TEE/TKM: αυθαίρετη κατηγορίας 5 όλη η οικοδομή, όταν μπαίνει 10 εκατοστά στο προκήπιο

«Για τα αυθαίρετα κατηγορίας 5, ο κόσμος θεωρεί ότι πρόκειται μόνο για τα τελείως αυθαίρετα. Δεν είναι όμως μόνο αυτά. Υπάρχουν κάποιες αυθαιρεσίες, για παράδειγμα, όπου όταν χτίστηκε η οικοδομή, κατά λάθος μπήκε δέκα εκατοστά στο προκήπιο. Όλη αυτή η οικοδομή είναι παράνομη και εντάσσεται στην κατηγορία 5 όταν μπαίνει στο προκήπιο».

Αυτό το χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρει ο πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας/Τμήματος Κεντρικής Μακεδονίας (ΤΕΕ/ΤΚΜ), Ηλίας Περτζινίδης σε συνέντευξη του, τονίζοντας τη γενικότερη πολυπλοκότητα της πολεοδομικής νομοθεσίας και τα προβλήματα που δημιουργούνται από λάθη πολλές φορές και με ευθύνη και έγκριση των Πολεοδομιών και των άλλων κρατικών υπηρεσιών, παρουσιάζοντας αναλυτικά τα νέα δεδομένα και τη σημαντική αβεβαιότητα για ιδιοκτήτες ακινήτων των οποίων οι οικοδομικές άδειες ακυρώθηκαν δικαστικά, που δημιουργούν οι νέες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικραετείας για την τακτοποίηση αυθαιρέτων

Ο ίδιος εστιάζει στις συνέπειες για τους καλόπιστους ιδιοκτήτες, στις εκκρεμότητες που δημιουργούνται για ήδη τακτοποιημένα ακίνητα και στην ανάγκη παρέμβασης του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι: 

-“Πρέπει να βγει ένας νέος οικοδομικός κανονισμός, κωδικοποιημένος”.

Μιλώντας στα Μακεδονικά Νέα, ο πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας/Τμήματος Κεντρικής Μακεδονίας (ΤΕΕ/ΤΚΜ), Ηλίας Περτζινίδης, εξηγεί τι σηματοδοτεί η νέα νομολογία του ΣτΕ για κτίσματα που ανεγέρθηκαν με οικοδομικές άδειες οι οποίες ακυρώθηκαν αργότερα δικαστικά και στη συνέχεια είχαν υπαχθεί στον νόμο περί αυθαιρέτων. Παράλληλα, θέτει το ζήτημα των ιδιοκτητών που ακολούθησαν τις διαδικασίες τις οποίες προέβλεπε η Πολιτεία, κατέβαλαν τα σχετικά πρόστιμα και σήμερα βρίσκονται αντιμέτωποι με νέα αβεβαιότητα για την περιουσία τους.

Οι νέες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικραετείας αφορούν σε ειδικές περιπτώσεις αυθαιρέτων που έχουν υπαχθεί σε τακτοποίηση των οποίων οι οικοδομικές άδειες ακυρώθηκαν αμετάκλητα από τα διοικητικά δικαστήρια, χωρίς η ακύρωση να συνδέεται με ψευδή ή πλαστά στοιχεία των ιδιοκτητών. Για αυτές τις περιπτώσεις είχε δοθεί η δυνατότητα υπαγωγής στις διατάξεις περί αυθαιρέτων, ώστε να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα ακινήτων που είχαν κατασκευαστεί βάσει άδειας η οποία αργότερα ακυρώθηκε.

«Υπάρχουν άνθρωποι που αυτή τη στιγμή βρίσκονται στον αέρα»

Ο κ. Περτζινίδης εκτιμά ότι οι συγκεκριμένες περιπτώσεις δεν αφορούν τεράστιο αριθμό ακινήτων, ωστόσο σημειώνει ότι υπάρχουν αρκετοί ιδιοκτήτες που αντιμετωπίζουν ανάλογο πρόβλημα. Ιδιαίτερη σημασία δίνει σε όσους έχουν ήδη υπαγάγει τα ακίνητά τους στον νόμο περί αυθαιρέτων και έχουν καταβάλει τα πρόστιμα και τα ποσά που προβλέπονταν για την τακτοποίηση ή τη νομιμοποίησή τους.

Όπως τονίζει, σε αρκετές περιπτώσεις οι ιδιοκτήτες θεωρούσαν ότι είχαν οικοδομήσει απολύτως νόμιμα, καθώς διέθεταν οικοδομική άδεια η οποία είχε περάσει από τον έλεγχο των τότε πολεοδομικών υπηρεσιών. Η άδεια ακυρώθηκε αργότερα δικαστικά, οι ίδιοι ακολούθησαν τη διαδικασία που τους παρείχε η νομοθεσία για την τακτοποίηση του ακινήτου και σήμερα βρίσκονται εκ νέου αντιμέτωποι με αβεβαιότητα.

Ο πρόεδρος του ΤΕΕ/ΤΚΜ επισημαίνει ότι το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο στις περιπτώσεις όπου μετά την τακτοποίηση έχει εκδοθεί Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου ή έχει ήδη μεσολαβήσει πώληση, γονική παροχή ή άλλη μεταβίβαση. Εκτιμά ότι η νέα κατάσταση προκαλεί αναστάτωση στην αγορά και αναμένει να αποσαφηνιστούν οι συνέπειες για τις ήδη ολοκληρωμένες διαδικασίες.

Παράλληλα, συνδέει το συγκεκριμένο πρόβλημα με τη γενικότερη πολυπλοκότητα της πολεοδομικής νομοθεσίας και αναφέρεται και στις περιπτώσεις αυθαιρεσιών της κατηγορίας 5. Όπως επισημαίνει, στην κατηγορία αυτή δεν εντάσσονται μόνο εξ ολοκλήρου αυθαίρετα κτίσματα, αλλά μπορεί να περιλαμβάνονται και περιπτώσεις που προέκυψαν από περιορισμένα λάθη κατά την κατασκευή.

Ο κ. Περτζινίδης ζητά να υπάρξει παρέμβαση για την προσαρμογή του θεσμικού πλαισίου και επαναφέρει το πάγιο αίτημα του ΤΕΕ/ΤΚΜ για κωδικοποίηση της πολεοδομικής νομοθεσίας. Όπως σημειώνει, η ύπαρξη πολλών νόμων, εγκυκλίων και διαφορετικών ρυθμίσεων δυσχεραίνει την εφαρμογή της νομοθεσίας και δημιουργεί σοβαρό ζήτημα ασφάλειας δικαίου για πολίτες και μηχανικούς.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του κ. Ηλία Περτζινίδη, στον Αλέξανδρο Αλεξιάδη:

Ηλίας Περτζινίδης, πρόεδρος ΤΕΕ/ΤΚΜ

-Τι σηματοδοτούν οι νέες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας για τις οικοδομικές άδειες που είχαν ακυρωθεί και στη συνέχεια τα κτίσματα είχαν υπαχθεί στον νόμο περί αυθαιρέτων;

Δημιουργεί ένα θέμα. Πάντα υπήρχε αυτό το ζήτημα με τις οικοδομικές άδειες οι οποίες είχαν ακυρωθεί, όχι βέβαια γιατί είχαν ψευδή ή πλαστά στοιχεία μέσα, αλλά γιατί είχε γίνει λάθος ερμηνεία πολεοδομικών δεδομένων και όρων δόμησης, είτε από τις υπηρεσίες είτε από τους μηχανικούς οι οποίοι εξέδωσαν τις οικοδομικές άδειες.

Από εκεί και πέρα είχε δοθεί μία λύση, ώστε αυτά να δηλώνονται στον νόμο περί αυθαιρέτων. Με τη νέα απόφαση πλέον, το ΣτΕ θεωρεί ότι αυτό είναι αντισυνταγματικό και αυτές οι κατασκευές, εάν δεν μπορούν με κάποιον τρόπο να νομιμοποιηθούν με την έκδοση νέας οικοδομικής άδειας, στο μεγαλύτερο μέρος τους πρέπει να κριθούν κατεδαφιστέες.

-Πρόκειται για εκτεταμένο πρόβλημα; Αφορά δηλαδή πολλά ακίνητα;

Δεν νομίζω ότι είναι πάρα πολλά, αλλά υπάρχουν αρκετά ακίνητα που είχαν τέτοια προβλήματα. Να σκεφτούμε τώρα ότι κάποιοι τα έχουν δηλώσει ήδη στον νόμο περί αυθαιρέτων, έχουν πληρώσει πρόστιμο και ό,τι αναλογούσε για τη νομιμοποίηση ή την τακτοποίηση, αναλόγως σε ποια κατηγορία εντάσσονταν αυτές οι κατασκευές. Λογικά, αυτά τα χρήματα θα πρέπει να τα πάρουν πίσω, εάν τους ακυρώσουν την τακτοποίηση αυτή.

Δεν ξέρω κατά πόσο θα μπορούσε να λυθεί αυτό το πρόβλημα. Καταλαβαίνω ότι είναι απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, ότι το κρίνει αντισυνταγματικό και πρέπει να σεβόμαστε τις αποφάσεις των Δικαστηρίων. Είναι όμως ένα σημαντικό πρόβλημα για αυτούς τους ανθρώπους, οι οποίοι αυτή τη στιγμή βρίσκονται όμηροι, ενώ θεωρούσαν ότι έχουν μία οικοδομική άδεια και έχτισαν με βάση αυτήν το κτίριό τους, το σπίτι τους. Και αυτή τη στιγμή βρίσκονται στον «αέρα».

-Μπορεί δηλαδή ένας ιδιοκτήτης να μην είχε καμία απολύτως ευθύνη για την οικοδομική άδεια και κάποια χρόνια αργότερα αυτή να ακυρώθηκε δικαστικά, με αποτέλεσμα σήμερα να βρίσκεται εκτεθειμένος;

Ναι, δημιουργείται αυτό το θέμα. Γιατί τώρα μιλάμε για άδειες οι οποίες, για να δηλώνονται στον νόμο περί αυθαιρέτων, πρέπει να είναι πριν από το 2011. Άρα, μιλάμε για άδειες οι οποίες εκδόθηκαν με έλεγχο από τις πολεοδομίες. Δεν είναι όπως με τα σημερινά δεδομένα, που ο μηχανικός έχει το δικαίωμα να βγάζει την άδεια χωρίς να περάσει από κανέναν έλεγχο, εκτός από το τοπογραφικό και το διάγραμμα δόμησης από την πολεοδομία.

Άρα, μιλάμε για άδειες της παλιάς μορφής, όπου εμείς οι μηχανικοί περνούσαμε όλες τις μελέτες για έλεγχο από την πολεοδομία. Σε κάποιες συγκεκριμένες περιπτώσεις μπορεί να υπήρχε και δόλος, αλλά στις υπόλοιπες υπάρχουν περιπτώσεις όπου πραγματικά έγινε κάποιο λάθος.

-Υπάρχουν, δηλαδή, και περιπτώσεις όπου δεν υπήρξε δόλος και οι ιδιοκτήτες βρέθηκαν εκτεθειμένοι εξαιτίας ενός λάθους;

Υπάρχουν περιπτώσεις που πραγματικά έγινε κάποιο λάθος. Είναι σαν την κατηγορία 5, που ζητάμε επιτακτικά για κάποιες περιπτώσεις να ανοίξει. Για τα αυθαίρετα κατηγορίας 5 ο κόσμος θεωρεί ότι πρόκειται μόνο για τα τελείως αυθαίρετα. Δεν είναι όμως μόνο αυτά.

Υπάρχουν κάποιες αυθαιρεσίες, για παράδειγμα, όπου όταν χτίστηκε η οικοδομή, κατά λάθος μπήκε δέκα εκατοστά στο προκήπιο. Όπως έγινε η χάραξη, έγινε ένα λάθος και μπήκε η οικοδομή δέκα πόντους στο προκήπιο. Όλη αυτή η οικοδομή είναι παράνομη και εντάσσεται στην κατηγορία 5 όταν μπαίνει στο προκήπιο.

Είναι κάποια πράγματα που πρέπει να τα δούμε με λίγο πιο ανοιχτούς ορίζοντες, ώστε να εξυπηρετήσουμε τον κόσμο και να μπορεί να κάνει μεταβιβάσεις και πωλήσεις των ακινήτων του. Θα συμφωνήσω ότι, όσον αφορά την κατηγορία 5, για τα τελείως αυθαίρετα είναι στη διακριτική ευχέρεια της Πολιτείας να πει «τέρμα, τελείως αυθαίρετο, δεν το νομιμοποιώ πλέον, κρίνεται κατεδαφιστέο». Αυτό είναι και λογικό. Υπάρχουν όμως διάφορες αυθαιρεσίες οι οποίες εντάσσονται στην κατηγορία 5 και δεν είναι τόσο σημαντικές.

-Με τις νέες αποφάσεις του ΣτΕ μπορεί να έχει γίνει ήδη τακτοποίηση, να έχει εκδοθεί Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου ή να έχει μεσολαβήσει πώληση, γονική παροχή ή άλλη μεταβίβαση. Τι γίνεται πλέον σε αυτές τις περιπτώσεις;

Όλα αυτά δημιουργούν ένα πρόβλημα αυτή τη στιγμή, διότι όλα ακυρώνονται.

-Ακυρώνονται;

Ναι, λογικά. Από τη στιγμή που αυτή είναι η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας… Οπότε δημιουργείται στην αγορά μία μεγάλη αναστάτωση αυτή τη στιγμή.

Γιατί νομίζω ότι η τακτοποίηση αυτών των περιπτώσεων είχε πάλι ξεκινήσει με απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, το οποίο είχε κρίνει ότι μπορεί να γίνει. Και έρχεται τώρα μία νέα απόφαση η οποία το ανατρέπει αυτό.

-Ο νέος Κώδικας Χωροταξίας και Πολεοδομίας εξακολουθεί να περιλαμβάνει τη ρύθμιση για αυτές τις περιπτώσεις. Εκτιμάτε ότι μετά την απόφαση του ΣτΕ απαιτείται άμεση παρέμβαση;

Εννοείται. Όλα αυτά πρέπει να αναθεωρηθούν με παρέμβαση από το ΥΠΕΝ, για να αλλάξει ο Κώδικας σε αυτό το κομμάτι. Πρέπει, επιτέλους, να κωδικοποιήσουμε την πολεοδομική νομοθεσία, για να μην έχουμε αυτά τα προβλήματα. Δεν μπορούμε να έχουμε πάρα πολλούς νόμους.

-Μετά τις εξελίξεις με τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό, τις οικοδομικές άδειες και τώρα τις τακτοποιήσεις, θεωρείτε ότι έχει δημιουργηθεί συνολικότερο πρόβλημα ασφάλειας δικαίου στην πολεοδομική νομοθεσία;

Το έχουμε ζητήσει επανειλημμένως. Πρέπει να βγει ένας νέος οικοδομικός κανονισμός, κωδικοποιημένος. Τι σημαίνει όταν λέμε κωδικοποιημένος; Ότι θα είναι λίγες σελίδες, θα είναι ξεκάθαρος και από εκεί και πέρα ο καθένας θα ακολουθεί αυτά τα οποία επιτάσσει ο ΝΟΚ και θα είναι υπεύθυνος για όποιο λάθος κάνει, ώστε να πληρώσει γι’ αυτό.

Δεν γίνεται σε κάθε περιοχή να υπάρχουν δέκα εγκύκλιοι. Δεν γίνεται αυτό το πράγμα. Πρέπει να σταματήσει.

-Λέτε, δηλαδή, ότι δημιουργείται πρόβλημα ασφάλειας δικαίου και ότι μπορεί να προκύψουν σημαντικές οικονομικές ζημίες;

Ναι, και είναι δύσκολο μετά να εφαρμόσεις τη νομοθεσία, διότι είναι δαιδαλώδης.

-Και επομένως, ζητάτε να υπάρξει αυτή η κωδικοποίηση για να ξεκαθαρίσει το τοπίο.

Η κωδικοποίηση είναι κάτι πολύ σημαντικό. Εμείς θα περιμένουμε λίγο να δούμε και τι αντιδράσεις θα υπάρξουν. Είναι και η περίοδος τέτοια που βγήκε τώρα η απόφαση.

Πραγματικά, όμως, νομίζω ότι θα υπάρχει κόσμος αυτή τη στιγμή ο οποίος θεωρούσε ότι έβγαλε κανονικά μία οικοδομική άδεια και τελικά κρίθηκε ότι δεν ήταν νόμιμη, για τον έναν ή τον άλλον λόγο, από ένα λάθος. Κρίθηκε ότι είχε αυθαίρετο, πήγε ως νοικοκύρης και το τακτοποίησε αυτό το αυθαίρετο, πλήρωσε και για την άδεια και για το αυθαίρετο και τώρα έρχεται κάποιος και του λέει ότι ούτε αυτό είναι εντάξει…

Μακεδονικά Νέα