«Ανακαινίζω – Νοικιάζω»: κλειστά και ανοιχτά σπίτια, ποια είναι επιλέξιμα

Σε λειτουργία τέθηκε η ηλεκτρονική πλατφόρμα για το νέο πρόγραμμα «Ανακαινίζω – Νοικιάζω», δίνοντας τη δυνατότητα στους πολίτες να ξεκινήσουν τη διαδικασία ένταξης στη νέα δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας» του ΕΣΠΑ 2021-2027. Μέσω της πλατφόρμας anakainisi.apps.gov.gr, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να εκδώσουν Βεβαίωση Επιλεξιμότητας και να διαπιστώσουν εάν πληρούν τα κριτήρια συμμετοχής, σε ποια εισοδηματική κατηγορία ανήκουν και ποιο ακίνητο μπορούν να εντάξουν στο πρόγραμμα.

♦ Άνοιξε η πλατφόρμα για το νέο «Ανακαινίζω – Νοικιάζω» με επιδότηση έως 95% και προκαταβολή 60% – Όσα πρέπει να γνωρίζουν οι ενδιαφερόμενοι

Η δράση διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 480 εκατ. ευρώ και εκτιμάται ότι θα καλύψει περίπου 25.000 κατοικίες σε ολόκληρη τη χώρα, με στόχο αφενός την αναβάθμιση παλαιών κατοικιών και αφετέρου την αύξηση των διαθέσιμων ακινήτων για μακροχρόνια μίσθωση.

Η έκδοση της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας θα παραμείνει ανοικτή έως τις 24 Αυγούστου 2026, ενώ η έναρξη του δεύτερου σταδίου, που αφορά την υποβολή των αιτήσεων χρηματοδότησης, αναμένεται την 1η Σεπτεμβρίου.

Κλειστά και ανοιχτά σπίτια ποια ακίνητα είναι επιλέξιμα

Το πρόγραμμα διαχωρίζει τις κατοικίες σε δύο βασικές κατηγορίες:

◊ Η πρώτη αφορά τις λεγόμενες «κλειστές κατοικίες», δηλαδή ακίνητα που παρέμεναν κενά κατά τη διετία 2024-2025. Ως κλειστά θεωρούνται τα ακίνητα που είχαν δηλωθεί ως κενά στο έντυπο Ε2 και είτε εμφάνιζαν συνολική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας μικρότερη από 50 kWh κατά τη διετία είτε είχαν αποσυνδεθεί από το δίκτυο ηλεκτροδότησης.

◊ Η δεύτερη κατηγορία αφορά τις «ανοιχτές κατοικίες», δηλαδή ακίνητα που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία του ιδιοκτήτη, όπως προκύπτει από τη φορολογική δήλωση του 2025, αλλά χρήζουν ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης λόγω παλαιότητας.

Για τις κλειστές κατοικίες απαιτείται πλήρης κυριότητα ή επικαρπία σε ποσοστό τουλάχιστον 50%, ενώ για τις ανοιχτές κατοικίες αρκεί οποιοδήποτε εμπράγματο δικαίωμα επί του ακινήτου.

Οι βασικές προϋποθέσεις συμμετοχής

Οι κατοικίες που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα πρέπει να διαθέτουν οικοδομική άδεια που έχει εκδοθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990.

Η επιφάνεια των κύριων χώρων δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 120 τετραγωνικά μέτρα. Για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες το όριο αυξάνεται στα 150 τετραγωνικά μέτρα, χωρίς ωστόσο να αυξάνεται το ανώτατο ποσό της επιχορήγησης.

Επιπλέον, τα ακίνητα πρέπει να κατατάσσονται ενεργειακά στην κατηγορία Γ ή χαμηλότερα και μετά την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων να αναβαθμίζονται υποχρεωτικά τουλάχιστον κατά μία ενεργειακή κατηγορία.

Από το πρόγραμμα αποκλείονται κατοικίες που έχουν ενταχθεί σε προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης μετά την 1η Ιανουαρίου 2020, καθώς και ακίνητα που χρησιμοποιούνται για βραχυχρόνια μίσθωση μέσω ψηφιακών πλατφορμών.

Ποιοι δικαιούνται επιδότηση

Το πρόγραμμα απευθύνεται σε φυσικά πρόσωπα που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια, τα οποία διαμορφώνονται ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση και τον αριθμό των παιδιών.

♦ Για άγαμο το ανώτατο εισόδημα ανέρχεται σε 18.000 ευρώ για την πρώτη κατηγορία δικαιούχων και σε 25.000 ευρώ για τη δεύτερη.

♦ Για έγγαμο χωρίς παιδιά τα αντίστοιχα όρια διαμορφώνονται σε 25.000 και 35.000 ευρώ.

♦ Για οικογένεια με ένα παιδί τα όρια φτάνουν τις 30.000 και 40.000 ευρώ.

♦ Για οικογένεια με δύο παιδιά ανέρχονται σε 35.000 και 45.000 ευρώ αντίστοιχα.

♦ Για κάθε επιπλέον παιδί προβλέπεται προσαύξηση κατά 5.000 ευρώ.

Επιχορήγηση έως 95% και 36.000 ευρώ

Το ύψος της ενίσχυσης διαμορφώνεται ανάλογα με την εισοδηματική κατηγορία.

Για την πρώτη κατηγορία δικαιούχων η βασική επιχορήγηση ανέρχεται στο 80% του επιλέξιμου προϋπολογισμού, ενώ για τη δεύτερη στο 70%.

Μέσω των προβλεπόμενων προσαυξήσεων το ποσοστό μπορεί να αυξηθεί έως το 95%.

Το ανώτατο ποσό χρηματοδότησης ανέρχεται σε 36.000 ευρώ ανά κατοικία ή έως 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο για κατοικία 120 τ.μ.

Παράλληλα, καλύπτονται με ποσοστό 100% δαπάνες έως 2.500 ευρώ που αφορούν αμοιβές μηχανικών, μελέτες, έκδοση αδειών και απαιτούμενους ελέγχους.

Οι πρόσθετες προσαυξήσεις

Επιπλέον ποσοστό επιδότησης προβλέπεται για κατοικίες που βρίσκονται σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές.

Προσαυξήσεις προβλέπονται επίσης για μονογονεϊκές οικογένειες, τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, καθώς και για άτομα με αναπηρία ή οικογένειες που έχουν μέλος με αναπηρία.

Οι προσαυξήσεις αυτές μπορούν να συνδυαστούν και να οδηγήσουν στο μέγιστο ποσοστό ενίσχυσης που προβλέπει το πρόγραμμα.

Ποιες εργασίες χρηματοδοτούνται

Στο δεύτερο στάδιο της διαδικασίας οι δικαιούχοι θα υποβάλουν την αίτηση χρηματοδότησης και θα δηλώσουν αναλυτικά τις εργασίες που προτίθενται να υλοποιήσουν.

Το 60% έως 80% του συνολικού προϋπολογισμού θα πρέπει να αφορά εργασίες ανακαίνισης, ενώ το 20% έως 40% θα πρέπει να κατευθύνεται σε ήπιες παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης.

Οι παρεμβάσεις θα πρέπει να τεκμηριώνονται από τα απαραίτητα δικαιολογητικά και να οδηγούν στην απαιτούμενη ενεργειακή αναβάθμιση του ακινήτου.

Προκαταβολή 60% για την έναρξη των εργασιών

Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της νέας δράσης είναι η δυνατότητα καταβολής σημαντικής προκαταβολής.

Μετά την υπαγωγή της αίτησης στο πρόγραμμα θα καταβάλλεται το 60% του εγκεκριμένου ποσού της επιχορήγησης σε ειδικό τραπεζικό λογαριασμό, προκειμένου να μπορούν να ξεκινήσουν άμεσα οι εργασίες ανακαίνισης.

Προϋπόθεση για την εκταμίευση της προκαταβολής είναι ο δικαιούχος να έχει ήδη καταβάλει μέσω του τραπεζικού συστήματος το 40% της προβλεπόμενης ίδιας συμμετοχής του προς αναδόχους ή προμηθευτές και να προσκομίσει τα αντίστοιχα παραστατικά.

Πώς θα γίνει η αξιολόγηση των αιτήσεων

Η αξιολόγηση των αιτήσεων θα πραγματοποιηθεί σταδιακά και με συγκεκριμένα κριτήρια.

Σύμφωνα με τους όρους του προγράμματος, προτεραιότητα θα δοθεί στις αιτήσεις που ζητούν χαμηλότερο ποσό επιδότησης, στοιχείο που αναμένεται να επηρεάσει τη σειρά ένταξης των δικαιούχων.

Οι δεσμεύσεις για ενοίκια και χρήση του ακινήτου

Οι κατοικίες που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα θα πρέπει να διατηρήσουν τη δηλωμένη χρήση τους για τουλάχιστον πέντε χρόνια μετά την ολοκλήρωση του έργου.

Στην περίπτωση που το ακίνητο διατεθεί προς ενοικίαση, το ύψος του μισθώματος θα πρέπει να παραμείνει σταθερό για τα τρία πρώτα χρόνια.

Παράλληλα, απαγορεύεται η βραχυχρόνια μίσθωση μέσω πλατφορμών τύπου Airbnb, καθώς και η υπεκμίσθωση του ακινήτου.

Σε περίπτωση πώλησης του ακινήτου εντός της πενταετίας ενεργοποιείται ρήτρα επιστροφής της επιδότησης, σύμφωνα με τους όρους του προγράμματος.

Τι δήλωσε η αρμόδια υπουργός

Ανακοινώνοντας την έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας, η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου τόνισε ότι «σήμερα ανοίγουμε την πλατφόρμα και δίνουμε στον πολίτη τη δυνατότητα να διαπιστώσει άμεσα αν είναι επιλέξιμος και ποιο ακίνητό του μπορεί να ανακαινίσει. Η επιχορήγηση μπορεί να φτάσει έως το 95% και τις 36.000 ευρώ, ενώ προβλέπεται προκαταβολή ίση με το 60% του εγκεκριμένου ποσού, ώστε οι εργασίες να μπορούν να ξεκινήσουν χωρίς καθυστέρηση. Πρώτη μας προτεραιότητα είναι να ενεργοποιήσουμε κλειστά σπίτια και να αυξήσουμε τις διαθέσιμες κατοικίες προς μακροχρόνια μίσθωση».

Η υπουργός αναφέρθηκε και στη συνολική στεγαστική πολιτική της κυβέρνησης, σημειώνοντας ότι τα προγράμματα «Σπίτι μου Ι» και «Σπίτι μου ΙΙ» έχουν ήδη βοηθήσει χιλιάδες νέους και οικογένειες να αποκτήσουν πρώτη κατοικία. Όπως ανέφερε, μέσω των δύο προγραμμάτων έχουν εγκριθεί 24.095 δάνεια και έχουν συμβασιοποιηθεί 20.080.

«Στο στεγαστικό παρεμβαίνουμε και στη ζήτηση και στην προσφορά. Με τα προγράμματα “Σπίτι μου” διευκολύνουμε την απόκτηση πρώτης κατοικίας. Με την “Ανακαίνιση Κατοικίας” ενεργοποιούμε ακίνητα που σήμερα παραμένουν αναξιοποίητα. Χρειάζονται περισσότερες κατοικίες και περισσότερες πραγματικές επιλογές για τους πολίτες», κατέληξε η κ. Μιχαηλίδου.