Στο ΦΕΚ οι παρατάσεις για εκτός σχεδίου, αυθαίρετα και Συμβούλια Αρχιτεκτονικής
ΑρχιτεκτονικήΕιδήσειςΟικονομίαΠεριβάλλονΠολεοδομίαΧρήμαΧωροταξία 15 Ιουλίου 2026 Αργύρης
Δημοσιεύτηκαν στο ΦΕΚ και ισχύουν οι παρατάσεις που θεσμοθέτησε το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας με το άρθρο 133 του νόμου 5317/2026, (ΦΕΚ Α΄ 108/10.07.2026) για περίπου 14.000 ιδιοκτήτες που έχουν εξασφαλίσει προεγκρίσεις και βεβαιώσεις όρων δόμησης για κατά παρέκκλιση εκτός σχεδίου δόμηση, για κατεδαφίσεις αυθαιρέτων και την νέα παράταση της θητείας των μελών Συμβουλίων Αρχιτεκτονικής και Πολεοδομικών Θεμάτων.
Για την κατά παρέκκλιση εκτός σχεδίου δόμηση, η προθεσμία που έληξε στις 30 Ιουνίου 2026 μεταφέρεται πλέον στις 30 Ιουνίου 2027, δίνοντας επιπλέον χρόνο σε χιλιάδες ιδιοκτήτες γηπέδων που έχουν ήδη κινήσει διαδικασίες για την έκδοση οικοδομικών αδειών. Η παράταση αφορά ακίνητα που εμπίπτουν στο ειδικό μεταβατικό καθεστώς του ν. 4759/2020 και για τα οποία έχει υποβληθεί αίτημα προέγκρισης οικοδομικής άδειας ή έχει ληφθεί σχετική βεβαίωση από την αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης.
Έως τις 30 Ιουνίου 2027 παρατείνεται και η ισχύς των προεγκρίσεων οικοδομικών αδειών, που έχουν ήδη εκδοθεί βάσει των συγκεκριμένων διατάξεων, ώστε να αποφευχθεί η επανυποβολή φακέλων και η επανάληψη χρονοβόρων διαδικασιών για έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη.
Κλειδί των εξελίξεων είναι η επικείμενη ολοκλήρωση των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων, που εκπονούνται σε ολόκληρη τη χώρα και τα οποία θα καθορίσουν το νέο πλαίσιο χρήσεων γης και δόμησης.
Παράταση προβλέπεται και για το καθεστώς εκτέλεσης πρωτοκόλλων κατεδάφισης αυθαιρέτων. Οι αρμόδιες υπηρεσίες που είχαν την ευθύνη των κατεδαφίσεων πριν από την 1η Μαΐου 2024 θα συνεχίσουν να διαχειρίζονται τις σχετικές υποθέσεις έως τις 30 Ιουνίου 2027. Η ρύθμιση αφορά οριστικές εκθέσεις αυτοψίας και πρωτόκολλα κατεδάφισης που έχουν εκδοθεί μέχρι τότε, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέχεια των διαδικασιών μέχρι την πλήρη εφαρμογή του νέου συστήματος.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η παράταση της ειδικής διαδικασίας ελέγχου οικοδομικών αδειών στην περιοχή της Καλντέρας της Σαντορίνης. Η σχετική προθεσμία μετατίθεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, διατηρώντας σε ισχύ το καθεστώς αυξημένου ελέγχου σε μία από τις πλέον ευαίσθητες περιβαλλοντικά και πολεοδομικά περιοχές της χώρας.
Τέλος, παρατείνεται μέχρι τη συγκρότηση νέων οργάνων και σε κάθε περίπτωση όχι πέραν της 31ης Δεκεμβρίου 2026 η θητεία των Συμβουλίων Αρχιτεκτονικής και των Συμβουλίων Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΣΥΠΟΘΑ). Η ρύθμιση αποσκοπεί στην αποφυγή διοικητικού κενού και στην ομαλή συνέχιση της εξέτασης φακέλων, αδειοδοτήσεων και πολεοδομικών υποθέσεων σε όλη τη χώρα.
Η νομοθετική διάταξη για τις πολεοδομικές παρατάσεις
Το πλήρες κείμενο της νομοθετικής διάταξης για τις πολεοδομικές παρατάσεις, όπως δημοσιεύεται στο ΦΕΚ έχει ως εξής:
Παρατάσεις πολεοδομικών προθεσμιών Άρθρο 133
Παρατάσεις πολεοδομικών προθεσμιών – Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 273 και παρ. 5 άρθρου 438 Κώδικα Χωροταξίας – Πολεοδομίας
1. Στο εισαγωγικό εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 273 του Κώδικα Χωροταξίας – Πολεοδομίας (ν. 5306/2026, Α’ 88), περί μεταβατικών διατάξεων, οι λέξεις «30ή Ιουνίου 2026» αντικαθίστανται από τις λέξεις «30ή Ιουνίου 2027» και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Αν, μέχρι την έγκριση Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου (Τ.Π.Σ.) ή Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (Ε.Π.Σ.) και πάντως για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τα δύο (2) έτη από την 9η.12.2020, ημερομηνία έναρξης της ισχύος του ν. 4759/2020 (Α’ 245), έχει υποβληθεί αίτημα για έκδοση προέγκρισης οικοδομικής άδειας με τα δικαιολογητικά και τις μελέτες της παρ. 5 του άρθρου 321 ή έχει υποβληθεί αίτημα με τα απαιτούμενα δικαιολογητικά για έκδοση έγγραφης βεβαίωσης της αρμόδιας υπηρεσίας δόμησης, κατά την υποπερ. βα) της
περ. β) της παρ. 2 του άρθρου 324, αν στην τελευταία περίπτωση η αίτηση για έκδοση οικοδομικής άδειας ή προέγκρισης υποβληθεί μέχρι και την 30ή Ιουνίου 2027, μπορούν να οικοδομούνται ακίνητα, τα οποία:
α) κατά την 9η.12.2020, ημερομηνία έναρξης ισχύος του ν. 4759/2020, έχουν πρόσωπο σε διεθνείς, εθνικές, επαρχιακές, δημοτικές και κοινοτικές οδούς, καθώς και σε εγκαταλελειμμένα τμήματα αυτών και σε σιδηροδρομικές γραμμές και εφόσον έχουν
αα) τα γήπεδα που υφίστανται κατά τη 12η.11.1962, ημέρα δημοσίευσης του β.δ. από 24.10.1962 (Δ’ 142), ελάχιστο πρόσωπο: δέκα (10) μ., ελάχιστο βάθος: δεκαπέντε (15) μ., ελάχιστο εμβαδόν: επτακόσια πενήντα (750) τ.μ.,
αβ) υφίστανται κατά τη 12η.9.1964, ημερομηνία έναρξης ισχύος του β.δ. από 21.7.1964 (Δ’ 141), ελάχιστο πρόσωπο: είκοσι (20) μ., ελάχιστο βάθος: τριάντα πέντε (35) μ., ελάχιστο εμβαδόν χίλια διακόσια (1.200) τ.μ.,
β) έχουν πρόσωπο σε εθνική, επαρχιακή, ή δημοτική οδό εφόσον υφίστανται κατά την 17η.10.1978, ημερομηνία έναρξης ισχύος του π.δ. της 6/17.10.1978 (Δ’ 538), και έχουν ελάχιστο πρόσωπο: είκοσι πέντε (25) μ., ελάχιστο βάθος: σαράντα (40) μ. και ελάχιστο εμβαδόν δύο χιλιάδες (2.000) τ.μ.,
γ) βρίσκονται εντός της ζώνης των πόλεων, κωμών και οικισμών και είχαν κατά την 24η.4.1977, ημερομηνία έναρξης ισχύος του π.δ. από 5.4.1977 (Δ’ 133), και ελάχιστο εμβαδόν: δύο χιλιάδες (2.000) τ.μ.,
δ) είναι άρτια και οικοδομήσιμα και απομειούνται συνεπεία απαλλοτριώσεων ή διάνοιξης διεθνών, εθνικών ή επαρχιακών οδών, εφόσον μετά από την απομείωση αυτή έχουν τα όρια αρτιότητας και τις λοιπές προϋποθέσεις των γηπέδων της περ. γ),
ε) σε περιπτώσεις αναδασμών, γήπεδα που δημιουργούνται και δίνονται σε δικαιούχους σε ανταλλαγή αρτίων και οικοδομήσιμων γηπέδων, εφόσον μετά από τον αναδασμό αυτόν έχουν τα όρια αρτιότητας και τις προϋποθέσεις των γηπέδων της περ. γ),
στ) έχουν ελάχιστο εμβαδόν τέσσερις χιλιάδες (4.000) τ.μ., όταν επ’ αυτών ανεγείρονται τουριστικές εγκαταστάσεις.»
2. Η ισχύς των προεγκρίσεων που εκδίδονται δυνάμει της παρ. 1 του άρθρου 273 του Κώδικα Χωροταξίας -Πολεοδομίας παρατείνεται έως την 30ή Ιουνίου 2027, σε περίπτωση προγενέστερης λήξης τους.
3. Στο πρώτο εδάφιο της παρ. 5 του άρθρου 438 του Κώδικα Χωροταξίας – Πολεοδομίας, οι λέξεις «30η Ιουνίου 2026» όπου αναφέρονται, αντικαθίστανται από τις λέξεις «30ή Ιουνίου 2027» και η παρ. 5 διαμορφώνεται ως εξής:
«5. Μέχρι την 30ή Ιουνίου 2027, οριστικές εκθέσεις αυτοψίας και πρωτόκολλα κατεδάφισης που έχουν
εκδοθεί μέχρι την 30ή Ιουνίου 2027 εκτελούνται κατά προτεραιότητα, με κριτήριο τη χρονική εγγύτητα της αυθαιρεσίας σε σχέση με την 30ή Ιουνίου 2027, από τις υπηρεσίες που ήταν αρμόδιες για την εκτέλεση των κατεδαφίσεων πριν την 1η Μαΐου 2024. Εντός δέκα (10) ημερών από τη λήξη της ανωτέρω προθεσμίας οι αρμόδιες υπηρεσίες διαβιβάζουν στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών το σύνολο των πρωτοκόλλων κατεδάφισης που δεν έχουν εκτελεστεί, καθώς και έκθεση σχετικά με τις εκτελεσθείσες κατεδαφίσεις από την 1η Μαΐου 2024.»
4. Η προθεσμία της παρ. 3 του άρθρου 77 του ν. 5151/2024 (Α’ 173), περί ελέγχου των οικοδομικών αδειών στην περιοχή της Καλντέρας στις νήσους Θήρας και Θηρασιάς, παρατείνεται από τη λήξη της έως την 31η Δεκεμβρίου 2026.
5. Η θητεία του άρθρου 240 του ν. 5193/2025 (Α’ 56), περί παράτασης της θητείας των μελών των συμβου λίων αρχιτεκτονικής και των συμβουλίων πολεοδομικών θεμάτων και αμφισβητήσεων, παρατείνεται από τη λήξη της έως τη νέα συγκρότηση αυτών και σε κάθε περίπτωση όχι πέραν της 31ης.12.2026.
