ΟΣΔΕ 2026: πως Κτηματολόγιο και Δασικοί Χάρτες καθορίζουν τις αγροτικές επιδοτήσεις

Λανθασμένα κτηματολογικά όρια, αγροτεμάχια «αγνώστου ιδιοκτήτη», εκκρεμότητες δασικών χαρτών, προβλήματα ταυτοποίησης ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ και ασυμφωνίες στα μισθωτήρια συνθέτουν ένα πανελλαδικό πρόβλημα που απειλεί την ομαλή ολοκλήρωση των δηλώσεων ΟΣΔΕ 2026 και την καταβολή αγροτικών ενισχύσεων.

♦ Η ΑΑΔΕ έχει ανακοινώσει παρατάσεις, εξαιρέσεις και τεχνικές διορθώσεις, όμως πολλά ιδιοκτησιακά και δασικά ζητήματα παραμένουν άλυτα. Τι έχει αντιμετωπιστεί, ποιες προθεσμίες ισχύουν και τι πρέπει να κάνουν οι παραγωγοί.

♦ Οι αγροτικές ενισχύσεις συνδέονται πλέον με την ορθότητα των κτηματολογικών στοιχείων. Το όριο γεωχωρικής επικάλυψης 55% και η ειδική υπεύθυνη δήλωση της ΑΑΔΕ διευκολύνουν υπό προϋποθέσεις τις φετινές αιτήσεις, χωρίς να διορθώνουν ιδιοκτησιακές εκκρεμότητες. Η πλατφόρμα «metavoles» προσφέρει ψηφιακή διαδικασία γεωμετρικών διορθώσεων, ενώ παραμένει ο κίνδυνος απώλειας μελλοντικών ενισχύσεων για ανεπίλυτες εκκρεμότητες. Δείτε εδώ στο ecopress

Κτηματολόγιο – ΟΣΔΕ: οι λύσεις για λάθος όρια, αγνώστου ιδιοκτήτη και δασικές εκτάσεις

Πέντε μεγάλα προβλήματα συνδέουν το ΟΣΔΕ με την ακίνητη περιουσία

Η υποβολή των δηλώσεων ΟΣΔΕ 2026 έχει αναδείξει σε πανελλαδική κλίμακα εκκρεμότητες που επί χρόνια αντιμετωπίζονταν ξεχωριστά από διαφορετικές δημόσιες υπηρεσίες.

Τα βασικά προβλήματα αφορούν την ασυμφωνία μεταξύ πραγματικών και κτηματολογικών ορίων, την αδυναμία αντιστοίχισης ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ, τις ελλείψεις στα ιδιοκτησιακά στοιχεία, τις εκκρεμότητες δασικού χαρακτηρισμού και τις δυσκολίες τεκμηρίωσης της νόμιμης χρήσης μισθωμένων αγροτεμαχίων.

Με τη μεταφορά της διαχείρισης των αγροτικών ενισχύσεων στην ΑΑΔΕ και την εφαρμογή του myAGRO, οι δηλώσεις συνδέονται στενότερα με τα φορολογικά, κτηματολογικά και γεωχωρικά δεδομένα. Ωστόσο χιλιάδες αγροτεμάχια εμφανίζουν λανθασμένα όρια, εσφαλμένες εγγραφές κυριότητας ή εκκρεμότητες στους δασικούς χάρτες.

Ασυμφωνίες στους χάρτες και κίνδυνος για ενισχύσεις

Σε πολλές περιοχές της χώρας, ιδίως σε Κρήτη, Στερεά Ελλάδα, Θεσσαλία, Ανατολική Μακεδονία και Θράκη και Πελοπόννησο, οι αγροτικοί φορείς διαπιστώνουν ότι καταγράφονται αγροτεμάχια που εμφανίζονται με διαφορετική γεωμετρία στο Κτηματολόγιο και στους χάρτες του ΟΣΔΕ, ασυμφωνίες εκτάσεων και δυσκολίες καταχώρισης μισθωμένων χωραφιών Ιδιαίτερο πρόβλημα δημιουργείται όταν ο αγρότης καλλιεργεί νόμιμα μία έκταση, αλλά τα διαθέσιμα ψηφιακά στοιχεία δεν επαρκούν για να επιβεβαιώσουν τη θέση και τα χαρακτηριστικά της.

Αναφέρονται επίσης καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση δηλώσεων, τεχνικές δυσλειτουργίες και ανάγκη πρόσθετων διευκρινίσεων για τις διορθώσεις.

Αντίστοιχες περιπτώσεις εντοπίζονται σε περιοχές με παλαιές ιδιοκτησιακές εκκρεμότητες, κληρονομικά αγροτεμάχια, δασικούς χαρακτηρισμούς και αμφισβητούμενα όρια.

Κτηματολόγιο: πότε δημιουργείται πρόβλημα με τον ΚΑΕΚ

Ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) ταυτοποιεί το γεωτεμάχιο στο Κτηματολόγιο, ενώ ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) συνδέεται με τη φορολογική δήλωση του ακινήτου. Προβλήματα προκύπτουν όταν ο δηλωμένος ΚΑΕΚ δεν αντιστοιχεί στο πραγματικό αγροτεμάχιο, όταν οι επιφάνειες διαφέρουν ή όταν η έκταση εμφανίζεται στο όνομα άλλου προσώπου.

Η ΑΑΔΕ έχει διευκρινίσει ότι η καταχώριση ΚΑΕΚ είναι υποχρεωτική στις περιοχές όπου λειτουργεί Κτηματολόγιο, ενώ στις υπόλοιπες περιοχές είναι προαιρετική. Παράλληλα έχει αναγνωρίσει συγκεκριμένες περιπτώσεις αντικειμενικής αδυναμίας ταυτοποίησης, για τις οποίες προβλέπεται ειδική διαδικασία.

Η λύση της ΑΑΔΕ για τις περιπτώσεις χωρίς ΑΤΑΚ ή ΚΑΕΚ

Στις 8 Οκτωβρίου 2026 η ΑΑΔΕ δημοσίευσε επίσημο υπόδειγμα υπεύθυνης δήλωσης για περιπτώσεις αντικειμενικής αδυναμίας ταυτοποίησης ΑΤΑΚ ή ΚΑΕΚ. Πρόκειται για διοικητική διευκόλυνση, που επιτρέπει την αντιμετώπιση ειδικών περιπτώσεων κατά την υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Η διαδικασία καλύπτει περιπτώσεις που συνδέονται με εκκρεμείς κτηματολογικές εγγραφές, ιδιοκτησιακές ασυμφωνίες και άλλα τεκμηριωμένα εμπόδια.

Η ΑΑΔΕ έχει επίσης εκδώσει απαντήσεις σε 70 ερωτήματα για την ΕΑΕ 2026, παρέχοντας οδηγίες για τα δικαιολογητικά, τη νόμιμη κατοχή και χρήση αγροτεμαχίων, την ψηφιοποίηση και τους διασταυρωτικούς ελέγχους.

Η υπεύθυνη δήλωση δεν αποτελεί τίτλο ιδιοκτησίας, δεν διορθώνει τα κτηματολογικά στοιχεία και δεν εξασφαλίζει αυτομάτως την καταβολή επιδότησης. Αποτελεί διαδικαστική λύση για συγκεκριμένες περιπτώσεις αδυναμίας ταυτοποίησης.

Αλλαγές στους γεωχωρικούς ελέγχους και τις επικαλύψεις αγροτεμαχίων

Με τις βελτιώσεις του Σεπτεμβρίου, η ΑΑΔΕ ανακοίνωσε αλλαγές στα εργαλεία χαρτογράφησης του myAGRO, ώστε να περιοριστούν τα προβλήματα καταχώρισης. Προστέθηκαν αναζήτηση με ΚΑΕΚ, δυνατότητα αντιγραφής γεωμετρίας και διορθώσεις στους ελέγχους επικαλύψεων αγροτεμαχίων.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η προσαρμογή του ελάχιστου ποσοστού γεωχωρικής επικάλυψης στο 55%, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Το συνολικό εμβαδόν των δηλωμένων ΚΑΕΚ πρέπει να καλύπτει τη δηλωμένη έκταση και αυτή να μη δηλώνεται από άλλον παραγωγό.

Η ρύθμιση διευκολύνει τους ελέγχους του ΟΣΔΕ, δεν σημαίνει όμως ότι γίνονται νόμιμα αποδεκτά λανθασμένα κτηματολογικά όρια. Για την πραγματική διόρθωση της γεωμετρίας του ακινήτου μπορεί να απαιτηθεί παρέμβαση τοπογράφου μηχανικού και υποβολή σχετικού διαγράμματος στο Κτηματολόγιο.

Δασικοί χάρτες: οι επιδοτήσεις δεν λύνουν τον δασικό χαρακτηρισμό

Ξεχωριστή κατηγορία προβλημάτων αποτελούν τα αγροτεμάχια που έχουν χαρακτηριστεί δασικά ή βρίσκονται σε εκκρεμότητα λόγω αντιρρήσεων στους δασικούς χάρτες. Η καλλιέργεια μιας έκτασης και η προηγούμενη επιδότησή της δεν αποδεικνύουν από μόνες τους ότι ο δασικός χαρακτηρισμός είναι λανθασμένος ή ότι ο καλλιεργητής έχει κυριότητα.

Για εκτάσεις ΔΑ ή ΧΑ, που έχουν υποστεί μεταβολές από δασική σε άλλη χρήση, προβλέπονται υπό προϋποθέσεις ειδικές ρυθμίσεις διατήρησης της γεωργικής χρήσης, σύμφωνα με τον ν. 5037/2023.

Ωστόσο, για την οριστική τακτοποίηση ενδέχεται να απαιτείται εξέταση αντιρρήσεων, διόρθωση πρόδηλου σφάλματος ή άλλη προβλεπόμενη διοικητική διαδικασία. Είναι επομένως αναγκαίο να διαχωρίζονται τρία διαφορετικά ζητήματα: ο δασικός χαρακτήρας, το δικαίωμα κυριότητας και η επιλεξιμότητα μιας έκτασης για αγροτική ενίσχυση.

Ιδιοκτησιακά: τι γίνεται με κληρονομιές και «αγνώστου ιδιοκτήτη»

Πρόσθετες δυσκολίες αντιμετωπίζουν παραγωγοί που καλλιεργούν κληρονομικά ακίνητα τα οποία εξακολουθούν να εμφανίζονται στο όνομα αποβιώσαντος ιδιοκτήτη ή δεν έχουν καταχωριστεί σωστά στο Κτηματολόγιο. Αντίστοιχα προβλήματα δημιουργούνται όταν η έκταση εμφανίζεται ως «αγνώστου ιδιοκτήτη» ή υπάρχει διεκδίκηση του Δημοσίου.

Σε τέτοιες περιπτώσεις απαιτείται έλεγχος τίτλων, κληρονομικών δικαιωμάτων και κτηματολογικών εγγραφών.

Όπου το πρόβλημα αφορά τα όρια, μπορεί να χρησιμοποιηθεί η προβλεπόμενη ψηφιακή διαδικασία διόρθωσης γεωμετρικών στοιχείων. Όταν αφορά την κυριότητα, ενδέχεται να χρειάζεται διαφορετική διοικητική ή δικαστική ενέργεια.

Η καταχώριση του αγροτεμαχίου στο Ε9 ή η υποβολή δήλωσης ΟΣΔΕ δεν αρκούν από μόνες τους για την αναγνώριση ιδιοκτησιακού δικαιώματος.

Τι έχει λύσει η ΑΑΔΕ και ποιες εκκρεμότητες παραμένουν

Από τις επίσημες ανακοινώσεις προκύπτει ότι έχουν ήδη εφαρμοστεί διορθώσεις στη λειτουργία του myAGRO, στη χαρτογράφηση, στη διαχείριση ΚΑΕΚ και στα μισθωτήρια. Έχουν επίσης εκδοθεί διευκρινίσεις για τα δικαιολογητικά και την ευθύνη παραγωγών και ΚΥΔ.

Η εγκύκλιος Ε.2058/12.10.2026 συγκεντρώνει τις απαντήσεις της ΑΑΔΕ για την ταυτοποίηση ακινήτων, τη νόμιμη κατοχή, τους διασταυρωτικούς ελέγχους και τις διαδικασίες διορθώσεων.

Παρά τις παρεμβάσεις, δεν προκύπτει ότι έχουν επιλυθεί συνολικά οι εκκρεμότητες ιδιοκτησίας και δασικών χαρτών ούτε ότι έχει θεσπιστεί αυτόματη διόρθωση κτηματολογικών εγγραφών μέσω του ΟΣΔΕ.

Οι προθεσμίες για αιτήσεις, διορθώσεις και προκαταβολές

Με την απόφαση Α.1216/2026 και τις ανακοινώσεις της 12ης Οκτωβρίου, η ΑΑΔΕ διαμόρφωσε νέο χρονοδιάγραμμα. Η καταληκτική ημερομηνία υποβολής της ΕΑΕ 2026 είναι η 30ή Οκτωβρίου 2026. Εκπρόθεσμες αιτήσεις χαρακτηρίζονται απαράδεκτες, εκτός των προβλεπόμενων περιπτώσεων ανωτέρας βίας ή εξαιρετικών περιστάσεων.

Για αιτήσεις που υποβάλλονται έως τις 30 Οκτωβρίου, οι τροποποιήσεις μέχρι τις 10 Νοεμβρίου λαμβάνονται υπόψη για την προκαταβολή που προβλέπεται να καταβληθεί έως τις 30 Νοεμβρίου.

Για όσους είχαν υποβάλει αιτήσεις έως τις 25 Σεπτεμβρίου, οι διορθώσεις μέχρι τις 10 Οκτωβρίου λαμβάνονται υπόψη για την προκαταβολή έως τις 31 Οκτωβρίου.

Ισχύουν ξεχωριστές προθεσμίες για οικολογικά προγράμματα, συνδεδεμένες ενισχύσεις και παρεμβάσεις αγροτικής ανάπτυξης. Πρόκειται για προγραμματισμένες ημερομηνίες πληρωμών και όχι για εγγύηση καταβολής σε κάθε αιτούντα.

Τι πρέπει να κάνουν αγρότες, ιδιοκτήτες και ΚΥΔ

Οι παραγωγοί πρέπει να ελέγξουν εάν ο ΑΤΑΚ και ο ΚΑΕΚ αντιστοιχούν πράγματι στο δηλούμενο αγροτεμάχιο, αν τα όρια και τα εμβαδά συμφωνούν και αν τεκμηριώνεται η νόμιμη κατοχή ή μίσθωση. Σε περίπτωση κτηματολογικού σφάλματος χρειάζεται τεχνικός έλεγχος, ενώ για διαφορές κυριότητας απαιτείται και νομική διερεύνηση.

Για δασικές εκκρεμότητες πρέπει να εξακριβωθεί ο χαρακτηρισμός της έκτασης και η δυνατότητα νόμιμης διόρθωσης.

Τα ΚΥΔ οφείλουν να εφαρμόζουν τις οδηγίες της ΑΑΔΕ και να αποφεύγουν αυθαίρετες καταχωρίσεις για να ολοκληρώνεται μια αίτηση.

Η βασική διάκριση είναι ότι η διόρθωση μιας δήλωσης ΟΣΔΕ μπορεί να αντιμετωπίσει πρόβλημα αγροτικής ενίσχυσης, αλλά δεν επιλύει αυτομάτως το ιδιοκτησιακό, κτηματολογικό ή δασικό καθεστώς της έκτασης.