Στη Δικαιοσύνη η μαζική δηλητηρίαση άγριων ζώων στη Δαδιά

Ένα από τα μεγαλύτερα περιστατικά δηλητηρίασης άγριας ζωής στην Ελλάδα, που στοίχισε τη ζωή σε 9 Μαυρόγυπες και 16 ακόμη άγρια ζώα, παίρνει τον δρόμο της δικαιοσύνης.

Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις ΑΝΙΜΑ, Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, Ελληνική ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ Εταιρεία, Εταιρεία Προστασίας Βιοποικιλότητας της Θράκης, Καλλιστώ και WWF Ελλάς κατέθεσαν ενώπιον του αρμόδιου Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Αλεξανδρούπολης μήνυση κατά παντός υπευθύνου, με αίτημα την διερεύνηση του αδικήματος της παράνομης χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων, το οποίο τέλεσαν άγνωστα πρόσωπα, εντός των ορίων του Εθνικού Πάρκου Δάσους Δαδιάς – Λευκίμης – Σουφλίου στις 11 Μαρτίου 2026.

Με αίσθημα ευθύνης, συνέπειας, και αφοσίωσης στην αποστολή μας για την προστασία της άγριας ζωής, οι έξι (6) περιβαλλοντικές οργανώσεις, μέλη της Ομάδας Εργασίας Ενάντια στα Δηλητηριασμένα Δολώματα, καταθέσαμε ενώπιον του αρμόδιου Εισαγγελέα μήνυση, με αίτημα την εξιχνίαση του αποτροπιαστικού περιστατικού μαζικής δηλητηρίασης άγριας ζωής που έλαβε χώρα στις αρχές Μαρτίου 2026 εντός των ορίων του Εθνικού Πάρκου Δαδιάς – Λευκίμης – Σουφλίου.

Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα περιστατικά μαζικής δηλητηρίασης άγριας ζωής στην Ελλάδα, και σίγουρα αυτό που έπληξε με μέγιστη σφοδρότητα τον ευαίσθητο πληθυσμό του απειλούμενου Μαυρόγυπα στη Δαδιά. Έναν πληθυσμό που, μετά από δύο καταστροφικές πυρκαγιές στην περιοχή, δίνει ήδη μια δύσκολη μάχη για να ανακάμψει.

Τα μηνυθέντα περιστατικά δηλητηρίασης καταγράφηκαν εν μέσω της αναπαραγωγικής περιόδου του Μαυρόγυπα, και μόλις λίγες ημέρες μετά το επιτυχές φώλιασμα κάποιων ζευγαριών σε τεχνητές φωλιές που έχει εγκαταστήσει ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α.) στο Εθνικό Πάρκο, στο πλαίσιο των προσπαθειών διατήρησης του πληθυσμού του είδους, μετά τη μεγάλη πυρκαγιά του 2023. Υπενθυμίζεται ότι ο τραγικός απολογισμός νεκρών ζώων ανέρχεται σε εννιά Μαυρόγυπες, τέσσερις Γερακίνες, τέσσερις Κόρακες, έναν Λύκο, πέντε Αλεπούδες και δύο Κουνάβια, ενώ τρεις Μαυρόγυπες εντοπίστηκαν ζωντανοί εγκαίρως με συμπτώματα δηλητηρίασης.

Το πρόβλημα της παράνομης χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων δεν είναι καινούριο. Μεταξύ 1995-2025, έχουν βρεθεί 33 δηλητηριασμένοι Μαυρόγυπες στη Θράκη, εκ των οποίων οι 22 εντός των ορίων του Εθνικού Πάρκου Δάσους Δαδιάς – Λευκίμης – Σουφλίου. Ο αντίκτυπος του συγκεκριμένου περιστατικού στην κατάσταση διατήρησης του πληθυσμού του προστατευόμενου  είδους, δεν έχει εκτιμηθεί ακόμα πλήρως. Η απώλεια τόσο μεγάλου αριθμού ατόμων, σε σχέση με τον μικρό πληθυσμό του είδους, όχι μόνο ανατρέπει χρόνια εθνικών και διασυνοριακών δράσεων για την προστασία του, αλλά συνεπάγεται και πολύ σημαντική οικονομική ζημία για την Πολιτεία.

Η δηλητηρίαση προστατευόμενων ειδών της άγριας πανίδας χαρακτηρίζεται πλέον ως κακούργημα και τιμωρείται με κάθειρξη μέχρι δέκα (10) έτη και με χρηματική ποινή. Δυστυχώς, η μέχρι στιγμής εμπειρία των περιβαλλοντικών οργανώσεων από την ανταπόκριση των προανακριτικών και εισαγγελικών αρχών στην εις βάθος διερεύνηση των περιστατικών αυτών, είναι μάλλον πικρή. Η πλειονότητα των περιστατικών δηλητηρίασης άγριας ζωής που έχουν καταγραφεί στην Ελλάδα παραμένει ανεξιχνίαστη, παρά την ύπαρξη κατάλληλου θεσμικού πλαισίου και ειδικά εκπαιδευμένου προσωπικού για τη διαχείριση και εξιχνίαση τέτοιων εγκλημάτων.

Την ίδια στιγμή, στη γειτονική μας Βουλγαρία, αντίστοιχο περιστατικό δηλητηρίασης οκτώ γυπών που έλαβε χώρα στις 18 Αυγούστου, εξιχνιάστηκε άμεσα και αποτελεσματικά εντός μερικών μονάχα ημερών! Μετά την υποδειγματική κινητοποίηση της Ειδικής Ομάδας Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων με ειδικά εκπαιδευμένο σκύλο, της τοπικής και εθνικής Αστυνομίας και της τοπικής Εισαγγελίας, η νεκροψία και οι τοξικολογικές αναλύσεις ολοκληρώθηκαν και ο φερόμενος δράστης συνελήφθη και ομολόγησε κατόπιν ανάκρισης. Δυστυχώς, στην Ελλάδα ούτε στο σημείο της σύλληψης δεν έχουμε καταφέρει να φτάσουμε, παρότι οι δύο χώρες έχουν την ίδια τεχνογνωσία και έχουν λάβει την ίδια εκπαίδευση για τη διαχείριση τέτοιων περιστατικών. Το παράδειγμα της Βουλγαρίας αποδεικνύει για ακόμη μία φορά πως με την απαραίτητη πολιτική βούληση και κινητοποίηση των αρχών, εγκλήματα δηλητηρίασης της άγριας πανίδας μπορούν να αντιμετωπιστούν και να καταδικαστούν επιτυχώς.

Με την υποβληθείσα μήνυση, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις αναφέραμε με κάθε δυνατή λεπτομέρεια προς τον αρμόδιο Εισαγγελέα τα ευρήματα τα οποία εντόπισαν οι Ειδικές Ομάδες Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων της Εταιρείας Προστασίας Βιοποικιλότητας της Θράκης, των Μονάδων Διαχείρισης Εθνικών Πάρκων Νέστου-Βιστωνίδας και Ροδόπης και Κεντρικής Μακεδονίας του Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α., καθώς και του 2^ουΚυνηγετικού Συλλόγου Ορεστιάδας και του Κυνηγετικού Συλλόγου Σουφλίου, με τη συνδρομή των αρμοδίων υπαλλήλων του τοπικού Δασαρχείου, της Μονάδας Διαχείρισης των Εθνικών Πάρκων Δέλτα Έβρου και Δαδιάς, της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας, της Περιφέρειας, και της Κυνηγετικής Ομοσπονδίας Μακεδονίας και Θράκης (ΚΟΜΑΘ), καθώς και  τους χειρισμούς που έγιναν στο πεδίο, σύμφωνα πάντα με τα εγκεκριμένα πρωτόκολλα.

Η συγκεκριμένη μηνυθείσα περίπτωση, αποτελεί περιστατικό ακραίας εγκληματικής δράσης με στοιχεία οργανωμένου εγκλήματος, που αν και αυτό παραμείνει ανεξιχνίαστο και εν τέλει ατιμώρητο, θα δώσει το τελειωτικό χτύπημα στις προσπάθειες δεκαετιών που γίνονται προκειμένου η δηλητηρίαση της άγριας ζωής να τύχει της αντιμετώπισης που χρήζει πρώτα από όλα από το αρμόδιο Υπουργείο, όλους τους υπηρεσιακούς παράγοντες, αλλά και την κοινωνία. Τα παραδείγματα άλλων χωρών, όπως η Ισπανία, που έχουν καταφέρει να μειώσουν τα περιστατικά χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων μιλούν ξεκάθαρα: Η διερεύνηση από μόνη της δεν αρκεί, η αποτελεσματική δίωξη και τιμωρία των υπευθύνων είναι το κρίσιμο βήμα για την αποτροπή νέων περιστατικών. Από την πλευρά μας, θα καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε αυτό που θα σπανίζει στο μέλλον να είναι η χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων και όχι η όμορφη, άγρια ζωή.