαν αυτές οι επιδοτήσεις μπορεί να είναι όχι μόνιμες αλλά για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, «έως ότου οι μελετητές, κατασκευαστές και αγοραστές της κτηματαγοράς, να αναγνωρίσουν την αξία που αποδίδουν τα αειφόρα κτίρια».

Οι ίδιοι ανακοίνωσαν ότι έχουν καταθέσει προς το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και έχουν παρουσιάσει πρόσφατα σε συνεδρίαση της Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής αναλυτικά τις σχετικές προτάσεις τους, στις οποίες μεταξύ άλλων κυριαρχούν μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 30%, ταχεία έκδοση αδειών, χαμηλότερα επιτόκια και μειώσεις δημοτικών τελών για πιστοποιημένα κτίρια, στην κατεύθυνση αναθεώρησης του ΝΟΚ με κριτήρια αειφορίας. 

Από τα μπόνους ΝΟΚ του 2012 στα κίνητρα πιστοποιημένων αειφόρων κτιρίων 

Οι εκπρόσωποι της διοίκησης του Συμβουλίου Αειφόρων Κτιρίων Ελλάδος στη διάρκεια της ενημερωτικής συνάντησης  τους με τους δημοσιογράφους κλήθηκαν να σχολιάσουν τις συνολικές εξελίξεις για το ΝΟΚ μετά τις ακυρωτικές αποφάσεις του ΣτΕ,  όπως επίσης και τις ανακοινώσεις του γενικού γραμματέα του ΥΠΕΝ για νέο ΝΟΚ με είκοσι άρθρα αλλά και το γεγονός ότι ο Ευθύμιος Μπακογιάννης έβαλε τέλος στα μπόνους στη δόμηση και τα ύψη των κτιρίων για κτίρια ενεργειακής κλάσης Α, λέγοντας από το βήμα του συνεδρίου του SBC Greece επί λέξει ότι:

«Όλα αυτά τα κίνητρα τα οποία ήταν του ΝΟΚ του 2012 και για εκείνη την εποχή που θεσμοθετήθηκαν ήταν πολύ μπροστά σήμερα είναι πολύ ξεπερασμένα». Και ότι:

-«Σήμερα δεν πουλάει κανείς κτίριο εάν δεν είναι Α ενεργειακής κατηγορίας. Δεν θα το αγοράσει κανείς. Θεωρώ δεδομένο ότι δεν χρειάζεται να δώσεις κίνητρο για την Α ενεργειακή κατηγορία. Πρέπει να το έχεις δεδομένο ότι το νέο κτίριο θα είναι Α ενεργειακής κατηγορίας. Θα πρέπει να δώσεις κίνητρα για άλλα πράγματα».

ΥΠΕΝ: έτοιμος νέος ΝΟΚ με είκοσι άρθρα και νέου τύπου κίνητρα δόμησης

«Ο ΝΟΚ του 2012 αποτέλεσμα μίας συζήτησης την οποία είχαμε τότε»

-«Είχαμε έναν ΝΟΚ, ο οποίος είχε κάποια οφέλη, εφόσον ακολουθούσες κάποια πρότυπα  για  κτίρια Α plus και κτίρια πιστοποιημένα με όρους αειφορίας, και ο λόγος που υπήρχαν αυτά τα οφέλη και τα κίνητρα ήταν για να δώσουμε τη δυνατότητα αυτό το υπερβάλλον κόστος,  με κάποιο τρόπο να αντισταθμιστεί για να μπορέσουν να έχουμε καλύτερα  κτίρια», είπε ο Αλέξανδρος Αθανασούλας, Πρόεδρος ΔΣ του SBC Greece και ότι: «αυτό έγινε το 2012 ως αποτέλεσμα μίας συζήτησης την οποία είχαμε τότε και ενσωματώθηκε μετά στην νομοθεσία».

Όσον αφορά στις νέες προτάσεις του φορέα για αναθεώρηση του ΝΟΚ με κριτήρια αειφορίας, για τα οποία ειπώθηκε χαρακτηριστικά ότι «αυτή τη στιγμή υπάρχουν μόνον 100 τέτοια πιστοποιημένα ιδιωτικά κτίρια στην Ελλάδα» αναπτύχθηκε από τους εκπροσώπους της διοίκησης του SBC Greece,  η επιχειρηματολογία  ότι:  «το ενεργειακό κριτήριο για κτίρια κατηγορίας Α plus περιλαμβάνεται ως επί μέρους προϋπόθεση στις προδιαγραφές πιστοποίησης  κτιρίων κατά LEED, BREΕAM, DGNB».

«Τα πιστοποιημένα κτίρια κατ΄ουσίαν έρχονται και αλλάζουν την νομοθεσία»

«Η αειφορία είναι πολύ πλατιά επιστήμη και ένα χωνευτήρι πολλών επιστημών, το οποίο έχει μεγάλο εύρος, δεν είναι μόνο η ενέργεια», είπε ο Παντελής Λεβαντής, Μέλος ΔΣ SBC Greece και σημείωσε ότι «σύμφωνα με τα πρότυπα διεθνούς πιστοποίησης τα στάνταρ είναι πολύ υψηλά, αυτά τα κτίρια κατ΄ουσίαν έρχονται και αλλάζουν την νομοθεσία. Λειτουργούν ως πρότυπα. Πάντα η ελεύθερη αγορά προηγείται της νομοθεσίας. Πρέπει να  υπάρχει λοιπόν ένας οδηγός για τις κατασκευές, και τα υψηλά συστήματα πιστοποίησης προσφέρουν αυτή τη δυνατότητα για τις κατασκευές. Η εμπειρία δείχνει ότι μετά από 7 έως 10 χρόνια εφαρμόζονται στην νομοθεσία αυτά που λένε σήμερα τα συστήματα πιστοποίησης».

Τέλος στα μπόνους στη δόμηση και τα ύψη των κτιρίων για κτίρια ενεργειακής κλάσης Α

Στην επισήμανση ότι τα κίνητρα για κτίρια Α plus, τα οποία έγιναν αποδεκτά από το ΣτΕ υπό την προϋπόθεση εφαρμογής του ΝΟΚ με πολεοδομικό σχεδιασμό αφορούν στην συντριπτική πλειοψηφία των κατασκευών της τρέχουσας περιόδου και ότι η προοπτική κινήτρων για πιστοποιημένα αειφόρα κτίρια αναφέρεται σήμερα σε εξαιρετικά χαμηλό αριθμό κτιρίων, από εκπροσώπους της διοίκησης του SBC Greece δόθηκε η απάντηση ότι:

-«Μπορεί τα πιστοποιημένα κτίρια να είναι 100,  μπορεί να είναι 200 δεν έχει σημασία. Σημασία έχει ότι λειτουργούν ως πρότυπο αναφοράς και αριστείας και ότι λειτουργούν ως οδηγός για τη νομοθεσία και τις αποφάσεις των κυβερνήσεων».

Θετικός αλλά με ανοιχτό χρονοδιάγραμμα ο νέος ΝΟΚ με είκοσι άρθρα 

Οι εκπρόσωποι της διοίκησης του SBC Greece συμφώνησαν με τις ανακοινώσεις που έκανε ο γενικός γραμματέας του ΥΠΕΝ στο συνέδριο τους για ανάγκη απλοποίησης του νομοθετικού πλαισίου και επίτευξης σταθερότητας μέσω του πολεοδομικού σχεδιασμού. Και εξήραν την προοπτική ο νέος Οικοδομικός Κανονισμός να περιλαμβάνει 20 άρθρα, με στόχο τη ριζική απλοποίηση της διαδικασίας.

Σε δημοσιογραφικές ερωτήσεις για το χρονοδιάγραμμα  του νέου ΝΟΚ με είκοσι άρθρα, από τους εκπροσώπους της διοίκησης του SBC Greece δόθηκαν απαντήσεις όπως ότι: «δεν γνωρίζουν πότε ακριβώς θα τεθεί σε εφαρμογή και εάν θα τεθεί πρώτα σε διαβούλευση», «κανονικά ο νέος ΝΟΚ θα έπρεπε να ισχύσει από χθές» ενώ ακούστηκαν και απαντήσεις ότι « όπως προκύπτει από τα λεγόμενα του κου Μπακογιάννη, ο νέος ΝΟΚ θα ισχύσει με την ολοκλήρωση των νέων ΤΠΣ από το 2027». Οι ίδιοι ζήτησαν επίσης να αποκλειστεί κάθε περίπτωση, οι Δήμοι να έχουν δυνατότητα να αποφασίζουν για τις οικοδομικές άδειε, όπως έγινε στο πρόσφατο παρελθόν.

 Χαμένος από  την περιοπέτεια του ΝΟΚ ο πολύς κόσμος 

Αναφερόμενος στα προβλήματα που έχουν δημιουργηθεί μετά τυις ακυρωτικές αποφάσεις του ΣτΕ για το ΝΟΚ ο Αλέξανδρος Αθανασούλας, Πρόεδρος ΔΣ  του SBC Greece είπε χαρακτηριστικά ότι:

«Είχαμε ένα σετ κινήτρων στον ΝΟΚ, το οποίο δεν ισχύει και δυστυχώς δεν ισχύει αναδρομικά. Δημιουργείται μεγάλο πρόβλημα. Και το πρόβλημα που ανακύπτει δεν είναι για τα 10 πιστοποιημένα κτίρια που κατασκευάζονται το χρόνο για τα οποία μιλήσαμε εμείς. Είναι για του γείτονα μου, ο οποίος γκρέμισε το πατρικό του για να κάνει μία οικοδομή και να δώσει τρία διαμερίσματα στα παιδιά του. Και  έμεινε με γκρεμισμένο σπίτι, με μία αντιπαροχή που δεν υπάρχει, με ολοκληρωμένες μελέτες και χωρίς να μπορεί να χτίσει».

Και συνέχισε ο κος Αθανασούλας αναφέροντας ότι: «λένε  ότι ο ΝΟΚ αφορά στους μεγάλους επενδυτές αλλά δεν είναι έτσι τα πράγματα. Από τις πχ 10.000 οικοδομές το χρόνο, οι μεγάλοι επενδυτές κατασκευάζουν τις 10 μεγάλες κατασκευές και οι υπόλοιπες 9.990 οικοδομικές άδειες είναι από τον πολύ κόσμο, δεν είναι από τους μεγάλους επενδυτές», συμπληρώνοντας ότι:

-«Βγαίνουν χιλιάδες άδειες κάθε χρόνο και προφανώς εάν ο νόμος σου λέει ότι μπορεί να χτίσεις 1000 τετραγωνικά δεν  χτίζεις 900 τετραγωνικά,  άρα βγάζει κάποιος νόμιμα την άδεια σύμφωνα με τα ισχύοντα του εκάστοτε οικοδομικού κανονισμού».

Τα χαρακτηριστικά των πιστοποιημένων αειφόρων κτιρίων

Σημειώνεται ότι τα συστήματα αξιολόγησης και πιστοποίησης της αειφορίας των κτιρίων και του δομημένου περιβάλλοντος χρησιμοποιούνται, μεταξύ άλλων, για την αναγνώριση των προδιαγραφών κατασκευής και λειτουργίας που συμμορφώνονται με συγκεκριμένες απαιτήσεις και κριτήρια.

Ιστορικά τα κορυφαία διεθνή συστήματα, όπως το BREΕAM, DGNB και LEED, έχουν ταυτιστεί με τον ορισμό της αειφορίας του δομημένου περιβάλλοντος. Περαιτέρω θέτουν συνεχώς υψηλά στάνταρτ επηρεάζοντας θετικά τις εθνικές νομοθεσίες, την κατασκευαστική βιομηχανία καθώς και την αγορά των ακινήτων σε παγκόσμιο επίπεδο.

Βασικό γνώρισμα του αειφόρου κτιρίου είναι ο βέλτιστος συνδυασμός των ποικίλων τεχνικών χαρακτηριστικών του, καθώς και των διαδικασιών διαχείρισης και λειτουργίας του.

Χαρακτηριστικά που συντελούν στην αειφορία ενός κτιρίου είναι:

♦ Η εξοικονόμηση ενέργειας μέσω βιοκλιματικού σχεδιασμού και θερμικής θωράκισης του κελύφους.

♦ Ο υψηλός δείκτης ενεργειακής απόδοσης των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων.

♦ Η χρήση ΑΠΕ (Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας).

♦ Το υγιεινό εσωτερικό περιβάλλον και η δημιουργία συνθηκών ευεξίας για τους ενοίκους.

♦ Η θέση με καλές προσβάσεις σε Μέσα Μαζικής Μεταφοράς και η ενθάρρυνση χρήσης εναλλακτικών μέσων μεταφοράς.

♦ Η εξοικονόμηση και συνετή διαχείριση των υδάτινων πόρων.

♦ Η διαχείριση των απόβλητων, καθ’ όλο τον κύκλο ζωής, σύμφωνα με την αρχή ελαχιστοποίηση-επαναχρησιμοποίηση-ανακύκλωση.

♦ Η διατήρηση όλων των μορφών ρύπανσης, κατά την κατασκευή και λειτουργία, σε χαμηλά επίπεδα.

Ανάλογα με τη θέση, την χρήση, τα ενδιαφερόμενα μέρη και τον κύκλο ζωής του κτιρίου (νέα κατασκευή, ανακαίνιση κλπ.) τα ανωτέρω χαρακτηριστικά συνδυάζονται κατά περίπτωση για να προκύψει ένα αειφόρο κτίριο.

Συμμετοχές 

Στην ενημερωτική συνάντηση με τους δημοσιογράφους συμμετείχαν οι:  Αλέξανδρος Αθανασούλας, Πρόεδρος ΔΣ SBC Greece, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του Stirixis Group, Δημήτρης Μαναγούδης, Αντιπρόεδρος ΔΣ SBC Greece,  Διευθύνων Σύμβουλος του Icon Group, Σπυρίδων Κωνσταντάκης, Γραμματέας ΔΣ SBC Greece, Διευθύνων Σύμβουλος της PRAXIS CONSTRUCTIONAL G.P, Αλέξανδρος Αρχοντίδης, Ταμίας ΔΣ SBC Greece, Εμπορικός Διευθυντής της «Ολυμπία Οδός Α.Ε.», Παντελής Λεβαντής, Μέλος ΔΣ SBC Greece, Διευθύνων Σύμβουλος της ECOVERITAS, Άκης Κεκρίδης, Εκτελεστικός διευθυντής SBC Greece, Σύμβουλος Αειφορίας Κτιρίων, Άντζυ Σακελλαροπούλου, Corporate Relations & Reputation Development Manager του Stirixis group

Το φετινό συνέδριο, με θέμα «Από το όραμα στην πράξη»

Σύμφωνα με ανακοίνωση, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Πολιτείας, της ακαδημαϊκής και της επιχειρηματικής κοινότητας από την Ελλάδα και το εξωτερικό, καθώς και ειδικών στον τομέα της αειφορίας, πραγματοποιήθηκε το ετήσιο συνέδριο του Συμβουλίου Αειφόρων Κτιρίων Ελλάδος / Sustainable Building Council Greece (SBC Greece).

Το Συμβούλιο Αειφόρων Κτιρίων Ελλάδος (SBC Greece) αποτελεί τον μεγαλύτερο φορέα αειφορίας στο δομημένο περιβάλλον στην Ελλάδα και εκπροσωπεί τη χώρα μας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Πράσινων Κτιρίων (World Green Building Council), ο οποίος καθοδηγεί τις διεθνείς προδιαγραφές και τη νομοθεσία για την αειφορία.

Το συνέδριο του SBC Greece, που πραγματοποιείται υπό την αιγίδα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, έχει καθιερωθεί ως η σημαντικότερη διοργάνωση στη χώρα για ζητήματα αειφορίας στο δομημένο περιβάλλον. Αποτελεί σημείο συνάντησης ομιλητών και συνέδρων για ανταλλαγή γνώσης, δικτύωση και διαμόρφωση στρατηγικής.

Το φετινό συνέδριο, με θέμα «Από το όραμα στην πράξη» (From Vision to Impact), πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 14 Οκτωβρίου 2025 στο Ίδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή. Συμμετείχαν μέλη του SBC Greece, εκπρόσωποι της ακαδημαϊκής και πολιτικής κοινότητας, στελέχη μεγάλων επιχειρήσεων διεθνούς εμβέλειας, θεσμικοί φορείς της αειφορίας, καθώς και η διευθύνουσα σύμβουλος του World Green Building Council (World GBC), Cristina Gamboa.

Εκ μέρους της κυβέρνησης, στο ετήσιο συνέδριο παρέστησαν ο υφυπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Χρήστος Δερμεντζόπουλος, ο γενικός γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος Ευθύμιος Μπακογιάννης, ο γενικός γραμματέας Υποδομών Δημήτριος Αναγνώπουλος και ο γενικός γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων Μανώλης Γραφάκος. Οι εκπρόσωποι της Πολιτείας παρουσίασαν το κυβερνητικό πλάνο και τους στόχους για την ενίσχυση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας.

Ο γενικός γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων, Μανώλης Γραφάκος, υπογράμμισε ότι η κλιματική κρίση εκδηλώνεται ήδη με ακραία καιρικά φαινόμενα, υψηλές θερμοκρασίες και πυρκαγιές, τονίζοντας πως οι σημερινές επιλογές θα επηρεάσουν τις επόμενες γενιές. Όπως ανέφερε, βασικός στόχος είναι η μείωση της ταφής αποβλήτων στο 10%, ενώ από τις 3 μονάδες επεξεργασίας αποβλήτων που λειτουργούσαν το 2019, ο αριθμός έχει αυξηθεί σε 13, με ακόμη 26 σε φάση κατασκευής.

Η διευθύνουσα σύμβουλος του World Green Building Council, Cristina Gamboa, επισήμανε ότι η διεθνής κοινότητα έχει περάσει πλέον στην «εποχή της εφαρμογής» για τη βιώσιμη δόμηση, πέρα από τη θεωρητική συζήτηση. Τόνισε ότι τα κτίρια ευθύνονται για περίπου το ένα τρίτο των παγκόσμιων εκπομπών και μπορούν να αποτελέσουν σημαντικό εργαλείο για την επίτευξη του στόχου συγκράτησης της ανόδου της θερμοκρασίας κατά 1,5°C.

Αναφέρθηκε επίσης στην ανάπτυξη του δικτύου του WorldGBC, το οποίο σήμερα περιλαμβάνει 88 εθνικά συμβούλια, καλύπτοντας χώρες που ευθύνονται για το 72% των εκπομπών του δομημένου περιβάλλοντος. Η κυρία Gamboa ανέδειξε τη σημασία των βιώσιμων κτιρίων για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, τη μείωση του ενεργειακού κόστους, τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και τη βελτίωση της υγείας των πολιτών.

Παράλληλα, αναγνώρισε τη συμβολή του Ελληνικού Συμβουλίου Αειφόρων Κτιρίων (SBC Greece) στη διαμόρφωση ευρωπαϊκών πολιτικών, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την Οδηγία για την Ενεργειακή Απόδοση των Κτιρίων (EPBD).

Ο πρόεδρος του SBC Greece, Αλέξανδρος Αθανασούλας, δήλωσε: «Το ετήσιο συνέδριο του SBC Greece δεν αποτελεί απλώς μια ετήσια διοργάνωση, αλλά μια στιγμή συλλογικής αφύπνισης και δράσης. Από το όραμα περνάμε στην πράξη, μετατρέποντας τη γνώση σε ουσιαστικό αποτύπωμα για ένα βιώσιμο μέλλον. Η αειφορία αγγίζει πλέον την καρδιά της πολιτικής, της εκπαίδευσης και της επιχειρηματικότητας. Η Ελλάδα διαθέτει τις δυνάμεις για να καθοδηγήσει τη μετάβαση προς ένα δομημένο περιβάλλον ανθεκτικό, καινοτόμο και ανθρώπινο. Το SBC Greece θα συνεχίσει να ενώνει, να εμπνέει και να προωθεί τη συζήτηση στο πεδίο της πραγματικής αλλαγής».