ΥΠΕΝ – ΚΕΔΕ: Συνεργασία με διαφωνίες για ΥΔΟΜ, ΤΠΣ, ΝΟΚ και οικισμούς
Χωρίς κατηγορία 22 Οκτωβρίου 2026 Αργύρης
Με ανοιχτές τις διαφωνίες για τη μεταφορά των πολεοδομιών στο Κτηματολόγιο, την εξέλιξη των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων και τους νέους κανόνες οριοθέτησης των οικισμών, συνεχίζεται ο διάλογος μεταξύ υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και ΚΕΔΕ.
Στη νέα συνάντηση εργασίας, η Τοπική Αυτοδιοίκηση επανέφερε τις ομόφωνες αποφάσεις και τις προτάσεις της, ενώ το υπουργείο προχωρά τον σχεδιασμό των μεταρρυθμίσεων. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συνεχίσουν τις συζητήσεις, χωρίς να ανακοινωθεί επίλυση των βασικών διαφωνιών.
Νέα συνάντηση συνεργασίας ΥΠΕΝ – ΚΕΔΕ με ανοιχτά τα πολεοδομικά μέτωπα
Σε νέο κύκλο διαβουλεύσεων για τις πολεοδομικές και χωροταξικές μεταρρυθμίσεις περνούν το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), μετά τη συνάντηση εργασίας που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 20 Οκτωβρίου 2026. Η συνάντηση αποτελεί συνέχεια της συμφωνίας που επιτεύχθηκε στις 13 Οκτωβρίου, για τη συγκρότηση κοινών ομάδων εργασίας και τη θεσμική επεξεργασία ζητημάτων που αφορούν την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Πρόκειται για ένα άτυπο μορατόριουμ συνεννόησης μεταξύ κυβέρνησης και δήμων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι εγκαταλείπονται οι κυβερνητικές πρωτοβουλίες ή ότι η ΚΕΔΕ αποσύρει τις αντιρρήσεις της.: Δείτε εδώ στο ecopress
Ποιοι συμμετείχαν και τι συζητήθηκε στη συνάντηση
Στη συνάντηση συμμετείχαν από την πλευρά της Αυτοδιοίκησης ο Α΄ αντιπρόεδρος Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, ο Β΄ αντιπρόεδρος Γιώργος Παπαναστασίου και ο δήμαρχος Αλίμου Ανδρέας Κονδύλης.
Το υπουργείο εκπροσώπησαν η υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Μαριλένα Σούκουλη-Βιλιάλη, ο γενικός γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος Ευάγγελος Κυριαζόπουλος και νομικοί σύμβουλοι του ΥΠΕΝ.
Η συνάντηση διήρκεσε δυόμισι ώρες και, σύμφωνα με την ΚΕΔΕ, πραγματοποιήθηκε σε θετικό κλίμα. Στην ατζέντα περιλαμβάνονταν οι Υπηρεσίες Δόμησης, τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ), τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΕΠΣ), η οριοθέτηση των οικισμών, οι ρυθμίσεις για τα κίνητρα του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ) και οι σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Η ΚΕΔΕ επισημαίνει ότι στη συνάντηση παρουσιάστηκαν οι ομόφωνες αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου και του Συνεδρίου της, καθώς και οι αντίστοιχες προτάσεις προς το υπουργείο.
Τι έχει αποφασίσει η ΚΕΔΕ και σε ποια θέματα διαφωνεί με το ΥΠΕΝ
Η ΚΕΔΕ διατηρεί την κατηγορηματική αντίθεσή της στη μεταφορά των Υπηρεσιών Δόμησης από τους δήμους στο Ελληνικό Κτηματολόγιο, θεωρώντας ότι οι πολεοδομικές αρμοδιότητες αποτελούν τοπικές υποθέσεις που προστατεύονται από το άρθρο 102 του Συντάγματος. Με ομόφωνες αποφάσεις ζητά ενίσχυση των ΥΔΟΜ με προσωπικό και πόρους, ενώ έχει προαναγγείλει προσφυγή στο ΣτΕ εφόσον υλοποιηθεί η μεταφορά. Για τους οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων έχει ζητήσει αλλαγές στο ΠΔ του 2025, ώστε τα ΤΠΣ και ΕΠΣ να μπορούν να λαμβάνουν ουσιαστικά υπόψη τις τοπικές συνθήκες, τη δυναμική των οικισμών και τις αναπτυξιακές ανάγκες των δήμων.
Τι προωθεί το ΥΠΕΝ για τις πολεοδομίες, τα ΤΠΣ και τους οικισμούς
Το ΥΠΕΝ προωθεί τη μεταφορά των Υπηρεσιών Δόμησης σε νέο οργανωτικό σχήμα συνδεδεμένο με το Ελληνικό Κτηματολόγιο και τη δημιουργία του Εθνικού Οργανισμού Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ). Έχει ήδη ενταχθεί στο Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026–2030 πράξη προετοιμασίας της μεταρρύθμισης, ύψους 6,2 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, προχωρεί η επεξεργασία των ΤΠΣ και ΕΠΣ, που θα καθορίσουν χρήσεις γης, όρους δόμησης και χωρικές κατευθύνσεις. Στους μικρούς οικισμούς επιδιώκεται η εφαρμογή του νέου πλαισίου οριοθέτησης, σε συμμόρφωση με τη νομολογία του ΣτΕ. Το υπουργείο έχει δεχθεί τη συμμετοχή εκπροσώπων της ΚΕΔΕ σε ομάδες εργασίας, χωρίς να έχει ανακοινώσει αναθεώρηση του βασικού σχεδιασμού.
ΥΔΟΜ: Η βασική διαφωνία για το μέλλον των πολεοδομικών αρμοδιοτήτων
Η μεταφορά των Υπηρεσιών Δόμησης αποτελεί το σημαντικότερο πεδίο διαφωνίας μεταξύ κυβέρνησης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Η ΚΕΔΕ υποστηρίζει ότι η λύση στα προβλήματα υποστελέχωσης και δυσλειτουργίας των πολεοδομιών δεν βρίσκεται στη μεταφορά τους σε έναν κεντρικό φορέα, αλλά στην ουσιαστική ενίσχυση και αναδιοργάνωσή τους στο πλαίσιο της Αυτοδιοίκησης.
Από την πλευρά του, το ΥΠΕΝ προωθεί ένα ενιαίο σύστημα πολεοδομικής διοίκησης, με στόχο τον αποτελεσματικότερο έλεγχο της δόμησης και την αντιμετώπιση διαφοροποιήσεων στη λειτουργία των ΥΔΟΜ.
Σημειώνεται ότι ο κυβερνητικός σχεδιασμός περιλαμβάνει 20 Περιφερειακά και 77 Τοπικά Κέντρα Δόμησης, αξιοποιώντας το δίκτυο του Κτηματολογίου. Η συνεργασία ΥΠΕΝ- ΚΕΔΕ καλείται να αντιμετωπίσει ζητήματα προσωπικού, μεταφοράς αρμοδιοτήτων, διοικητικής εποπτείας και απρόσκοπτης έκδοσης οικοδομικών αδειών κατά τη μεταβατική περίοδο.
ΤΠΣ και ΕΠΣ: Η συμμετοχή των δήμων στον νέο πολεοδομικό σχεδιασμό
Το δεύτερο μεγάλο πεδίο συζήτησης αφορά τον ρόλο των δήμων στην κατάρτιση, διαβούλευση και έγκριση των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων.
Στο ΥΠΕΝ έχουν παραληφθεί μελέτες Β΄ σταδίου που αφορούν 601 Δημοτικές Ενότητες, από τις οποίες 517 εντάσσονται σε ΤΠΣ και 84 σε ΕΠΣ. Οι μελέτες αποτελούν βασικό εργαλείο για τον καθορισμό χρήσεων γης, περιοχών ανάπτυξης, περιορισμών δόμησης και κατευθύνσεων προστασίας του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος.
Η ΚΕΔΕ διεκδικεί ουσιαστική συμμετοχή των δημοτικών συμβουλίων και των τοπικών κοινωνιών, ώστε οι αποφάσεις να μην περιορίζονται σε κεντρικές επιλογές χωρίς επαρκή συνεκτίμηση των τοπικών αναγκών.
Οικισμοί κάτω των 2.000 κατοίκων: Παραμένουν οι αντιρρήσεις για τα όρια
Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελεί η οριοθέτηση των οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων, μετά το Προεδρικό Διάταγμα του 2025.
Με ομόφωνη απόφασή της στις 8 Μαΐου 2025, η ΚΕΔΕ είχε ζητήσει το πάγωμα του ΠΔ και την αναζήτηση νέας λύσης, υποστηρίζοντας ότι οι περιορισμοί μπορούν να δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα στην οικοδομησιμότητα ιδιοκτησιών και στην αναπτυξιακή προοπτική μικρών οικισμών. Η Αυτοδιοίκηση ζητά τα ΤΠΣ και ΕΠΣ να έχουν ουσιαστικό ρόλο στον καθορισμό των ορίων, βάσει πολεοδομικών και χωροταξικών κριτηρίων.
Από την άλλη πλευρά, το ΥΠΕΝ επικαλείται την ανάγκη συμμόρφωσης με τις αποφάσεις του ΣτΕ, το οποίο έχει θέσει συγκεκριμένους περιορισμούς στην επέκταση των ορίων των οικισμών χωρίς προηγούμενο πολεοδομικό σχεδιασμό.
ΝΟΚ και αποφάσεις ΣτΕ: Στη συζήτηση οι κανόνες της οικοδομικής δραστηριότητας
Στη συνάντηση τέθηκαν επίσης τα κίνητρα του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού και οι αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Για το συγκεκριμένο ζήτημα το ΥΠΕΝ έχει ανακοινώσει ότι θα προχωρήσει σε έναν νέο Οικοδομικό Κανονισμό για την εφαρμογή των πολεοδομικών κινήτρων, στην έκδοση οικοδομικών αδειών με προσαρμογή των σχετικών ρυθμίσεων στη νομολογία του ανώτατου δικαστηρίου.
Οι δήμοι, ιδίως 3Β και Αλίμου, που εκπροσωπήθηκαν στη συνάντηση στο ΥΠΕΝ από τους Γρηγόρη Κωνσταντέλλο και Ανδρέα Κονδύλη έχουν πρωτοστατήσει για την ακύρωση των μμπόνους του ΝΟκ στο ΣτΕ και ζητούν να μην ισχύσουν οριζόντιοι κανόνες κινήτρων δόμμησης αλλά οι ίδιοι οι δήμοι να έχουν δυνατότητα εφαρμογής τοπικών κανόνων δόμησης.
Νέο ραντεβού ΥΠΕΝ – ΚΕΔΕ χωρίς ανακοίνωση οριστικών λύσεων
Η συνάντηση της 20ής Οκτωβρίου ολοκληρώθηκε με συμφωνία συνέχισης του διαλόγου.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της ΚΕΔΕ, προγραμματίζεται νέα συνάντηση εργασίας προς τα τέλη της επόμενης εβδομάδας, δηλαδή στις τελευταίες ημέρες του Οκτωβρίου 2026.
Στόχος είναι η περαιτέρω επεξεργασία των ζητημάτων που τέθηκαν και η αναζήτηση κοινά αποδεκτών λύσεων.
Η συνεργασία λοιπόν ΥΠΕΝ – ΚΕΔΕ συνεχίζεται, αλλά οι ουσιαστικές διαφωνίες παραμένουν στο τραπέζι, με την επόμενη συνάντηση να αποτελεί το νέο σημείο αναφοράς για ενδεχόμενες συγκλίσεις.
