Κατάρρευση πολυκατοικίας στα Πετράλωνα: τα μηνύματα προς πολιτεία, ιδιοκτήτες, μηχανικούς
ΑρχιτεκτονικήΑστικό περιβάλλονΑυτοδιοίκησηΈργαΚτηματαγοράΟικιστικάΟικονομίαΠεριβάλλονΠολεοδομίαΠρώτο θέμα 1 Ιουλίου 2026 Αργύρης
Του Βαγγέλη Ματράγκου* Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, MSc
Η κατάρρευση της τετραώροφης πολυκατοικίας στα Πετράλωνα δεν είναι ένα μεμονωμένο τεχνικό συμβάν, αλλά μια σκληρή προειδοποίηση προς όλους. Η Πολιτεία καλείται να δώσει προτεραιότητα στην ασφάλεια των κατασκευών, στον έλεγχο του ιδιωτικού κτιριακού αποθέματος και στη συντήρηση των γερασμένων κτιρίων. Οι ιδιοκτήτες πρέπει να πάψουν να αντιμετωπίζουν τον μηχανικό ως διεκπεραιωτή εγγράφων και να αντιληφθούν ότι η παρουσία του προστατεύει ζωές και περιουσίες. Οι μηχανικοί, από την πλευρά τους, οφείλουν να υπερασπίζονται έμπρακτα τον ουσιαστικό ρόλο της μελέτης, της επίβλεψης και της πρόληψης.
♦ Το γεγονός ότι η πολιτεία έχει μετατρέψει τους μηχανικούς σε διεκπεραιωτές της γραφειοκρατίας δεν αναιρεί την καθοριστική σημασία του επιστημονικού και επαγγελματικού ρόλου των μηχανικών στις κατασκευές.
♦ Η ευθύνη του επιβλέποντος μηχανικού είναι από την αρχή μέχρι το πέρας της κάθε κατασκευής και κάθε κατασκευή είναι ξεχωριστή και πρέπει να μελετηθεί και να υλοποιηθεί με το δικό της μοναδικό τρόπο.
♦ Ορισμένοι ιδιοκτήτες θεωρούν ότι η δουλειά του μηχανικού είναι να βγάλει σχέδια, μερικά χαρτιά και από εκεί και πέρα ξέρουν αυτοί τι πρέπει να γίνει στην οικοδομή τους. Αυτό είναι τραγικό λάθος και αυτή η νοοτροπία πρέπει να εκλείψει. Ο μηχανικός δεν είναι διεκπεραιωτής και η παράκαμψη του κοστίζει ακριβά στους ιδιοκτήτες. Ο μηχανικός σε κάθε έργο ακόμη και μια μικρή ανακαίνιση είναι αυτός που γνωρίζει πώς να αποφευχθούν λάθη και ζημιές που κοστίζουν ακριβά.
Η τεχνολογία των κατασκευών έχει προχωρήσει πάρα πολύ. Στο κέντρο της Αθήνας, όπως και στα κέντρα πολλών μεγάλων πόλεων, υπάρχουν πάρα πολλές οικοδομές χτισμένες σε επαφή η μία με την άλλη. Οι Έλληνες μηχανικοί γνωρίζουν πολύ καλά τι πρέπει να κάνουν σε τέτοιες περιπτώσεις.
Δεν είναι ούτε η πρώτη ούτε η τελευταία φορά που μια νέα οικοδομή ανεγείρεται σε επαφή με παλαιότερο κτίριο. Αυτός ο τρόπος δόμησης, το συνεχές σύστημα, είναι μια συνήθης πρακτική στο κέντρο της Αθήνας και στα κέντρα των μεγάλων πόλεων, όπου δεν υπάρχει ελεύθερος χώρος. Ακολουθείται τα τελευταία 50 χρόνια, ίσως και περισσότερο. Έχουμε την τεχνολογία και την τεχνογνωσία για να γίνει με ασφάλεια. Αυτό που χρειάζεται είναι να λαμβάνονται τα σωστά μέτρα, στον σωστό χρόνο, και να προσαρμόζονται στις πραγματικές συνθήκες κάθε έργου.
Πέντε προσαγωγές για την κατάρρευση πολυκατοικίας στα Πετράλωνα
Το τι ακριβώς συνέβη στα Πετράλωνα δεν το γνωρίζουμε ακόμη. Θα το μάθουμε όμως σίγουρα, διότι ένα τέτοιο γεγονός δεν μπορεί να μείνει χωρίς πλήρη διερεύνηση. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, υπήρχε η υποψία ότι η οικοδομή που κατέρρευσε είχε πάρει κάποια κλίση. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ακόμη και όταν υπάρχει απλή υποψία προβλήματος, οι εργασίες πρέπει να σταματούν αμέσως.
Το κρίσιμο σημείο είναι η εκσκαφή κάτω από το επίπεδο θεμελίωσης του όμορου κτιρίου
Τα πέδιλα μιας παλαιότερης οικοδομής είναι σίγουρα διαφορετικού τύπου, μεγέθους και τεχνικής από τα πέδιλα που κατασκευάζονται σήμερα σε νέες οικοδομές. Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο, όταν η νέα οικοδομή προβλέπει υπόγειους χώρους στάθμευσης ή άλλες υπόγειες κατασκευές και η εκσκαφή κατεβαίνει κάτω από το επίπεδο θεμελίωσης της διπλανής πολυκατοικίας ή του διπλανού οικήματος.
Αυτές οι κατασκευές, όταν γίνονται δίπλα σε οποιοδήποτε υφιστάμενο κτίριο είναι δύσκολες και γίνονται ακόμη δυσκολότερες όταν πρόκειται για παλαιά οικοδομή. Η κατεδάφιση ενός κτιρίου, όταν υπάρχουν όμορες κατασκευές, καθώς και οι εργασίες εκσκαφής που γίνονται στο οικόπεδο ανέγερσης του νέου κτιρίου κάτω από το επίπεδο θεμελίωσης του όμορου κτιρίου, αποτελούν μια πολύ δύσκολη κατάσταση. Απαιτούν ειδική μελέτη, ειδική αντιμετώπιση και συνεχή παρακολούθηση.
Η τεχνογνωσία υπάρχει για να αντιμετωπιστούν αυτές οι συνθήκες. Υπάρχουν τρόποι να προληφθούν τέτοια φαινόμενα, αρκεί να εφαρμόζονται έγκαιρα και σωστά. Ακόμη και όταν δεν γνωρίζεις εξαρχής τι ακριβώς θα συναντήσεις όταν ξεκινήσει η εκσκαφή, γιατί δεν είναι πάντα εύκολο να γνωρίζεις τι υπάρχει κάτω από το έδαφος, κατά τη διάρκεια των εργασιών ο επιβλέπων μηχανικός, σε συνεννόηση με τον μελετητή και τον εργολάβο, οφείλει να λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα.
Αυτό σημαίνει ότι, όπου χρειάζεται, πρέπει να τροποποιούνται οι μελέτες, ο τρόπος εκτέλεσης των εργασιών και το χρονοδιάγραμμα του έργου, ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια κατά την ανέγερση.
Ο ρόλος του επιβλέποντος μηχανικού δεν είναι τυπικός. Επιβάλλει ακόμη και την τροποποίηση της υφιστάμενης μελέτης και του τρόπου κατασκευής του κτιρίου, εάν το απαιτούν οι συνθήκες που διαπιστώνονται στην εξέλιξη του έργου.
Πρώτης προτεραιότητας είναι τα μέτρα προσωρινής και μόνιμης αντιστήριξης
Πρώτης προτεραιότητας είναι τα μέτρα προσωρινής και μόνιμης αντιστήριξης. Και απαιτούνται θετικές και προκαταβολικές απαντήσεις σε κρίσιμα ερωτήματα για την ανέγερση της οικοδομής όπως: Κατασκευάστηκαν σωστά τα έργα αντιστήριξης; Έγιναν την ώρα που έπρεπε ή χάθηκε κρίσιμος χρόνος; Προσαρμόστηκαν οι εργασίες στις συνθήκες που διαπιστώθηκαν στο πεδίο;
Όπως φαίνεται από τις εικόνες του drone, η οικοδομή στα Πετράλωνα έχει πάρει κλίση προς την πλευρά της εκσκαφής. Είναι ξεκάθαρο, καθώς ο φέρων οργανισμός έχει απλωθεί μέσα στο οικόπεδο και φαίνονται καθαρά ο πρώτος, ο δεύτερος, ο τρίτος και ο τέταρτος όροφος. Αυτό υποδηλώνει ότι ενδεχομένως υπήρξε αστοχία στη θεμελίωση προς την πλευρά του σκάμματος.
Σε τέτοιες περιπτώσεις κανονικά λαμβάνονται μέτρα ασφαλείας, προσωρινής και μόνιμης αντιστήριξης, ειδικά όταν η εκσκαφή κατεβαίνει κάτω από το επίπεδο θεμελίωσης της όμορης οικοδομής. Αυτό μπορεί να γίνει με τα λεγόμενα «ντουλάπια», δηλαδή με τμηματική εκσκαφή κομμάτι – κομμάτι στην πλευρά της όμορης οικοδομής, όπου γίνεται σκυροδέτηση, αφού προηγουμένως καλουπωθεί και οπλιστεί το αντίστοιχο τμήμα, ώστε να δημιουργηθεί τοίχος αντιστήριξης. Υπάρχουν επίσης οι τοίχοι τύπου Βερολίνου, οι φρεατοπάσσαλοι, οι πάσσαλοι και άλλες τεχνικές λύσεις.
Δεν γνωρίζουμε ακόμη τις ευθύνες, αλλά κάτι δεν πήγε καθόλου καλά
Αυτό που γνωρίζουμε σήμερα είναι ότι μια τετραώροφη πολυκατοικία, με τουλάχιστον επτά διαμερίσματα, κατέρρευσε πλήρως. Από αυτό και μόνο καταλαβαίνουμε ότι περισσότερα από ένα πράγματα δεν πήγαν σωστά. Δεν μπορούμε, όμως, αυτή τη στιγμή να γνωρίζουμε αν ευθύνονται οι εργασίες στο όμορο οικόπεδο, αν υπάρχουν ευθύνες και από την αρχική κατασκευή του κτιρίου που κατέρρευσε ή αν συντρέχουν και άλλοι παράγοντες.
Οι εργασίες θεμελίωσης διαταράσσουν σοβαρά τη στατική ισορροπία, όταν γίνονται δίπλα σε υφιστάμενο κτίριο και ιδιαίτερα όταν κατεβαίνουν κάτω από τη στάθμη της θεμελίωσής του. Η παρέμβαση στο έδαφος γύρω από το κτίριο που κατέρρευσε μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια στήριξης, σε κλίση και τελικά σε δομική κατάρρευση. Αυτό φαίνεται να είναι ένα βασικό σενάριο, χωρίς όμως να μπορούμε να το θεωρήσουμε οριστικό συμπέρασμα πριν ολοκληρωθεί η πραγματογνωμοσύνη.
Το δικαστήριο θα διατάξει πραγματογνωμοσύνη και είναι βέβαιο ότι από αυτή θα ξεκαθαρίσουν οι λόγοι της αστοχίας. Θα εξεταστεί τι μελέτη είχε υποβληθεί, τι προέβλεπε η κατασκευή, ποια μέτρα αντιστήριξης είχαν προβλεφθεί, αν εφαρμόστηκαν σωστά και αν υπήρξε ανάγκη τροποποίησης του τρόπου εργασιών. Οι ευθύνες ξεκινούν από τον επιβλέποντα μηχανικό, αλλά στο δικαστήριο θα φανεί τι ακριβώς έγινε, αν υπήρχε λάθος στη μελέτη, στην κατασκευή, στην επίβλεψη ή στον τρόπο εκτέλεσης των εργασιών.
Αυτό που είναι ελπιδοφόρο μέχρι στιγμής είναι ότι δεν υπάρχει κάποιος αγνοούμενος ή κάποιος για τον οποίο να γνωρίζουμε ότι αγνοείται και δεν έχει βρεθεί. Οι εργασίες της Πυροσβεστικής και οι έρευνες στο σημείο πρέπει να συνεχιστούν μέχρι οι αρχές να βεβαιωθούν ότι δεν υπάρχει λόγος να αναζητηθεί οτιδήποτε άλλο.
Ο ρόλος του μηχανικού δεν είναι διακοσμητικός ούτε γραφειοκρατικός
Το γεγονός ότι η πολιτεία έχει μετατρέψει τους μηχανικούς σε διεκπεραιωτές της γραφειοκρατίας δεν αναιρεί την καθοριστική σημασία του επιστημονικού και επαγγελματικού ρόλου των μηχανικών στις κατασκευές.
Ο εργολάβος είναι κάτι διαφορετικό από τον μηχανικό. Στην Ελλάδα έχουμε μπερδέψει τι είναι ο καθένας. Μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις οι ρόλοι να συμπίπτουν, αλλά η ευθύνη του επιβλέποντος μηχανικού υπάρχει από την αρχή μέχρι το πέρας της κατασκευής. Δεν έχει σημασία αν η κατασκευή είναι μεγάλη ή μικρή, εύκολη ή δύσκολη. Κάθε έργο και κάθε κατασκευή είναι ξεχωριστή, πρέπει να μελετηθεί ξεχωριστά και πρέπει να επιβλεφθεί με τον τρόπο που ταιριάζει στη συγκεκριμένη περίπτωση.
Ο επιβλέπων μηχανικός δεν είναι παρών για να σφραγίσει χαρτιά. Είναι παρών για να προστατεύσει την ασφάλεια, τη νομιμότητα και την τεχνική αρτιότητα της κατασκευής. Είναι εκεί για να δει αν η πραγματικότητα του εργοταξίου συμφωνεί με τη μελέτη και, όταν δεν συμφωνεί, να απαιτήσει αλλαγές, διακοπή εργασιών ή πρόσθετα μέτρα.
Η στρεβλή αντίληψη των ιδιοκτητών για τον μηχανικό πρέπει να αλλάξει
Υπάρχει και μια άλλη, βαθύτερη παθογένεια. Ο τρόπος με τον οποίο πολλοί ιδιοκτήτες αντιλαμβάνονται τον ρόλο των μηχανικών είναι στρεβλός. Πολλοί θεωρούν ότι ο μηχανικός υπάρχει για να τους βγάλει πέντε χαρτιά, να ολοκληρώσει μια διαδικασία και από εκεί και πέρα όλα μπορούν να γίνουν χωρίς αυτόν.
Δεν λέω ότι αυτό συνέβη στη συγκεκριμένη περίπτωση. Μιλάω γενικά για μια νοοτροπία που έχει καλλιεργηθεί επί χρόνια, σύμφωνα με την οποία ο μηχανικός είναι διεκπεραιωτής. Δεν είναι έτσι. Η παρουσία μηχανικού από την αρχή μέχρι το τέλος ενός έργου είναι δεδομένη για λόγους ασφάλειας και νομιμότητας.
Αυτό ισχύει ακόμη και σε μια μικρή ανακαίνιση. Θέλει κάποιος να κάνει μια μικρή παρέμβαση στο σπίτι του και θεωρεί ότι, αν δεν απευθυνθεί σε μηχανικό, θα γλιτώσει χρήματα. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι στο τέλος θα του κοστίσει πολλαπλάσια και το πιθανότερο είναι ότι θα ταλαιπωρηθεί πολύ περισσότερο. Όχι γιατί ο μηχανικός είναι μάγος, αλλά γιατί γνωρίζει πώς να αποφύγει τις κακές καταστάσεις.
Πολύ περισσότερο, ένας ιδιοκτήτης που προχωρά στην ανέγερση μιας οικοδομής δεν μπορεί να αντιμετωπίζει τον μηχανικό με τη λογική «σε θέλω μέχρι τα μπετά και μετά δεν χρειάζεται να ασχοληθείς». Δεν μπορεί να αφεθεί ο ιδιοκτήτης να κάνει ό,τι θέλει χωρίς τον ρόλο του μηχανικού. Όταν δεν συμβαίνουν τέτοια περιστατικά, θεωρούμε συχνά τον μηχανικό διεκπεραιωτή. Όταν όμως συμβεί το κακό, τότε όλοι αναζητούν τον μηχανικό, την ευθύνη, τη μελέτη και την επίβλεψη.
Η Πολιτεία πρέπει να δώσει προτεραιότητα στην ασφάλεια και όχι μόνο στην εικόνα των νέων κτιρίων
Η υπόθεση των Πετραλώνων αναδεικνύει και μια πολύ σοβαρή θεσμική αντίφαση. Για την έκδοση μιας οικοδομικής άδειας σήμερα είμαστε υποχρεωμένοι να επισυνάψουμε στον φάκελο μια φωτορεαλιστική απεικόνιση της οικοδομής, ώστε να φαίνονται τα χρώματα, οι όγκοι και τα υλικά. Δεν είμαστε όμως υποχρεωμένοι να επισυνάψουμε γεωτεχνική μελέτη.
Η Πολιτεία πρέπει να δώσει μεγαλύτερη βάση στην ασφάλεια των νέων κατασκευών κατά την αδειοδότησή τους και όχι τόσο στην εμφάνισή τους. Δεν είναι δυνατόν να ενδιαφερόμαστε υποχρεωτικά για τη φωτορεαλιστική απεικόνιση ενός κτιρίου, αλλά να μην είναι υποχρεωτική η γεωτεχνική μελέτη σε περιπτώσεις όπου το έδαφος, η εκσκαφή και η γειτνίαση με υφιστάμενες οικοδομές μπορεί να είναι κρίσιμοι παράγοντες ασφάλειας.
Η κατεδάφιση ενός κτιρίου, οι εκσκαφές και η θεμελίωση νέας οικοδομής σε πυκνοδομημένες περιοχές δεν είναι μια απλή διαδικασία. Ιδίως όταν οι εργασίες γίνονται δίπλα σε παλαιά κτίρια, απαιτούνται περισσότερες ασφαλιστικές δικλίδες, περισσότερη τεχνική τεκμηρίωση και όχι απλώς περισσότερη γραφειοκρατία.
Τα διατηρητέα και τα γερασμένα κτίρια μένουν χωρίς ουσιαστική στήριξη
Η κατάρρευση στα Πετράλωνα ανοίγει και ένα άλλο ζήτημα, που μπορεί να μη συνδέεται άμεσα με τη συγκεκριμένη αστοχία, αλλά συνδέεται άμεσα με το κτιριακό απόθεμα της χώρας. Στην Αττική υπάρχουν πάρα πολλά διατηρητέα κτίρια. Τα περισσότερα είναι παλιά, συχνά ταλαιπωρημένα και βρίσκονται δίπλα σε νέες μεγάλες οικοδομές.
Η Πολιτεία δημιουργεί ένα σοβαρό πρόβλημα, όταν δεν δίνει ουσιαστικά κίνητρα ώστε αυτά τα διατηρητέα κτίρια να μπορούν να βρίσκονται τουλάχιστον σε μια δομική κατάσταση, που να μην τα καθιστά επικίνδυνα. Ο ιδιοκτήτης που έχει ένα διατηρητέο ακίνητο βρίσκεται σε πολύ δύσκολη θέση. Σε αυτή τη χώρα είναι σχεδόν άτυχος όποιος έχει ακίνητο χαρακτηρισμένο ως διατηρητέο, γιατί για οποιαδήποτε εργασία, ακόμη και για να το υποστυλώσει ή να το ενισχύσει, πρέπει να περάσει από μια εξαιρετικά δύσκολη και χρονοβόρα γραφειοκρατική διαδικασία.
Το κόστος για να γίνουν παρεμβάσεις σε ένα διατηρητέο είναι τουλάχιστον τετραπλάσιο από το κόστος κατασκευής ενός νέου κτιρίου. Και την ίδια ώρα, αν ένα διατηρητέο αφήνεται χωρίς συντήρηση και πέφτουν κομμάτια από αυτό ενώ περνάει κόσμος από κάτω, η επικινδυνότητα είναι προφανής.
-Πόσο εύκολο είναι όμως να βγάλει ένας ιδιοκτήτης άδεια για να κάνει έστω προσωρινές εργασίες υποστύλωσης;
-Αυτό είναι ένα μεγάλο θέμα που πρέπει κάποια στιγμή να αντιμετωπιστεί σοβαρά.
Το ίδιο ισχύει και για τα χιλιάδες γερασμένα κτίρια που υπάρχουν σε όλη την Ελλάδα. Αν αναλογιστούμε ότι το οπλισμένο σκυρόδεμα έχει τυπική διάρκεια ζωής περίπου 50 χρόνια, τίθεται εύλογα το ερώτημα πόσο ακόμη μπορούν να αντέχουν κτίρια που έχουν συμπληρώσει 60, 70 ή και περισσότερα χρόνια ζωής, ιδίως όταν δεν συντηρούνται σωστά. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι υπάρχει θέμα ασφάλειας για όλα τα παλαιά κτίρια.
Χρειάζεται έλεγχος του ιδιωτικού κτιριακού αποθέματος
Αν δεν τρέξει ένα πρόγραμμα ελέγχου των υφιστάμενων οικοδομών, τουλάχιστον για να γνωρίζουμε σε ποια κατάσταση βρίσκεται το κτιριακό μας απόθεμα, δεν θα έχουμε πραγματική εικόνα. Έχει ήδη ξεκινήσει και έχει ολοκληρωθεί σε μεγάλο μέρος ένα σημαντικό πρόγραμμα για τα δημόσια κτίρια, με πρωτοβάθμιους και σε ένα τμήμα με δευτεροβάθμιους προσεισμικούς ελέγχους. Αυτό όμως αφορά τα δημόσια κτίρια και όχι τα ιδιωτικά.
Πρέπει να γίνει αντίστοιχη διαδικασία και στον ιδιωτικό τομέα. Τα κτίρια γενικά δεν πέφτουν εύκολα, γιατί στις μελέτες υπάρχουν μεγάλοι συντελεστές ασφαλείας. Όταν μελετάμε ένα κτίριο, επειδή υπάρχουν πολλές αβεβαιότητες, χρησιμοποιούνται πολλές και σημαντικές παράμετροι ασφαλείας. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους πολυκατοικίες της δεκαετίας του ’40, του ’50 και του ’60 στέκουν ακόμη.
Η χώρα μας έχει ένα πάρα πολύ καλό σώμα μηχανικών και μελετητών. Το επίπεδο τεχνογνωσίας στην Ελλάδα είναι υψηλό, ακριβώς επειδή είμαστε μια σεισμογενής χώρα και έχουμε μάθει να μελετάμε και να κατασκευάζουμε με σοβαρότητα. Αυτό φαίνεται και στη σύγκριση με συναδέλφους από την Κεντρική Ευρώπη. Το επίπεδό μας, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τη μελέτη και την κατασκευή κτιρίων, είναι πολύ υψηλό.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι τα παλιά κτίρια είναι άτρωτα. Δεν σημαίνει ότι μπορούμε να τα αφήσουμε στην τύχη τους. Το γεγονός ότι στέκουν μέχρι σήμερα δείχνει τη δουλειά που έκαναν οι μελετητές και οι κατασκευαστές της εποχής τους. Δεν μας απαλλάσσει όμως από την ευθύνη να τα ελέγξουμε και να τα συντηρήσουμε.
Η συντήρηση των κτιρίων είναι υποχρέωση, όχι πολυτέλεια
Το πιο σημαντικό μήνυμα προς τους ιδιοκτήτες είναι ότι οφείλουν να συντηρούν τα κτίριά τους. Όταν βλέπουμε ρωγμές, όταν βλέπουμε υγρασίες, όταν βλέπουμε φθορές, δεν μπορούμε να τα αφήνουμε για αργότερα. Πρέπει να επισκευάζονται. Η συντήρηση βοηθά το κτίριο να διατηρεί την αντοχή που είχε όταν κατασκευάστηκε.
Το σκυρόδεμα, όταν συντηρείται σωστά, μπορεί με τον χρόνο να αυξάνει την αντοχή του. Είναι από τα λίγα υλικά που μπορούν να συμπεριφερθούν έτσι, υπό την προϋπόθεση όμως ότι προστατεύονται από τη φθορά, την υγρασία, τη διάβρωση του οπλισμού και τις κακές παρεμβάσεις. Το δίδαγμα λοιπόν, είναι ότι πρέπει να προσέχουμε τα κτίριά μας και να τα συντηρούμε.
Δυστυχώς, στη χώρα μας έχουμε πάρα πολλά προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης, αλλά δεν έχουμε ένα αντίστοιχο πρόγραμμα και ένα χρηματοδοτικό εργαλείο για τη συντήρηση και την τεχνική αναβάθμιση των κτιρίων. Σε μια τόσο σεισμογενή χώρα, αυτό είναι μεγάλο κενό.
Οι ενεργειακές αναβαθμίσεις δεν πρέπει να γίνονται χωρίς στατικό έλεγχο
Υπάρχει και μια ακόμη παράμετρος, η οποία μπορεί να μην έχει σχέση με τη συγκεκριμένη κατάρρευση, αλλά έχει άμεση σχέση με τα γερασμένα κτίρια. Πρόκειται για τις παρεμβάσεις που γίνονται στα κτίρια, όπως οι εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης, χωρίς να υπάρχει υποχρέωση στατικού ελέγχου.
Επιβαρύνουμε κτίρια με φορτία για τα οποία δεν έχουν σχεδιαστεί. Οι θερμοπροσόψεις, οι οποίες αποτελούν σημαντικό πρόσθετο βάρος για μια οικοδομή, οι βαριοί υαλοπίνακες και τα νέα κουφώματα είναι φορτία που δεν είχαν ληφθεί υπόψη όταν ανεγέρθηκαν πολλά από αυτά τα κτίρια πριν από 60 ή 70 χρόνια.
Δεν λέω ότι οι ενεργειακές αναβαθμίσεις δεν είναι απαραίτητες. Είναι απαραίτητες. Όμως δεν μπορεί να αντιμετωπίζουμε το κτίριο μόνο ως ενεργειακό κέλυφος και να αγνοούμε τη στατική του κατάσταση. Η ενεργειακή αναβάθμιση πρέπει να συνδέεται με τεχνικό και στατικό έλεγχο, ιδίως σε παλαιά κτίρια. Διαφορετικά, μπορεί να βελτιώνουμε την ενεργειακή εικόνα ενός κτιρίου, αλλά να προσθέτουμε φορτία σε έναν φέροντα οργανισμό που δεν έχει ελεγχθεί.
Το τελικό συμπέρασμα είναι ότι η τεχνογνωσία για τις κατασκευές υπάρχει, αλλά πρέπει να εφαρμόζεται με συνέπεια από όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές.
