ΝΟΚ: προσφυγή Δήμων στο ΣτΕ κατά περιβαλλοντικού ισοδύναμου και έναρξης εργασιών

Του Αργύρη Δεμερτζή/

Δημιουργείται ευρύ μέτωπο Δήμων της Αττικής, με στόχο την οριστική και πλήρη κατάργηση των κινήτρων του ΝΟΚ. Μέχρι τις 10 Ιανουαρίου 2026 καταθέτουν νέα προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας, με αίτημα να ακυρωθεί ως αντισυνταγματικό και να μην εφαρμοστεί το νέο Προεδρικό Διάταγμα του ΥΠΕΝ, που θεσμοθετήθηκε σύμφωνα με σχετική νομοτεχνική έγκριση του ΣτΕ, για το περιβαλλοντικό ισοδύναμο και την έναρξη οικοδομικών εργασιών του ΝΟΚ. Ακολουθούν αποζημιωτικές αγωγές Δήμων κατά του δημοσίου για την επιβάρυνση, που έχουν προκαλέσει στις περιοχές τους τα επιπλέον τετραγωνικά μέτρα δόμησης του ΝΟΚ. Και οι αυτοδιοικητικοί δηλώνουν σε ετοιμότητα να προσφύγουν στο ΣτΕ κατά της μεταφοράς των αρμοδιοτήτων των ΥΔΟΜ από τους Δήμους στον φορέα του Κτηματολογίου.

Αφετηρία των εξελίξεων αποτελεί εκδήλωση, με θέμα «η προστασία του οικιστικού περιβάλλοντος απέναντι τα κίνητρα του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ)», που διοργανώθηκε από το Δήμο Φιλοθέης Ψυχικού το βράδυ της 15ης Δεκεμβρίου 2025, με τη συμμετοχή των Δήμων: 

◊ Αγίας Παρασκευής,

◊ Αθηναίων,

◊ Αλίμου,

◊ Βάρης –Βούλας – Βουλιαγμένης,

◊ Αμαρουσίου,

◊ Βριλησσίων,

◊ Ηρακλείου,

◊ Κηφισιάς,

◊ Λυκόβρυσης- Πεύκης,

◊ Νέας Ιωνίας,

◊ Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας,

◊ Παπάγου –Χολαργού,

◊ Πεντέλης,

◊ Χαλανδρίου.

Νέες προσφυγές και αγωγές Δήμων της Αττικής, με στόχο την οριστική και πλήρη κατάργηση των κινήτρων του ΝΟΚ

Στην εκδήλωση, που έγινε στο αμφιθέατρο του Κολλεγίου Αθηνών, με μεγάλη  συμμετοχή δημάρχων και άλλων αιρετών της αυτοδιοίκησης, εκπροσώπων τοπικών φορέων και συλλογικοτήτων και πλήθος κόσμου, τόσο από το πάνελ των βασικών ομιλητών της εκδήλωσης, όσο και από το πλήθος των παρισταμένων αυτοδιοικητικών που πήραν τον λόγο, κατακεραυνώθηκαν τα κίνητρα του ΝΟΚ, ως «σύστημα εξυπηρέτησης κατασκευαστικών συμφερόντων εις βάρος του οικιστικού περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής των πολιτών» και εκφράστηκε ομοθυμία για ενέργειες με στόχο την οριστική ακύρωση της εφαρμογής τους.

Βασικοί ομιλητές στο πάνελ της εκδήλωσης ήταν:

♦ H Μαρία Καραμανώφ Αντιπρόεδρος ΣτΕ ε.τ. Πρόεδρος Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητα, που τόνισε ότι η  νέα απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για το ΝΟΚ  προκαλεί «βαθύ ρήγμα  με την έννομη τάξη».

♦ Ο Θεόδωρος Αραβάνης Σύμβουλος Επικρατείας ε.τ. που χαρακτήρισε την απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ  για το ΝΟΚ «κατώτερη των περιστάσεων».

♦  Ο Βασίλης Παπαδημητρίου δικηγόρος εξειδικευμένος σε χωροταξικά και πολεοδομικά θέματα, ο οποίος ανέπτυξε στην ομιλία του τις βασικές κατευθύνσεις που θα ακολουθηθούν στις νέες προσφυγές και αγωγές των Δήμων για το ΝΟΚ.  Και

♦ O Δημήτρης Φωτιάδης εξειδικευμένος πολιτικός μηχανικός, τ. διευθυντής Χωροταξίας & Περιβάλλοντος Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής, ο οποίος είπε ότι «ο ΝΟΚ οδηγεί σε υπερδόμηση και τσιμεντοποίηση των πόλεων».

Ο Χαράλαμπος Μπονάτσος δήμαρχος, και η Κατερίνα Αλεξοπούλου πρόεδρος Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Φιλοθέης Ψυχικού, απευθύνοντας ως οικοδεσπότες της εκδήλωσης εναρκτήριους χαιρετισμούς, υπογράμμισαν ότι «οι επιπτώσεις στο οικιστικό περιβάλλον είναι ήδη οδυνηρές». Και ότι «ο κίνδυνος πλήρους αλλοίωσης της φυσιογνωμίας των περιοχών μας είναι πλέον ορατός και άμεσος». Και υπογράμμισαν ότι «στεκόμαστε αδιαπραγμάτευτα  απέναντι σε οικοδομικά τερατουργήματα που υποβαθμίζουν την καθημερινότητα μας και αλλοιώνουν την πόλη μας».

Ο κος Μπονάτσος ανήγγειλε τη συμμετοχή του Δήμου Φιλοθέης Ψυχικού στην νέα  προσφυγή που θα κατατεθεί από Δήμους  στο ΣτΕ μέχρι τις 10 Ιανουαρίου 2026, καθώς όπως είπε  ισχύει σχετική προθεσμία, κατά του νέου ΠΔ του ΥΠΕΝ για το περιβαλλοντικό ισοδύναμο και την έναρξη εργασιών.

Τη νέα προσφυγή στο ΣτΕ υποστήριξαν όλοι οι εκπρόσωποι των Δήμων που συμμετείχαν στην εκδήλωση.

Ο Γρηγόρης Κωνσταντέλος μιλώντας ως δήμαρχος του Δήμου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης και ως αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ, τάχθηκε στην πρωτοπορία του αγώνα των Δήμων για την οριστική κατάργηση των κινήτρων του ΝΟΚ, ενός αγώνα που όπως είπε ξεκίνησε από ορισμένους Δήμους, όπως τους Δήμους 3Β, Αλίμου και άλλους και «πλέον είναι οριζόντιος για όλους τους Δήμους της Αττικής».

Τον τόνο των εξελίξεων έδωσε ο Ανδρέας Κονδύλης δήμαρχος του Δήμου Αλίμου, που όπως αναδείχθηκε στην εκδήλωση έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στις νέες προσφυγές και αποζημιωτικές αγωγές των Δήμων για το ΝΟΚ.

Συμμετοχή στις ενέργειες των Δήμων κατά του ΝΟΚ δήλωσε ο Αλέξης Μαυραγάνης, μιλώντας στην εκδήλωση  ως αντιδήμαρχος του Δήμου Χαλανδρίου και πρόεδρος του Συνδέσμου  για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη των Πόλεων (ΣΒΑΠ), στον οποίο συμμετέχουν 16 Δήμοι της Βόρειας και Ανατολικής Αττικής.

Σε πολιτικό επίπεδο είχαν παρουσία στην εκδήλωση η υφυπουργός Ανάπτυξης Ζωή Ράπτη από τη ΝΔ, η βουλευτής ΠΑΣΟΚ Μιλένα Αποστολάκη και η εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ  Εύη Καρακώστα.

Στο στόχαστρο η απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ και το ΠΔ του ΥΠΕΝ για περιβαλλοντικό ισοδύναμο και έναρξη εργασιών 

Μαρία Καραμανώφ: «Έχουν διαμορφωθεί συνθήκες που προστατεύουν το οικιστικό περιβάλλον και εισβάλλουν για να επωφεληθούν από αυτό συμφέροντα και κατασκευαστές. H μεταφορά του συντελεστή δόμησης ήταν η πρώτη φορά που επιχειρήθηκε αυτό. Και στην περίπτωση αυτή όπως και στον ΝΟΚ, με πρόσχημα κάποιο δημόσιο συμφέρον». Μίλησε για «βαθύ ρήγμα με την έννομη τάξη», όπως είχε διαμορφωθεί διαχρονικά μέχρι την πρόσφατη απόφαση του ΣτΕ για το ΝΟΚ.

 

 

Θεόδωρος Αραβάνης: «Ο πραγματικός σκοπός του ΝΟΚ ήταν και είναι η αύξηση της οικοδομικής δραστηριότητας με την παροχή πάσης φύσεως κινήτρων  στον κατασκευαστή και η ενίσχυση της αγοράς κατοικίας από εγχώριους και ξένους επενδυτές με κερδοσκοπική εκμετάλλευση». «Κατώτερη των περιστάσεων», η απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ για το ΝΟΚ. «Το πολεοδομικό δίκαιο είναι πλέον στη σφαίρα του παραλόγου».

 

 

 

Βασίλης Παπαδημητρίου: «Ο νομιμόφρων πολίτης, που έχει σεβαστεί το πολεοδομικό καθεστώς μένει ενεός και εξεγείρεται και ερωτά: εγώ έκτισα τέσσερις ορόφους που προβλέπει ο νόμος. Γιατί στον διπλανό μου βλέπω με τα μάτια μου έξι ορόφους;  Και η Πολιτεία του απαντά: κάνετε λάθος κύριε! Βλέπετε μεν με τα μάτια σας έξι ορόφους, πλην όμως τα πατάρια και οι σοφίτες που έχουν χώρους κυρίας χρήσεως δεν θεωρούνται από την έννομη τάξη ως όροφοι. Άρα το κτήριο είναι τετραώροφο και οι άλλοι δύο όροφοι είναι νομικώς αόρατοι».

 

 

Γρηγόρης Κωνσταντέλλος: «Θα προσφύγουμε στο ΣτΕ για τις Πολεοδομίες, θα κάνουμε ότι πρέπει για να έχουμε μια άμυνα, όταν θα έρθει ο επόμενος ΝΟΚ. Η κυβέρνηση έρχεται να αφαιρέσει το τελευταίο όπλο από τους Δήμους. Έρχεται και «κλέβει» τις Πολεοδομίες, που είναι το τελευταίο εργαλείο για την πολεοδόμηση των πόλεων, που οι Δήμοι με πάρα πολλές αντιξοότητες, έλλειψη προσωπικού και ;άλλες ελλείψεις κατάφεραν και τις οργάνωσαν».

 

 

Ανδρέας Κονδύλης: «Το χειρότερο κατά την άποψή μου είναι αυτό που έγινε με το Προεδρικό Διάταγμα. Εδώ πια το Συμβούλιο της Επικρατείας  δεν έκλεισε το μάτι αλλά έσκυψε το κεφάλι στην εκτελεστική ουσία. Και αυτό για ένα κράτος δικαίου δεν είναι καλό σημάδι». «Αυτό που επίσης θα κάνουμε είναι να εγείρουμε μία αποζημιωτική αγωγή κατά του Ελληνικού Δημοσίου, και θα του πούμε ότι πρέπει να μας αποζημιώσεις με τα χρήματα, που εμείς τώρα πρέπει να βρούμε για να δημιουργήσουμε κοινόχρηστους και  κοινωφελείς χώρους για να εξυπηρετήσουμε και τους νέους κατοίκους και τη νέα δόμηση που μας έφερες».

 

 

Χαράλαμπος Μπονάτσος: «στεκόμαστε αδιαπραγμάτευτα  απέναντι σε οικοδομικά τερατουργήματα, που υποβαθμίζουν την καθημερινότητα μας και αλλοιώνουν την πόλη μας». Συμμετοχή του Δήμου Φιλοθέης Ψυχικού στην νέα προσφυγή που θα κατατεθεί από Δήμους  στο ΣτΕ μέχρι τις 10 Ιανουαρίου 2026, κατά του νέου ΠΔ του ΥΠΕΝ για το περιβαλλοντικό ισοδύναμο και την έναρξη εργασιών.

 

 

Αλέξης Μαυραγάνης: «Είμαστε υπέρ της βιώσιμης ανάπτυξης, με σεβασμό στο οικιστικό και φυσικό περιβάλλον. Ο Δήμος Χαλανδρίου συμμετέχει στις πρωτοβουλίες των Δήμων κατά της εφαρμογής των κινήτρων δόμησης του ΝΟΚ και στηρίζουμε αυτές τις πρωτοβουλίες και ως Σύνδεσμος για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη των Πόλεων (ΣΒΑΠ), στον οποίο συμμετέχουν 16 Δήμοι της Βόρειας και Ανατολικής Αττικής. Η κυβέρνηση πρέπει να ακούσει τους Δήμους και να κάνει στροφή 180 μοιρών».

 

 

Σημείο αναφοράς των βασικών ομιλητών της εκδήλωσης αποτέλεσαν οι αποφάσεις της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ 146/149), στη μεγάλη δίκη του ΝΟΚ, που έκριναν αντισυνταγματική την οριζόντια εφαρμογή κινήτρων δόμησης του ΝΟΚ, επιτρέποντας παράλληλα την εφαρμογή τους βάση μελετών τοπικού πολεοδομικού σχεδιασμού, εξαιρώντας παράλληλα από το ακυρωτικό αποτέλεσμα της απόφασης όσες οικοδομές είχαν ανεγερθεί και δίνοντας τη δυνατότητα να υλοποιηθούν  κατά ΝΟΚ οικοδομικές άδειες σε φάση έναρξης εργασιών που είχαν εκδοθεί, πριν την απόφαση του δικαστηρίου. Απόφαση  με την οποία εναρμονίστηκε το υπουργείο Περιβάλλοντος και κατόπιν νομοτεχνικής έγκρισης του ΣτΕ προχώρησε στη συνέχεια σε έκδοση Προεδρικού Διατάγματος για την υλοποίηση οικοδομικών αδειών με αντίτιμο περιβαλλοντικού ισοδυνάμου και καθορισμό των προϋποθέσεων έναρξης εργασιών.

«Το Διάταγμα θα προσβληθεί και θα κριθεί, και το ΣτΕ έχει μόνο μια επιλογή: να κρίνει τη σχετική διάταξη αντισυνταγματική»

-«Το Διάταγμα θα προσβληθεί και θα κριθεί και το ΣτΕ έχει μόνο μια επιλογή: να κρίνει τη σχετική διάταξη αντισυνταγματική, ώστε να μην μετατραπεί σε θλιβερό θεατή εφημέρων νομοθετικών επινοήσεων», τόνισε ο Βασίλης Παπαδημητρίου και δίνοντας το περίγραμμα των εξελίξεων ως νομικός παραστάτης των Δήμων στην νέα προσφυγή κατά του  ΝΟΚ υπογράμμισε ότι:

«Με τελευταίο μάλιστα νόμο και εκτελεστικό διάταγμα επετράπη κατόπιν γνωμοδοτήσεως του ΚΕΣΥΠΟΘΑ να εκτελεσθούν ακόμη και άδειες με μπόνους που είχαν ακυρωθεί δικαστικώς αρκεί να πληρωθεί ένα πρόστιμο περιβαλλοντικού ισοζυγίου», είπε ο ίδιος τονίζοντας ότι:

-«Αυτά ασφαλώς είναι όχι απλώς αντισυνταγματικά, αλλά «έξω-συνταγματικα» και αντίθετα στη διάκριση των εξουσιών, αφού θέτουν εκποδών αμετάκλητες δικαστικές ακυρωτικές αποφάσεις. Ήδη σήμερα παραπέμπεται στην Ολομέλεια ως αντισυνταγματική η τακτοποίηση αυθαιρέτων με το Ν 4495  όταν έχει εκδοθεί δικαστική απόφαση. Το αυτό ισχύει και εδώ».

-«Πάντως ο νόμος του περιβαλλοντικού ισοζυγίου θα είχε ενδιαφέρον εάν έβαζε να πληρώσουν όλοι οι επιτήδειοι που εξέδωσαν άδειες με μπόνους και παρά ταύτα αυτές διέφυγαν την ευθεία ακυρωτική προσβολή. Αυτοί θα είχε ενδιαφέρον να πληρώσουν. Που κέρδισαν από τις υπεραξίες παντού και δεν συνεισφέρουν πουθενά, τη στιγμή που ο Δήμος ψάχνει λεφτά για απαλλοτριώσεις και αύξηση των κοινοχρήστων χώρων ζωτικής σημασίας,» είπε ο κος Παπαδημητρίου τονίζοντας ότι: «Αυτή η κωμωδία με τον τρόπο εκδόσεως των αδειών άνευ ελέγχου πρέπει να τελειώσει».

-«Πώς αποτιμάται η Ολομέλεια; Κατώτερη των περιστάσεων»,  είπε ο κος Παπαδημητρίου και σημείωσε ότι: «Δεν παύει όμως να θέτει ορισμένα εμπόδια στη λαίλαπα, που περιγράψαμε», αναφέροντας για την απόφαση του ΣτΕ ότι:

«Έκρινε τα άμεσα μπόνους ως αντίθετα με το Σύνταγμα, επειδή προβλέφθηκε η άμεση ισχύς τους χωρίς να ενταχθούν σε ειδικό σχεδιασμό.

Κάποιοι ερμηνεύουν την απόφαση ως εξής: έγινε δεκτό ότι τα μπόνους ωφελούν το περιβάλλον, αρκεί να προβλεφθούν στον ειδικό σχεδιασμό.

Η ορθότερη άποψη είναι ότι αυτό που κρίθηκε είναι ότι τέτοια μπόνους δε μπορεί να εισάγονται ευθέως και ότι εάν είναι περιβαλλοντικά ωφέλιμα ή όχι θα κριθεί στον ειδικό σχεδιασμό. Και στον ειδικό σχεδιασμό θα πρέπει κατά το πλείστον να απορριφθούν, ειδικά στις περιοχές που είναι ήδη πολεοδομημένες. Κάτι ανάλογο ειπώθηκε και τα το μεταφερόμενο ΣΔ».

«Την προστασία της εμπιστοσύνης του νομιμόφρονος πολίτη ποιος θα την προστατεύσει;»

«Βλέπουμε να δίδεται έμφαση στην προστασία της εμπιστοσύνης των εργολάβων που έβγαλαν άδειες με μπόνους και η έννομη τάξη τους χαϊδεύει και τους θέτει στο απυρόβλητο»,  είπε ο ομιλητής και έθεσε το ερώτημα:

-«Την προστασία της εμπιστοσύνης του νομιμόφρονος πολίτη που επένδυσε τους κόπους του σε ένα νόμιμο κτήριο, σεβόμενος απόλυτα το ειδικό πολεοδομικό καθεστώς, χωρίς προσαυξήσεις και άλλες μεθοδεύσεις ποιος θα την προστατεύσει;»

«Αυτόν τον πολίτη η Πολιτεία τον περιφρονεί πολλαπλώς και κατ’ επανάληψη, νομιμοποιώντας εδώ και πενήντα χρόνια σωρεία παρανόμων κτηρίων, χωρίς άδειες ή με αντισυνταγματικές άδειες. Το ίδιο είναι !» υπογράμμισε.

Ο κος Παπαδημητρίου παρουσίασε παράδειγμα, σύμφωνα με τα οποία τα κτίρια του ΝΟΚ βλέπουν οι περίοικοι ότι είναι περισσότερων ορόφων αλλά είναι «νομικώς αόρατοι»:

«Αν τα πάρει κανείς όλα τα μπόνους του ΝΟΚ  μαζί υπάρχει αύξηση δόμησης έως και 70%» είπε και για παράδειγμα σε ένα οικόπεδο 500 τετραγωνικών με συντελεστή δόμησης 1 μπορείς να κάνεις 4 ορόφους των 125 τετραγωνικών μέτρων, που κάνουν 500 τετραγωνικά μέτρα.

Εάν προσαυξήσεις 10% τον συντελεστή δόμησης για ενεργειακή απόδοση και άλλα 10% για μείωση κάλυψης, κτίζεις άλλα 100 τετραγωνικά μέτρα, εάν δε κάνεις και πατάρια σε δύο επίπεδα κτίζεις άλλα 140 τετραγωνικά μέτρα και άν πετάξεις και μια σοφίτα κάνεις άλλα 100 τετραγωνικά μέτρα και πάνω στο δώμα άλλα 35 τετραγωνικά μέτρα. Και έτσι κτίζεις 375 τετραγωνικά μέτρα παραπάνω από τα 500 τετραγωνικά μέτρα της κανονικής δόμησης και για να χωρέσουν όλα αυτά αυξάνονται οι όροφοι και από τέσσερεις γίνονται έξι».

«Και εκεί ο νομιμόφρων πολίτης που έχει σεβαστεί το πολεοδομικό καθεστώς μένει ενεός και εξεγείρεται και ερωτά: εγώ έκτισα τέσσερις ορόφους που προβλέπει ο νόμος. Γιατί στον διπλανό μου βλέπω με τα μάτια μου βλέπω έξι ορόφους;  Και η Πολιτεία του απαντά: κάνετε λάθος κύριε ! Βλέπετε μεν με τα μάτια σας έξι ορόφους, πλην όμως τα πατάρια και οι σοφίτες που έχουν χώρους κυρίας χρήσεως δεν θεωρούνται από την έννομη τάξη ως όροφοι. Άρα το κτήριο είναι τετραώροφο και οι άλλοι δύο όροφοι είναι νομικώς αόρατοι», είπε ο κος Παπαδημητρίου.

«Με το ΝΟΚ, όπως τροποποιήθηκε το 2020, έχουμε επαύξηση της δόμησης από 30% μέχρι και 70%» 

«Με το ΝΟΚ 2012, ειδικώς όπως τροποποιήθηκε το 2020, με τη μεθόδευση των μπόνους, έχουμε μια αυτόματη γενικευμένη επαύξηση της δόμησης που φθάνει από 30% μέχρι και 70% πάνω από το συντελεστή δομήσεως» τόνισε ο Βασίλης Παπαδημητρίου και είπε ότι:

«Σκοπός των μπόνους δεν είναι η προάσπιση του περιβάλλοντος, οι δε αντίθετες απόψεις υποτιμούν τη νοημοσύνη. Ήταν η ωμή και ταχεία επαύξηση της δόμησης. Έχει ομολογηθεί από εκπροσώπους του Υπουργείου σε συνέδρια: εάν κάναμε ορθολογικό σχεδιασμό θα χάναμε το μομέντουμ θέλαμε χρόνο».

«Δεν είναι δυνατόν όταν όλες οι παράμετροι της δόμησης εκτοξεύονται το περιβάλλον να προστατεύεται. Ανατρέπονται εν μια νυκτί, όλες οι μελέτες των σχεδίων πόλεως, που είχαν ερευνήσει τα χαρακτηριστικά εκάστης και το φόρτο που αντέχει και ορίσθηκαν συντελεστές δομήσεως, ύψος ανώτατος αριθμός ορόφων και ποσοστό κάλυψης» είπε ο ομιλητής  και ανέφερε ότι  «τα μπόνους είναι δύο ειδών: τα άμεσα και τα έμμεσα» λέγοντας αναλυτικά ότι:

♦ Για τα άμεσα μπόνους: «αφορούν σε προσαύξηση συντελεστή δόμηση για περιβαλλοντικά κτήρια υψηλής ενεργειακής απόδοσης, προσαύξηση συντελεστή δόμησης και ύψους για μείωση της κάλυψης, 35 τμ κυρίας χρήσεως στο φυτεμένο δώμα. Αυτά πέρασαν χωρίς προγραμματισμό οριζοντίως και ακρίτως σε όλες τις περιοχές. Το χειρότερο δε είναι ότι πέρασαν με πρόσχημα την προστασία του περιβάλλοντος, πράγμα όχι απλώς αναπόδεικτο, αλλά και μεθοδολογικώς ανεπίτρεπτο. Οι προσαυξήσεις δηλαδή στη δόμηση δεν είναι φιλικά περιβαλλοντικές. Δεν τελούν σε συνάφεια με το σκοπό που λένε ότι εξυπηρετούν».

Ειδικότερα ο κος Παπαδημητρίου είπε:

→«Είναι ορθόν τα κτήρια να εξοικονομούν ενέργεια. Είναι όμως κάκιστο να αυξάνεται χύδην έτσι η δόμηση. Εάν είσαι δημόσια εξουσία και σοβαρό κράτος επιβάλεις άμεσα για λόγους δημοσίου συμφέροντος την κατασκευή κτηρίων ενεργειακής απόδοσης».

→«Είναι καλό να μειώνεται η κάλυψη, όπου αυτή είναι μεγάλη. Τότε τί κάνεις; απλά τη μειώνεις και τέλος. Δεν είναι όμως δυνατόν ένεκα τούτου να πριμοδοτείται με παραπάνω δόμηση και επαύξηση ύψους. Είναι τελείως υποκριτικό:  Όταν επιτρέπεται τα υπόγεια πλέον να εξέχουν και να καλύπτουν όλο το οικόπεδο σφραγίζοντας τη γή, προκαλεί την κοινή λογική να λένε ότι μειώνουν την κάλυψη. Τώρα που συζητάμε στην Κηφισιά συντελείται μια καταστροφή. Έχουν κοπεί πάνω 1000 δένδρα στον τελευταίο χρόνο για τα υπόγεια. Στον Άλιμο η κάλυψη είναι 33%. Τι ανάγκη έχει να μειωθεί παραπάνω και να δοθεί συντελεστής δόμησης; Η κάλυψη δεν μπορεί να μειούται με επιβάρυνση στην οικιστική πυκνότητα».

→ «Σε ό,τι αφορά το φυτεμένο δώμα: Ξέρετε ποιο είναι το αντίθετο του φυτεμένου δώματος; Το ξεραμένο δώμα. Ανυποληψία σε ότι αφορά τους ελέγχους, αδυναμία κατεδαφίσεων».

♦ Για τα έμμεσα μπόνους: «Εκεί που το πράγμα ξεφεύγει από κάθε λογική είναι τα έμμεσα μπόνους» είπε ο κος Παπαδημητρίου και σημείωσε ότι:

→«Εδώ η επιβάρυνση είναι απροσχημάτιστη και από νομικής απόψεως άκρως επικίνδυνη. Εδώ πειράξανε πάγιους νομικούς κανόνες και ορισμούς. Και όταν σε μια επιστήμη ανατρέπονται οι ορισμοί της, ο νομοθέτης την απαξιώνει. Τί κάνανε:

→Εξαιρέσανε πληθώρα χώρων κυρίας χρήσεως από τη προσμέτρηση στον συντελεστή δόμησης και τα ύψη.

→Κάποτε η σοφίτα ήταν ο χώρος μέσα και κάτω από την επικλινή στέγη. Τώρα η σοφίτα είναι όροφος, αφού επετράπη το δάπεδό της να είναι ακόμη και 2 μέτρα κάτω από τη βάση της στέγης. Κάνουν λοιπόν μια ψευδοστέγη με κλίση 1% και από κάτω βάζουν όροφο με πόρτες, παράθυρα, μπαλκόνια και τον βαπτίζουν σοφίτα και τον εξαιρούν από το συντελεστή δόμησης

→ Πατάρι εσωτερικός εξώστης υπήρχε μόνο στα ισόγεια καταστήματα κα μετρούσε στο ΣΔ. Τώρα το πατάρι μετετράπη σε όροφο ή τμήμα ορόφου και έχει παράθυρα κ μπαλκόνια με χώρους κυρίας χρήσεως. Τέτοιοι χώροι ανέκαθεν μετρούσαν στο ΣΔ. Τώρα παύουν να μετράνε και παύουν να θεωρούνται όροφοι.  Το ίδιο ισχύει για κλιμακοστάσια και  έρκερ».

Υπεράσπιση των Δήμων για το πάγωμα των οικοδομικών αδειών και βολές κατά  ΤΕΕ και ΥΠΕΝ

Ο κος Παπαδημητρίου αναφερόμενος στις αποφάσεις των Δήμων να παγώσουν την έκδοση οικοδομικών αδειών του ΝΟΚ και στην πρόσφατη καταγγελία του προέδρου ΤΕΕ Γιώργου Στασινου, που επισήμανε ότι «ακόμα και σήμερα υπάρχουν δήμαρχοι, που δίνουν διαταγή να μην εφαρμόζεται ο νόμος», αναφερόμενος σε νόμιμες διατάξεις του ΝΟΚ, τονίζοντας ότι «δεν μπορεί να είναι παράνομος ο δήμαρχος και να τον κοιτάμε» ,  πήρε δημόσια θέση στην εκδήλωση των Δήμων για το ΝΟΚ και είπε ότι:

«Μετά τις παραπεμπτικές αποφάσεις ορισμένοι δήμοι, με πρώτους τη Φιλοθέη και τον Άλιμο, πήραν μια πρωτοβουλία να μην εκδίδονται άδειες με μπόνους. Το Υπουργείο και το ΤΕΕ πέσαν να τους φάνε, διότι ήθελαν να δημιουργηθούν όλο και πιο πολλά τετελεσμένα.

Ακόμη και σήμερα, που έχουν ήδη εκδοθεί οι πρώτες αποφάσεις αντισυνταγματικότητος για τις σοφίτες από τα Εφετεία, ο πρόεδρος του ΤΕΕ θέλει να βάλει τους Δημάρχους που αντιδρούν φυλακή. δεν είναι δυνατόν «να δίνουν διαταγή να μην εφαρμόζεται ο νόμος. Δεν μπορεί να είναι παράνομος ο δήμαρχος και να τον κοιτάμε Μα είναι νόμιμες οι σοφίτες!» είπε.

Οι Δήμοι πχ Φιλοθέης, Κηφισιάς κλπ έχουν εκδώσει οδηγίες να μην εφαρμόζονται οι αντισυνταγματικές διατάξεις. Πολύ καλά έπραξαν για να μη δημιουργηθούν τετελεσμένα.

-Τί θέλει ο κος Στασινός και το Υπουργείο; να απαξιώσουν τη νομολογία το ΣτΕ και να δικαιώσουν εκ των υστέρων τα τετελεσμένα, στο όνομα της εμπιστοσύνης του εργολάβου προς το ΥΠΕΝ και το ΤΕΕ που στην ουσία έβγαλαν τους νόμους με εκπρόθεσμες τροπολογίες της τελευταίας στιγμής».

«Ο πολεοδομικός σχεδιασμός  έχει ένα και μόνο σκοπό, την βιώσιμη ανάπτυξη των οικισμών και τη διασφάλιση των καλύτερων όρων διαβίωσης»

Για «βαθύ ρήγμα με την έννομη τάξη», όπως είχε διαμορφωθεί διαχρονικά μέχρι την πρόσφατη απόφαση  του ΣτΕ για το ΝΟΚ  μίλησε η Μαρία Καραμανώφ.

Τόνισε ότι: «το οικιστικό περιβάλλον αφορά το σύνολο της κοινωνίας, την ποιότητα της ζωής των πολιτών  και το μέλλον των παιδιών»  και  ότι «το Σύνταγμα του 1975 έχει καταστήσει την προστασία του οικιστικού περιβάλλοντος όχι απλώς σε ένα έννομο αγαθό αλλά σε ένα συνταγματικά προστατευόμενο αγαθό».

Από την έννομη  τάξη προκύπτουν δύο βασικές αρχές:

→H πρώτη είναι ότι απαγορεύεται η μείωση των κοινόχρηστων χώρων στους οικισμούς και η μετατροπή τους σε οικοδομήσιμους και σε άλλες χρήσεις. Και

→ H  δεύτερη είναι ότι απαγορεύεται η επιδείνωση των όρων δόμησης,  δηλαδή η αύξηση της δόμησης και του  ύψους  των κτιρίων και η μετατροπή των χρήσεων μέσα στον οικισμό, όπως και της αλλαγής της φυσιογνωμίας του οικισμού  από αμιγούς κατοικία σε γενικής κατοικίας, πολεοδομικό κέντρο κοκ. Εξήγησε η ομιλήτρια και τόνισε ότι:

«Ο πολεοδομικός σχεδιασμός  έχει ένα και μόνο σκοπό, την  βιώσιμη ανάπτυξη των οικισμών και τη διασφάλιση των καλύτερων όρων διαβίωσης, και δεν εξυπηρετεί άλλες ανάγκες όπως είναι τα επαγγέλματα της οικοδομής, η  οικονομική ανάπτυξη και τα συμφέρονται των επενδυτών».

-«Έχουν διαμορφωθεί συνθήκες που προστατεύουν το οικιστικό περιβάλλον και εισβάλλουν για να επωφεληθούν από αυτό συμφέροντα και κατασκευαστές», είπε η κα Καραμανώφ αναφερόμενη στην εφαρμογή των κινήτρων του ΝΟΚ σημειώνοντας ότι «η μεταφορά του συντελεστή δόμησης ήταν η πρώτη φορά που επιχειρήθηκε αυτό. Και στην περίπτωση αυτή όπως και στον ΝΟΚ  με πρόσχημα κάποιο δημόσιος συμφέρον».

Αναφέρθηκε στην απόφαση του ΣτΕ που ακύρωσε το 1993 την μεταφορά συντελεστή δόμησης σημειώνοντας ότι «στην περίπτωση της μεταφοράς συντελεστή δόμησης το πρόσχημα  ήταν η διάσωση των διατηρητέων κτιρίων, και να μεταφέρει το διατηρητέο κτίριο των συντελεστή που δεν μπορεί να χτίσει σε κάποιο άλλο οικόπεδο,  σε κάποια άλλη περιοχή,  σε κάποια άλλη πόλη της Ελλάδας». Και σημείωσε ότι  «στη περίπτωση του ΝΟΚ το πρόσχημα είναι η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, δηλαδή δίνεται στον ιδιοκτήτη να χτίσει κατά παρέκκλιση των όρων δόμησης μεγαλύτερο κτίριο,  ώστε να κατασκευάσει ενεργειακά αποδοτικό κτίριο».

Αναφερόμενη σε «σύνθετους μαθηματικούς υπολογισμούς,  που προσπαθούν να αποδείξουν ότι με τον ΝΟΚ χτίζονται πάνω-κάτω τα  ίδια τετραγωνικά»  είπε ότι στην πραγματικότητα ο ΝΟΚ οδηγεί στην υπερδόμηση. Και ότι οι όροι δόμησης που αφορούν στον συντελεστή δόμησης, το ύψος, την κάλυψη του κτιρίου λανθασμένα εκλαμβάνονται και υπολογίζονται ως ομοιογενή μεγέθη.

-«Είναι σαν να λέμε ότι στερώ από έναν οργανισμό το οξυγόνο και θα του δώσω περισσότερο νερό», είπε χαρακτηριστικά. Η ίδια εξέφρασε αμφιβολίες  και   έθεσε σε αμφισβήτηση την πρόβλεψη της απόφασης  του Συμβουλίου της Επικρατείας να εφαρμοστούν τα κίνητρα  του ΝΟΚ με νέες πολεοδομικές  μελέτες λέγοντας ότι «είναι αδύνατον αυτές οι μελέτες να προβλέψουν ε τόσο σύνθετα και πολύπλοκα ζητήματα».

Τιμωρία από την εποχή της δικτατορίας

Η κα Καραμανώφ μίλησε και ως κάτοικος Ψυχικού, λέγοντας ότι η Φιλοθέη, το Ψυχικό και η Εκάλη, το 1968 ζήτησαν  και εξαιρέθηκαν από την αύξηση των συντελεστών δόμησης που επέβαλε δικτατορία σε όλη την Ελλάδα. Και είπε ότι «όπως φαίνεται σήμερα τιμωρούνται για αυτό».

-«Το περιβάλλον σήμερα και το φυσικό και το οικιστικό έχουν παραδοθεί σε μια απεριόριστη οικονομική εκμετάλλευση» είπε η ίδια και  ότι «θα πρέπει να αντιδράσουμε για να σώσουμε ότι ακόμη μπορούμε και για ότι ακόμη υπάρχει καιρός».

«Νομίζω ότι το πολεοδομικό δίκαιο είναι πλέον στη σφαίρα του παραλόγου»

-«Κατώτερη των περιστάσεων» χαρακτήρισε την απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ ο Θόδωρος Αραβανής. Ανέπτυξε κατά την ομιλία του στην εκδήλωση εκτενή επιχειρηματολογία, σύμφωνα με την οποία αναλύοντας ένα προς ένα τα κίνητρα του ΝΟΚ, είπε ότι «αντίκεινται κατά τη γνώμη μου στο Σύνταγμα και στο Ευρωπαϊκό δίκαιο», τονίζοντας ότι «ο ΝΟΚ στην πραγματικότητα εκείνο που κάνει είναι να διευκολύνει την κερδοσκοπική εκμετάλλευση του οικοπέδου από τον κατασκευαστή έναντι προσχηματικών και μηδαμινών ανταλλαγμάτων εκ μέρους του».

Ο  κος Αραβανής αναφερόμενος στην απόφαση του ΣτΕ και τις νομοθετικές εξελίξεις για το ΝΟΚ. Ειδικότερα  εκρινε ως «αμφιλεγόμενο το σημείο της δικαστικής απόφασης του ΣτΕ»  για οικοδομικές άδειες, που είχαν αρχίσει εργασίες πριν την έκδοση της απόφαση. Χαρακτήρισε ως «σημαντικό μειονέκτημα της απόφασης του ΣτΕ ότι ορισμένες διατάξεις αντιμετωπίστηκαν αποσπασματικά και όχι ως σύστημα».

Αναφερόμενος στην υλοποίηση οικοδομικών αδειών του ΝΟΚ με περιβαλλοντικό ισοδύναμο και στην έναρξη εργασιών για να προστατευτεί το δημόσιο από αγωγές αποζημιώσεων, σημείωσε ότι:

«Προκρίθηκε η προάσπιση των συμφερόντων των κατασκευαστών ενώ αγνοήθηκε το συμφέρον των περιοίκων, οι οποίοι επιβαρύνονται για να καλύπτονται τα παράνομα αποτελέσματα που παράγει συμπεριφορά του κράτους». Και τόνισε ότι:  «εδώ έχουμε παραβίαση  της μεταχείρισης των περιουσιακών δικαιωμάτων των περιοίκων.  Με εξουσιοδότηση του νόμου έχει εκδοθεί ένα Προεδρικό Διάταγμα, το οποίο αφορά το περιβαλλοντικό ισοδύναμο,  εκεί προσδιορίζεται και η έναρξη εργασιών και περιλαμβάνεται ακόμη και η κατεδάφιση προϋπάρχουσας οικοδομής καθώς και η διενέργεια ανασκαφών από την αρχαιολογική υπηρεσία. Νομίζω ότι το πολεοδομικό δίκαιο είναι πλέον στη σφαίρα του παραλόγου», τόνισε ο Σύμβουλος Επικρατείας ε.τ.

Τέσσερα σημεία προβληματικής εφαρμογης του ΝΟΚ 

Ο κος Αραβανής παρουσιάζοντας σημεία προβληματικής εφαρμογής του νόμου για τον ΝΟΚ σημείωσε ότι:

♦Σχετικά με την αύξηση δόμησης του κτιρίου για την δημιουργία μεγαλύτερων κοινόχρηστων χώρων του οικοπέδου, είπε ότι: «οι  κοινόχρηστοι χώροι μιας περιοχής καθορίζονται βάσει του πολεοδομικού σχεδίου με πολεοδομικά κριτήρια και όχι με πρωτοβουλία ιδιωτών».  Πρόσθεσε ότι «οι κοινόχρηστοι χώροι πρέπει  να είναι ενιαίοι και βάση των αναγκών του οικισμού,  επομένως διάσπαση μικρή και αποσπασματική κοινόχρηστων  χώρων,  οι οποίοι γίνονται από τις ιδιώτες και στην πραγματικότητα εξυπηρετούν τα συμφέροντά τους δεν ικανοποιούν τις απαιτήσεις του Συντάγματος. Άλλωστε η αύξηση των κοινόχρηστων χώρων του οικοπέδου εξουδετερώνεται από την επέκταση του δομημένου κτιρίου».

♦Για την κατασκευή ενεργειακά αποδοτικών κτιρίων, είπε ότι  «και αυτό το κίνητρο του ΝΟΚ  είναι προσχηματικό και ότι οφείλει  να επιβάλλεται η κατασκευή ενεργειακού κτιρίου υποχρεωτικά και όχι έναντι ανταλλαγμάτων του κατασκευαστή».

♦ Σχετικά με την αύξηση δόμησης του συντελεστή λόγω απόσυρσης,  κατεδάφισης παλαιού κτιρίου, ο κος Αραβάνης  είπε ότι «η ρύθμιση αυτή έχει εξελιχθεί να φορά οικόπεδα στα οποία βρίσκονται κυρίως μονοκατοικίες του μεσοπολέμου και των αμέσως επόμενων ετών. Και το μέτρο αυτό είπε ότι: «έχει καταστεί μια πραγματική  εκατόμβη,  πολλών και αξιόλογων κτιρίων,  δεδομένου ότι η νομοθεσία δεν τα προστατεύει  και έτσι γινόμαστε μάρτυρες της καθημερινής καταστροφής της πολιτιστικής και αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της χώρας».

♦ Αναφέρθηκε επίσης στο ύψος των ορόφων του κτιρίου το οποίο από 2,40 μέτρα με το ΝΟΚ του 1985 αυξήθηκε με τον ΝΟΚ του 2012 σε 2,65 μέτρα και εν συνεχεία το 2020 με νομοθετική ρύθμιση μειώθηκε σε 2,50 μέτρα, υπολογίζοντας ότι σε εξαόροφο κτίριο ο κατασκευαστής κερδίζει  90 εκατοστά, και σημείωσε ότι αυτή η αλλαγή μαζί με τα μπόνους του ΝΟΚ εξυπηρετεί να κερδίζει ο κατασκευαστής έναν επιπλέον όροφο.

Αναφερόμενος στους λόγους  που αναφέρονται στην αιτιολογική έκθεση του νόμου  για την εισαγωγή των κινήτρων του ΝΟΚ , δηλαδή την ενεργειακή βελτίωση των κτιρίων  και την ποιοτική αρχιτεκτονική «είναι προσχηματικοί», είπε ο ομιλητής και υποστήριξε ότι « ο πραγματικός σκοπός του ΝΟΚ ήταν και είναι  η αύξηση της οικοδομικής δραστηριότητας με την παροχή πάσης φύσεως κινήτρων  στον κατασκευαστή και η ενίσχυση της αγοράς κατοικίας από εγχώριους και ξένους επενδυτές με κερδοσκοπική εκμετάλλευση» προσθέτοντας ότι «τους  ίδιους σκοπούς εξυπηρετεί και σειρά από πλέγμα άλλων διατάξεων όπως είναι η golden visa αγοράς ακινήτων  και οι ρυθμίσεις των βραχυχρόνιων μισθώσεων».

«Το να πληρώσεις για να παραβιάζεις το Σύνταγμα είναι κάτι που αν το καταλάβουν καλά τι σημαίνει, θα έπρεπε να ντρεπόμαστε όλοι»

«Η στάση του Συμβουλίου της Επικρατείας, όπως το είπε καλύτερα ο κ. Αραβάνης ήταν κατώτερη  των περιστάσεων. Και κατώτερη της παράδοσης του ανώτατου  ακυρωτικού δικαστηρίου μας», είπε ο δήμαρχος Αλίμου Ανδρέας Κονδύλης και σχολιάζοντας την απόφαση του ΣτΕ για την έναρξη εργασιών, λέγοντας ότι «υπήρχε μια κατεύθυνση, πολύ προστατευτική  και φιλική προς το κατασκευαστικό κλάδο, και προς την αντισυνταγματική πολιτική, που επιχείρησε και ο νομοθέτης και το αρμόδιο υπουργείο» σημείωσε ότι: «Αυτό όμως  είναι ίσως και το λιγότερο. Το ότι δηλαδή έκλεισε το μάτι το Συμβούλιο της Επικρατείας  στην εκτελεστική εξουσία».

-«Το χειρότερο κατά την άποψή μου είναι αυτό που έγινε με το Προεδρικό Διάταγμα. Εδώ πια το Συμβούλιο της Επικρατείας  δεν έκλεισε το μάτι αλλά έσκυψε το κεφάλι στην εκτελεστική ουσία. Και αυτό για ένα κράτος δικαίου δεν είναι καλό σημάδι», είπε ο κος Κονδύλης, προσθέτοντας ότι «αυτός είναι ο επόμενος μεγάλος αγώνας που έχουμε πει με τον κύριο Παπαδημητρίου  ότι θα δώσουμε». Και αναπτύσσοντας την ομιλία του σημείωσε:

«Είναι αυτό το απαράδεκτο Προεδρικό Διάταγμα, που στην ουσία μας λέει ότι:

Μπορεί κάποιος πολίτης να κερδίσει  ένα δικαστήριο, το δικαστήριο να βγάλει απόφαση ότι είναι άκυρη,  παράνομη, αντισυνταγματική μια άδεια.

-Δεν πειράζει.

Θα πληρώσει κάτι τις ο κατασκευαστής  και θα φτιάξει την παράνομη και ακυρωμένη άδεια.

-Αυτό είναι ντροπή!

Το να εξαγοράζεις κομμάτι του Συντάγματος, το να πληρώσεις για να παραβιάζεις το Σύνταγμα είναι κάτι που αν το καταλάβουν καλά τι σημαίνει θα έπρεπε να ντρεπόμαστε όλοι. Και λυπάμαι πάρα πολύ που το ΣτΕ ενέκρινε ένα  τέτοιο προεδρικό  διάταγμα.

Μπορεί να μην έχει ξεκινήσει καν η  κατασκευή του, μπορεί να είναι δηλαδή στο σκάψιμο, έχουμε στον Άλιμο τέτοια περίπτωση, που το σταματήσαμε το σκάψιμο. Και έρχεται το ΣτΕ και λέει ναι έχετε δίκιο που τον σταματήσατε στο σκάψιμο, ναι είναι παράνομη η άδεια του, θα πληρώσει όμως κάτι τι και  θα χτίσει ο άνθρωπος σε βάρος του Συντάγματος και σε βάρος της δικαστικής απόφασης».

«Αυτός που χτίζει ένα κτίριο τέρας βασίζεται στην αξία που έχει η περιοχή από την λογισμένη δόμηση που κάναμε όλοι γύρω» 

«Τα μπόνους του ΝΟΚ δεν είναι τίποτα άλλο από μια συγκαλυμμένη, αντισυνταγματική και παράνομη, κατά βάση ανήθικη, χωρίς δικαιοπολιτική νομιμοποίηση, αύξηση του συντελεστή δόμησης. Μία κρυφή αύξηση του συντελεστή δόμησης, η οποία κυμάνθηκε και κυμαίνεται ακόμη γιατί εξακολουθούν να υπάρχουν κάποια από αυτά τα μπόνους από το 30% μέχρι το 75%. Άρα σε ένα οικόπεδο  χτίζεις σχεδόν τριπλάσια δόμηση από ό,τι έχουν χτίσει όλοι οι υπόλοιποι. Και έρχεται εδώ αυτή η δόμηση να κανιβαλίσει τη δόμηση ολόκληρης της περιοχής», είπε ο δήμαρχος Αλίμου αναφέροντας ακολούθως ότι:

-«Δηλαδή, αυτός που χτίζει ένα τέτοιο κτίριο τέρας βασίζεται στην αξία που έχει η περιοχή από την ίδια λογισμένη δόμηση που κάναμε όλοι γύρω. Έρχεται, λοιπόν, αυτός αντιμετωπίζοντας σαν θύματα και κορόιδα όλους τους υπόλοιπους, που  φτιάξαν μια περιοχή με ποιότητα και με αισθητική  χτίζει ένα τέρας, εισπράττει την υπεραξία φεύγει και αφήνει τους υπόλοιπους να κοιτάνε  και να επωμίζονται και να επιβαρύνονται από το κτίριο τέρας,  που ο ΝΟΚ επέτρεψε να γίνει».

«Αυτό που έχει γίνει στις πόλεις μας τα τελευταία τέσσερα- πέντε χρόνια με  τις διατάξεις του ΝΟΚ μοιάζει πάρα πολύ με αυτό που έγινε στο κέντρο της Αθήνας τη δεκαετία του 50. Βάρβαρη,  άγρια δόμηση  χωρίς να λαμβάνει υπόψη καμία παράμετρο, παρά μόνο το επιχειρηματικό κέρδος, παρά μόνο το ποσοστό της αντιπαροχής για τον οικοπεδούχο» είπε ο δήμαρχος Αλίμου. Και ότι:

«Ο νομοθέτης χρησιμοποίησε το επιχείρημα ότι χτίζουμε περισσότερο  για να αντιμετωπίσουμε την κλιματική αλλαγή. Αυτό δεν ξέρω αν υπάρχει άλλη χώρα στον πλανήτη, που να το έχει προσδιορίσει ως τρόπο καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής.  Μάλλον είναι ελληνική πατέντα  και επινόηση».

Τα επιχειρήματα της αποζημιωτικής αγωγής κατά του δημοσίου για τα επιπλέον τετραγωνικά του ΝΟΚ

Ο Ανδρεάς Κονδύλης ανακοίνωσε παράλληλα ότι ο Δήμος Αλίμου είναι σε συνεργασία με τον δικηγόρο Β. Παπαδημητρίου και θα καταθέσει αποζημιωτική αγωγή κατά του ελληνικού δημοσίου για τα επιπλέον τετραγωνικά του ΝΟΚ που κτίστηκαν στην περιοχή του.

-«Δεν είναι νομικά αόρατη η υπέρμετρη δόμηση του ΝΟΚ. Είναι πολεοδομικά  αόρατη. Γιατί στο αστικό δίκαιο είναι ορατότατη. Δηλαδή, αυτός που την αγοράζει, την πληρώνει κανονικά αυτή την δόμηση, όπως την πληρώνει και αυτός που αγοράζει την νόμιμη δόμηση, πέντε, δέκα, δεκαπέντε, είκοσι χιλιάδες το τετραγωνικό μέτρο.  Άρα για τον νομοθέτη είναι υπαρκτή.  Μόνο όμως για τον πολεοδομικό νομοθέτη και για ένα μέρος των αποφάσεων  του Συμβουλίου της Επικρατείας, είναι αόρατη αυτή η δόμηση», είπε ο κος Κονδύλης και αναλυτικά ανάφερε ότι:

«Αυτό που επίσης θα κάνουμε είναι να εγείρουμε μία αποζημιωτική αγωγή κατά του Ελληνικού Δημοσίου». 

Σημείωσε το επιχείρημα της αγωγής θα είναι ότι: «με αυτές τις αντισυνταγματικές διατάξεις  του ΝΟΚ δημιουργήθηκε παραπάνω δόμηση στη περιοχή μας. Αυτή η δόμηση μετριέται πόση είναι. Είναι οι άδειες που έγινε παραπάνω. Σε αυτή τη δόμηση, σύμφωνα με τα πολεοδομικά σταθερότυπα, σύμφωνα με τους κανόνες δηλαδή που ισχύουν αντιστοιχούν χώροι άθλησης, σχολεία, πολιτιστικά κέντρα, παιδικές χαρές, πάρκα, κοινόχρηστοι και κοινωφελείς χώροι.

Θα κάνουμε λοιπόν μόνο μια αγωγή  στο Ελληνικό Δημόσιο και θα του πούμε ότι πρέπει να μας αποζημιώσεις με τα χρήματα, που εμείς τώρα πρέπει να βρούμε για να δημιουργήσουμε κοινόχρηστους και  κοινωφελείς χώρους  για να εξυπηρετήσουμε και τους νέους κατοίκους και τη νέα δόμηση που μας έφερες».

«Και νομίζω, είπε ο δήμαρχος Αλίμου, ότι τα δικαστήρια θα μας επιδικάσουν αποζημίωση για να μπορέσουμε να ανατρέψουμε έστω μέρος έστω, που αυτή η κατάσταση έφερε στις πόλεις μας».

Ο δήμαρχος Αλίμου τάχθηκε κατά της μεταφοράς αρμοδιοτήτων των ΥΔΟΜ στο κτηματολόγιο λέγοντας ότι: «δεν μπορώ να διανοηθώ ότι θα εφαρμοστεί αυτό το σχέδιο με νέα παραβίαση του Συντάγματος, που επιτρέπει την αποκέντρωση και απαγορεύει τη συγκέντρωση των υπηρεσιών στο κεντρικό κράτος».

«Η κυβέρνηση έρχεται να αφαιρέσει τις Πολεοδομίες, το τελευταίο όπλο από τους Δήμους»

«Θα προσφύγουμε στο ΣτΕ για τις Πολεοδομίες, θα κάνουμε ότι πρέπει για να έχουμε μια άμυνα, όταν θα έρθει ο επόμενος ΝΟΚ», τόνισε ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος. Συνέδεσε το κυβερνητικό σχέδιο μεταφοράς αρμοδιοτήτων από τις ΥΔΟΜ των Δήμων στο Κτηματολόγιο με την στάση που τηρούν οι Δήμοι κατά των μπόνους του ΝΟΚ λέγοντας ότι:

-«Η κυβέρνηση έρχεται να αφαιρέσει το τελευταίο όπλο από τους Δήμους. Έρχεται και «κλέβει» τις Πολεοδομίες, που είναι το τελευταίο εργαλείο για την πολεοδόμηση των πόλεων, που οι Δήμοι με πάρα πολλές αντιξοότητες έλλειψη προσωπικού και ελλείψεις κατάφεραν και τις οργάνωσαν».

«Με βάση τις αποφάσεις του Ε Τμήματος του ΣτΕ,  οι Δήμοι είχαν τη δυνατότητα να εκδώσουν «εντέλλεσθαι» προς τις ΥΔΟΜ  και να αποτρέψουν την υπέρμετρη δόμηση του ΝΟΚ, μέχρι τουλάχιστον τις αποφάσεις της Ολομέλειας του Δικαστηρίου.  Το ΣτΕ δικαίωσε του Δήμους για τα εντέλλεσθαι» που έβγαλαν προς τις ΥΔΟΜ», είπε ο κος Κωνσταντέλλος και σημείωσε ότι:

-«Μετά την απόφαση του ΣτΕ  υπέρ των Δήμων για τα «εντέλλεσθαι», ο πρωθυπουργός της χώρας εξαγγέλλοντας την απόφαση μεταφοράς των ΥΔΟΜ στο Κτηματολόγιο «έκλεινε το μάτι στον κατασκευαστικό κλάδο μην ανησυχείτε εμείς είμαστε μαζί σας και θα βρούμε τρόπο να επαναφέρουμε τα κίνητρα του ΝΟΚ από την πίσω πόρτα»

Μίλησε για «ισχυρές πιέσεις προς τους αυτοδιοικητικούς, που είχαν πάρει το ρόλο να σύρουν το χορό κατά των κίνητρων του ΝΟΚ» Πιέσεις αφόρητες  από το «Αδηφάγο σύστημα του τσιμέντου της χώρας» είπε και πρόσθεσε ότι:

-«Βγαίνει ο πρωθυπουργός και λέει στη ΔΕΘ ότι θα γίνει η μεταφορά αρμοδιοτήτων των από τις ΥΔΟΜ λόγω εκτεταμένης διαφθοράς. Δηλαδή αναφέρεται σε όλους εμάς  της αυτοδιοίκησης σαν να είμαστε η επιτομή της διαφθοράς», είπε ο κος Κωνσταντέλλος τονίζοντας ότι διαφθορά υπήρχε στις Πολεοδομίες πριν μεταφερθούν στους Δήμους και ότι τώρα έχει περιοριστεί.

Σε αυτό το σημείο, σε παρατήρηση του συντονιστή της εκδήλωσης Χρήστου Κούτρα δημοσιογράφου, ότι τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι υπάρχει διαφθορά στις Πολεοδομίες και για αυτό τα κανάλια πρόβαλαν υποθέσεις όπως της Χαλκιδικής και της Ρόδου, ο κος Κωντσντέλλος είπε:

-«Υπάρχει διαφορά στις Πολεοδομίες, υπάρχει και στην Αστυνομία υπάρχει και παντού αλλά δεν είδα όταν πιάσανε τους επίορκους αστυνομικούς στα Χανιά, δεν είδα κανέναν πρωθυπουργό και υπουργό να λέει παίρνω την ΟΠΚΕ της Αστυνομίας και την πάω πχ στο υπουργείο Υγείας….».

«Το θέμα του ΝΟΚ και της υπερδόμησης είναι πρωτίστως, βαθιά και καθαρά πολιτικό»

Μιλώντας όπως είπε και ως αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος τόνισε τη σημασία των πρωτοβουλιών των Δήμων  και ότι «από εδώ και πέρα διότι ο δρόμος θα είναι μακρύς». Είπε ότι το θέμα των κινήτρων του ΝΟΚ ξεκίνησε από ορισμένους Δήμους όπως οι Δήμοι 3Β Αλίμου και ορισμένοι άλλοι και πλέον έχει γίνει οριζόντιο για όλους τους Δήμους.

Υπογράμμισε ότι: «το θέμα του ΝΟΚ και της υπερδόμησης δεν είναι μόνον νομικό και τεχνικό αλλά είναι πρωτίστως, βαθιά και καθαρά πολιτικό. Είναι αποτέλεσμα μιας σειράς διαχρονικών  πολιτικών αποφάσεων που πάρθηκαν και φτάσαμε να έχουμε την πιο άσχημη αρχιτεκτονικά και πολεοδομικά πόλη και συγκέντρωσης πληθυσμού πρωτεύουσα του κόσμου, την Αθήνα», είπε.

Μίλησε για τον Δήμο 3Β και για «57 ανοιχτές πληγές που άνοιξε ο ΝΟΚ με τα κτίρια που κατασκευάστηκαν με μπόνους», σε μία πόλη αμιγούς κατοικίας από τις πρώτες κηπουπόλεις της χώρας».

Σημείωσε ότι τα προβλήματα ξεκίνησαν τον Νοέμβριο του 1019 όταν βγήκε μια εγκύκλιος του υπουργείου Περιβάλλοντος, που επέτρεπε την σωρευτική εφαρμογή και χρήση των κινήτρων του ΝΟΚ, η οποία στη συνέχεια πήρε σάρκα και οστά στη νομοθεσία του 2020.

Ο κος Κωνσταντέλλος χαρακτήρισε τα κίνητρα του ΝΟΚ ως «έγκλημα». Και είπε ότι: «Το έγκλημα αυτό έχει ονοματεπώνυμο, είναι το ΤΕΕ το οποίο βρήκε προφανώς αδύναμες διοικήσεις στο υπουργείο Περιβάλλοντος και κατάφερε όλα αυτά που βλέπουμε και ζούμε τώρα να τα κάνει πράξη».

Είπε ακόμη  ότι «για αυτή τη νομοθεσία του ΝΟΚ η ΚΕΔΕ κατέθεσε 82 προτάσεις για τους κανόνες πολεοδόμησης των πόλεων και τη διαφύλαξη της φυσιογνωμίας τους,  και το αρμόδιο υπουργείο τις απέρριψε όλες και δεν έκανε καμία αποδεκτή».

«Στο Συμβούλιο της Επικρατείας είδαμε τους κατασκευαστές, αυτή τη βαριά βιομηχανία της Ελλάδας, με τα 265 επαγγέλματα και το 3,7 του ΑΕΠ να μας λένε ότι τα κίνητρα του ΝΟΚ είναι απαραίτητα για να ορθοποδήσει  ο κατασκευαστικός τομέας μετά την κρίση. Και αυτό το λέγανε εις βάρος των πόλεων μας, εις βάρος της ποιότητας ζωής των κατοίκων και του μέλλοντος των παιδιών μας» είπε ο ίδιος.

Αναφέρθηκε ακόμη σε επιτροπή που συστάθηκε το 2024 στο υπουργείο Περιβάλλοντος, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των τεχνικών φορέων, στην οποία συμμετείχε ο ίδιος ως αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ. Είπε ότι «η επιτροπή εργάστηκε εντατικά επί οκτώ μήνες και τα μέλη της επιτροπής συνομολόγησαν ότι ο ΝΟΚ, όπως είναι δεν είναι σωστός, δεν πρέπει να προχωρήσει, και ότι έπρεπε να μειωθούν τουλάχιστον κατά 10 έως 15% τα κίνητρα του ΝΟΚ» Και πρόσθεσε ότι:

«Η επιτροπή, στην οποία προήδρευε ο γραμματέας του ΥΠΕΝ καταργήθηκε αιφνιδίως για να μην έρθουν οι τελικές προτάσεις σε ψηφοφορία, διότι τότε θα ήταν δεσμευτικές οι προτάσεις  της επιτροπής προς τον υπουργό για νομοθέτηση».

Στα έσοδα του Πράσινου Ταμείου από τα πρόστιμα αυθαιρέτων αναφέρθηκε ακόμη ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος αναφέροντας ότι φτάνουν σε 5 δις ευρώ, έχουν δεσμευτεί σε μεγάλο μέρος τους στην αποπληρωμή του δημόσιου χρέους αλλά στους Δήμους για έργα αντιστάθμισης απαλλοτριώσεων ελευθέρων χώρων  και αναπλάσεων έχουν διατεθεί σε ποσοστό μόλις 3,5%. «Το πράσινο Ταμείο φτιάχτηκε το 2012 για τους Δήμους για τις πόλεις αλλά δεν εξυπηρετεί αυτόν το σκοπό» είπε.

Το αντίτιμο του πολεοδομικού ισοζυγίου κατά 15% είπε ακόμη ότι: «είναι πολύ χαμηλό για μια ολόκληρη περιουσία που αποκτά κάποιος χτίζοντας περισσότερα τετραγωνικά εις βάρος ολόκληρης της τοπικής κοινωνίας».

Σημείο αναφοράς η ακύρωση του ΜΣΔ και η τροπολογία- εξαίρεση του 2023

Ο Χαράλαμπος Μπονάτσος αναφέρθηκε στην ακυρωτική απόφαση του ΣτΕ που πέτυχαν φορείς και ο Δήμος Φιλοθέης Ψυχικού το 1993 στην μεταφορά συντελεστή δόμησης και στην εξαίρεση με τροπολογία στη Βουλή από τα μπόνους του ΝΟΚ το 2023 τονίζοντας ότι «οποτεδήποτε οι Δήμοι και οι φορείς των κατοίκων κινητοποιήθηκαν κέρδισαν».

«Η μόνη σωστή απόφαση των τελευταίων χρόνων ήταν αυτή που εξαίρεσε την Μεγάλη Τρίτη του 2023 το Ψυχικό και την Εκάλη από την εφαρμογή των κινήτρων του ΝΟΚ και θα έπρεπε να έχει εφαρμογή για όλους του Δήμους» είπε ο κος Κωνσταντέλλος με τη σειρά του.

Ο δήμαρχος Κηφισίας  Βασίλης  Ξυπολυτάς με βιντεοσκοπημένο μήνυμα του τάχθηκε υπέρ των πρωτοβουλιών των Δήμων κατά των κινήτρων του ΝΟΚ και των νέων προσφυγών και δικαστικών ενεργειών. Εκπρόσωπος φορέων κατοίκων της Κηφισίας ανακοίνωσε την εκδήλωση ότι έχουν κατατεθεί και αναμένονται αποφάσεις για προσφυγές στο ΣτΕ για άλλες είκοσι οικοδομικές άδειες του ΝΟΚ.

Η αντιδήμαρχος του Δήμου Αθηναίων Μάρω Ευαγγελίδου, μεταφέροντας μήνυμα του δημάρχου Χάρη Δούκα τάχθηκε υπερ των πρωτοβουλιών των Δήμων κατά του ΝΟΚ. Σημείωσε ότι ο Δήμος Αθηναίων προσανατολίζεται ιδιαίτερα στην εφαρμογή των κανονιστικών διαταγμάτων (ΒΔ 55 και ΠΔ 78), που περιορίζουν τα ύψη των κτιρίων και ότι μετά την απόφαση του ΣτΕ που ακύρωσε την απόφαση του Δήμου Αθηναίων, κρίνοντας ότι οι Δήμοι δεν έχουν την αρμοδιότητα να πολεοδομούν, ο Δήμος έχει στείλει σχέδιο απόφασης προς το ΥΠΕΝ να προχωρήσει το υπουργείο σε απόφαση αναστολής οικοδομικών αδειών με βάση τα κανονιστικά διατάγματα στην Αθήνα. Κάτι που όπως είπε προς το παρόν δεν έχει γίνει αποδεκτό αλλά αναμένεται.

Περισσότεροι από 25 εκπρόσωποι Δήμων και φορέων πήραν συνολικά το λόγο στην εκδήλωση, ανάμεσα τους και η Ειρήνη Φρεζάδου εκπρόσωπος της ΕΛΛΕΤ, που χαιρέτησε τις πρωτοβουλίες των Δήμων κατά του ΝΟΚ.

Μοναδική εξαίρεση στο γενικό κλίμα της εκδήλωσης  ήταν ένας πολίτης που πήρε  το λόγο και έθεσε ερωτήματα στη διάσταση ότι πρέπει να διαχωριστεί η υπερδόμηση μεγάλων επενδυτών από τις ανάγκες των πολιτών να στεγάσουν τις οικογένειες και τα παιδία τους και να υπάρξει ξεχωριστή προσέγγιση για την αξιοποίηση των ιδιωτικών περιουσιών και την αντιμετώπιση των στεγαστικών αναγκών από την καθολική απαγόρευση   της επιπλέον δόμησης.