Σύλλογος ΕΠΑΦΗ: «Νόμος α λα καρτ» για Data Centers και περικοπές ΑΠΕ

Δύο σοβαρές ανατροπές στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας καταγγέλλουν οι παραγωγοί φωτοβολταϊκών: προνομιακή μεταχείριση των μεγάλων κέντρων δεδομένων χωρίς υποχρεωτική εγκατάσταση μπαταριών και μετακύλιση του κόστους των περικοπών παραγωγής στους ίδιους τους παραγωγούς και στους καταναλωτές. Ο Σύλλογος ΕΠΑΦΗ ζητά αλλαγές στο υπό διαβούλευση νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ, αποζημιώσεις με αναδρομική ισχύ από το 2020 και συνάντηση με τον υπουργό.

Αντιδράσεις για την προαιρετική αποθήκευση ενέργειας στα μεγάλα κέντρα δεδομένων και την επιβάρυνση των παραγωγών φωτοβολταϊκών με το κόστος των περικοπών ηλεκτροπαραγωγής.

Ο Πανελλήνιος Σύλλογος ΕΠΑΦΗ υποστηρίζει ότι το νομοσχέδιο επιτρέπει στα μεγάλα Data Centers να αποκτούν προτεραιότητα σύνδεσης χρησιμοποιώντας κατανεμόμενες μονάδες παραγωγής, ακόμη και με ορυκτά καύσιμα, χωρίς υποχρεωτική αποθήκευση. Παράλληλα, καταγγέλλει ότι οι προβλεπόμενες αποζημιώσεις δεν καλύπτουν όλες τις περικοπές φωτοβολταϊκής παραγωγής, ενώ επιβαρύνουν τον Ειδικό Λογαριασμό ΑΠΕ αντί των Διαχειριστών. Ζητά αποζημιώσεις για τις περικοπές με εντολή από την 1η Ιανουαρίου 2020, κατάργηση της επίκλησης ανωτέρας βίας, απόσυρση του μηχανισμού αναδιανομής και σαφή κατανομή του κόστους δικτύων. Επίσης, ζητά συνάντηση με τον υπουργό πριν από την κατάθεση του νομοσχεδίου στη Βουλή, με συμμετοχή όλων των αρμόδιων φορέων.

Ολόκληρη η ανακοίνωση του Πανελλήνιου Συλλόγου ΕΠΑΦΗ

«Ο νόμος α λα καρτ: Αποθήκευση προαιρετική για τα κέντρα δεδομένων και οι περικοπές των Διαχειριστών με δικά μας λεφτά»

Ένα φωτοβολταϊκό πάρκο έχει υπογράψει σύμβαση σύνδεσης, έχει πληρώσει τον εξοπλισμό του και προσπαθεί να εξυπηρετεί το δάνειο. Όταν ο Διαχειριστής του δίνει εντολή να περιορίσει την παραγωγή, το πάρκο χάνει έσοδα εκείνη τη στιγμή. Η δόση του δανείου όμως δεν περιορίζεται.

Το νομοσχέδιο για την αγορά ρεύματος, σε διαβούλευση έως το Σάββατο 24 Οκτωβρίου, έχει δύο πράγματα που δεν φαίνονται με την πρώτη ανάγνωση.

Δίνει προτεραιότητα στα μεγάλα κέντρα δεδομένων που φέρνουν δική τους κατανεμόμενη μονάδα, πιθανότατα φυσικού αερίου, και όχι απαραίτητα μπαταρία.

Επιπλέον έχει ένα άρθρο με τίτλο «Αποζημίωση χρηστών» που, για τις περικοπές που υφίσταται σήμερα ο παραγωγός, δεν δίνει τίποτα. Όση αποζημίωση δίνει σε άλλους, τη βγάζει από τον λογαριασμό που πληρώνει τη δική μας ενίσχυση.

Η μπαταρία που τελικά δεν είναι υποχρεωτική για τα κέντρα δεδομένων

Σε δημοσιεύματα την τελευταία εβδομάδα η διάταξη για τα Data center παρουσιάζεται ως «μπαταρία διάρκειας 6 ωρών». Το κείμενο γράφει πράγματι έξι ώρες, αλλά μετά από ένα «ή/και». Τα κέντρα δεδομένων άνω των 200 MW περνούν μπροστά από τα υπόλοιπα κέντρα δεδομένων αν καλύπτουν το 80% της ισχύος τους «από κατανεμόμενη μονάδα ή/και σύστημα αποθήκευσης» (άρθρο 22).

Το «ή/και» σημαίνει ότι η μπαταρία είναι προαιρετική. Αρκεί μια μονάδα που ανάβει όποτε τη χρειάζονται. Το νομοσχέδιο δεν λέει με τι καύσιμο, και για φορτίο που δουλεύει όλο το εικοσιτετράωρο η πιθανότερη απάντηση είναι το φυσικό αέριο.

Ζητάμε: να σβηστούν οι λέξεις «κατανεμόμενη μονάδα ή/και», ή να γραφτεί ρητά ότι δεν μετρούν μονάδες ορυκτών καυσίμων. Προτεραιότητα μόνο με αποθήκευση που φορτίζει τις ώρες 10 π.μ. – 5 μ.μ., και με δέσμευση να αποφορτίζει μόνο το βράδυ.

Και τα δίκτυά τους, ποιος τα πληρώνει

Οι υποδομές για τα κέντρα δεδομένων αποκτούν δικό τους κεφάλαιο στο Δεκαετές Πρόγραμμα. Το κέντρο δεδομένων πληρώνει ό,τι χρειάζεται «αποκλειστικά» για τη σύνδεσή του, και τις υποδομές πιο πάνω «κατά το μέρος που τις χρησιμοποιούν».

Ό,τι μείνει πηγαίνει στις χρεώσεις δικτύου όλων μας.

Ζητάμε: σε κάθε έργο να δημοσιεύεται πόσο πληρώνει το κέντρο δεδομένων και πόσο εμείς. Και το 60% της κατανάλωσής τους από ΑΠΕ, που το στηρίζουμε, να είναι κατώτατο όριο, ώρα προς ώρα, με θέση και για τους μικρούς παραγωγούς στις συμφωνίες τους.

Οι περικοπές που θα εξοφληθούν με δικά μας λεφτά

Ο ευρωπαϊκός Κανονισμός για την αγορά ρεύματος ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2020 και λέει κάτι απλό: όταν ο Διαχειριστής κόβει παραγωγή εκτός αγοράς, την πληρώνει (Κανονισμός 2019/943, άρθρο 13 παρ. 7). Μόνη εξαίρεση όσοι δέχθηκαν σύνδεση χωρίς εγγύηση.

Έξι χρόνια, ούτε ένα ευρώ.

Ο ΑΔΜΗΕ έγραψε στο Υπουργείο τον Σεπτέμβριο του 2025 (ΔΝΣ/21411) ότι οι ρυθμίσεις για την αποζημίωση εκκρεμούν. Η Ομάδα Διοίκησης Έργου του Υπουργείου έγραψε τον Μάρτιο του 2025 ότι τα παλαιότερα έργα «κατ’ αρχήν δικαιούνται αποζημίωση».

Για τις λιγνιτικές μονάδες της τηλεθέρμανσης η ΡΑΑΕΥ ενέκρινε αποζημίωση για τη λειτουργία τους με αναδρομική ισχύ από τον Οκτώβριο του 2024 (Ε-110/2026).

Για τα φωτοβολταϊκά, ο νόμος από τον Μάρτιο του 2025 βαφτίζει τις εντολές περικοπής «περιπτώσεις ανωτέρας βίας» και γράφει ότι οι Διαχειριστές «δεν οφείλουν οποιαδήποτε αποζημίωση» (ν. 4951/2022, άρθρο 10Γ). Στην ίδια διάταξη όμως παραδέχεται ότι όλα αυτά «δεν θίγουν δικαιώματα» του Κανονισμού.

Αυτό λέγεται α λα καρτ.

Η «Αποζημίωση χρηστών» που τελικά δεν αποζημιώνει

Το νέο άρθρο μιλά για περικοπές πέρα από τα όρια της σύμβασης και για περικοπές «λόγω τοπικής συμφόρησης», όταν δηλαδή ένα συγκεκριμένο κομμάτι του δικτύου δεν σηκώνει την παραγωγή.

Για τις μεσημεριανές εντολές του ΑΔΜΗΕ για την ασφάλεια του συστήματος, που είναι σχεδόν όλες οι περικοπές μας, δεν λέει λέξη.

Για τον Κανονισμό όμως κάθε περικοπή με εντολή εκτός αγοράς, για συμφόρηση ή για την ασφάλεια του συστήματος, είναι ανακατανομή, και πληρώνεται.

Ζητάμε: το άρθρο να καλύπτει ρητά κάθε εντολή περικοπής, και αυτές για την ασφάλεια του συστήματος, και για τα πάρκα που ήδη λειτουργούν. Να πληρώνεται κάθε περικοπή με εντολή, μαζί με την ενίσχυση που χάθηκε, από την 1η Ιανουαρίου 2020.

Ποιος θα πληρώνει όμως τις περικοπές

Ακόμη και αυτή η αποζημίωση «καταβάλλεται μέσω του Ειδικού Λογαριασμού» ΑΠΕ (άρθρο 28). Δηλαδή οι Παραγωγοί και οι Καταναλωτές. Πουθενά δεν γράφει ότι την πληρώνει ο Διαχειριστής που διέταξε την περικοπή, αυτός δηλαδή που ο Κανονισμός ορίζει υπόχρεο.

Τον τρόπο υπολογισμού τον αφήνει σε υπουργική απόφαση χωρίς προθεσμία. Και την περικοπή για τοπική συμφόρηση κάτω από την εγγυημένη ισχύ δεν την περιλαμβάνει καν, αφού η απόφαση καλύπτει μόνο τις δύο πρώτες παραγράφους του άρθρου.

Ποιος πληρώνει τελικά τις περικοπές του Διαχειριστή;

Ο λογαριασμός είναι δικός μας, παραγωγών και καταναλωτών. Από τον Ειδικό Λογαριασμό πληρώνεται η ενίσχυση των παραγωγών. Τον γεμίζουν οι καταναλωτές με το ΕΤΜΕΑΡ, τα δικαιώματα εκπομπών και η ενέργεια των ίδιων των σταθμών.

Το 2014, όταν βρέθηκε με έλλειμμα, μέρος του κενού το πλήρωσαν οι παραγωγοί, με έκτακτη έκπτωση στα έσοδα του 2013 και μειώσεις των τιμών τους (ν. 4254/2014). Κάθε νέο έξοδο που του φορτώνουν ξαναφέρνει αυτόν τον κίνδυνο.

Ο λογαριασμός υπάρχει για να πληρώνει την ενίσχυση των παραγωγών, όχι τις υποχρεώσεις των Διαχειριστών.

Όταν θα πληρώνει ο ίδιος ο Διαχειριστής θα έχει λόγο να κόβει λιγότερο, να ενισχύει το δίκτυο, να αδειοδοτεί αποθήκευση. Όταν πληρώνουμε εμείς, δεν έχει κανέναν.

Ζητάμε: να πληρώνει ο Διαχειριστής, και να ανακτά από τα τιμολόγια μόνο όσα η ΡΑΑΕΥ κρίνει αναπόφευκτα. Και η απόφαση να βγει σε έξι μήνες, όχι κάποτε.

Μας έταξαν αντιστάθμιση, μας φέρνουν αναδιανομή

Τον Ιούλιο του 2025 ο μηχανισμός αντιστάθμισης των περικοπών έγινε, με νόμο, μηχανισμός αναδιανομής (ν. 5215/2025).

Η αντιστάθμιση σημαίνει ότι κάποιος πληρώνει την περικοπή. Η αναδιανομή σημαίνει ότι την μοιραζόμαστε μεταξύ μας: όσα πιστώνονται σε κάποιους παραγωγούς χρεώνονται σε άλλους.

Το νομοσχέδιο βάζει στον μηχανισμό και τους σταθμούς του Συστήματος που παίρνουν εντολές περικοπής (άρθρο 33), και ο νόμος ήδη επιτρέπει να χρηματοδοτείται «από τον Ειδικό Λογαριασμό», «τους Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης» και «τους παραγωγούς».

Από τον Διαχειριστή που διέταξε την περικοπή, ούτε ένα ευρώ.

Με την αναδιανομή διαφωνούμε πλήρως. Η ζημιά ενός παραγωγού δεν πληρώνεται από τους άλλους παραγωγούς.

Ζητάμε: να αποσυρθεί, και ό,τι κι αν ψηφιστεί, να μη σβήνει καμία αξίωση αποζημίωσης από την 1η Ιανουαρίου 2020.

Δεν ζητάμε χάρη.

Ζητάμε να πληρωθεί ό,τι οφείλεται ήδη από την 1η Ιανουαρίου 2020, και να σβηστεί από τον νόμο η ανωτέρα βία των περικοπών.

Ζητάμε από τον Υπουργό ημερομηνία συνάντησης

Πριν το νομοσχέδιο πάει στη Βουλή, οι φορείς των παραγωγών, η ΡΑΑΕΥ, ο ΑΔΜΗΕ, ο ΔΕΔΔΗΕ και ο ΔΑΠΕΕΠ στο ίδιο τραπέζι, και πάνω του οι περικοπές ανά σταθμό.

Ο ίδιος ο ΑΔΜΗΕ γράφει ότι ο Διαχειριστής «οφείλει να είναι οικονομικά ουδέτερος». Συμφωνούμε: να πληρώνει όποιος διατάζει την περικοπή, και να ανακτά μόνο όσα η ΡΑΑΕΥ κρίνει αναπόφευκτα.

Αυτό που δεν δέχεται κανείς είναι να μην πληρώνει κανείς και να μοιράζονται τη ζημιά οι παραγωγοί.

Η διαβούλευση κλείνει το Σάββατο 24 Οκτωβρίου στις 10:00.

Η διαβούλευση: ΥΠΕΝ – Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας

Πανελλήνιος Σύλλογος ΕΠΑΦΗ – Ένωση Παραγωγών Αποθήκευσης & Φωτοβολταϊκών Ηλεκτροσταθμών