Παπούρα: η αποκάλυψη του μνημείου, η χρήση και σπουδαιότητα του

Του Αδαμάντιου Γ. Κρασανάκη*

O  πύργος, το  αρχιτεκτονικό οικοδόμημα στο λόφο Παπούρα της Λύκτου ήταν  μινωικό ιερό και συνάμα το πρώτο σπουδαίο  γαιο-παρατηρητήριο και αστεροσκοπείο του κόσμου, όπου οι Μινωίτες ιερείς και θεολόγοι αφενός τελούσαν τελετές προς χάρη των θεών για τη δημιουργία του κόσμου  και αφετερου από εκεί παρατηρούσαν και μελετούσαν τον καιρό, καθώς και τα πάσης φύσεως φαινόμενα που συμβαίνουν σε γη και ουρανό προκειμένου ακόμη και να κατανοήσουν το πώς  οι θεοί  δημιούργησαν και  κυβερνούν τον κόσμο κ.α. Και ως τέτοιο οικοδόμημα και χώρος θα πρέπει πάση θυσία  να συνεχιστεί η ανασκαφή και η αναστήλωσή του και επίσης να προστατευτεί και να αναδειχθεί.

ΤΟ ΜΙΝΩΙΚΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΠΑΠΟΥΡΑ ΤΗΣ ΛΥΚΤΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

Στηρίζουμε τον αγώνα των σωματείων του Υπ. Πολιτισμού, καθώς  και των πολιτιστικών φορέων για την πλήρη ανασκαφή, αναστήλωση και ανάδειξη και όχι υποβάθμιση του σπουδαίου αυτού αρχαίου  μνημείου.

Α. Η ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΤΟΥ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΠΟΥΡΑ, Η ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ Η ΣΠΟΥΔΑΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ

1. Η ιστοσελίδα του Υπουργείου Πολιτισμού, σχετικά με το εν λόγω αρχαίο οικοδόμημα, αναφέρει:

<<  Οι ανασκαφικές έρευνες που είναι σε εξέλιξη στην κορυφή του λόφου Παπούρα, σε υψόμετρο 494μ. ΒΔ της κωμόπολης Καστελλίου Ν. Ηρακλείου Κρήτης και του υπό κατασκευή αεροδιαδρόμου απέδωσαν μνημειακό αρχιτεκτονικό σύνολο, σε κυκλικό σχήμα, μοναδικό για την μινωική αρχαιολογία, διαμέτρου περίπου 48μ. καλύπτοντας  επιφάνεια περίπου 1800τμ. Η μνημειώδης αυτή κατασκευή αποτελείται από 8 επάλληλους λιθόκτιστους δακτυλίους -μέσου πάχους 1,40μ., και μεγ. εκτιμώμενου σωζόμενου ύψος 1,7μ.- αναπτυγμένους σε διαφορετικά υψομετρικά επίπεδα. Οι δακτύλιοι διαμορφώνουν στο κέντρο ένα κυκλικό κτίσμα (ζώνη Α) διαμέτρου 15μ. με εκφορική δόμηση, το εσωτερικό του οποίου (διαμέτρου 9μ.) χωρίζεται σε 4 τεταρτημόρια. Η ζώνη Α περιβάλλεται από μία δεύτερη κύρια ζώνη (ζώνη Β, μεγ. πλάτους  6,9), στην οποία ακτινωτοί τοίχοι τέμνουν κάθετα τους δακτύλιους των χαμηλότερων επιπέδων διαμορφώνοντας μικρότερους χώρους. Με την πρόοδο της ανασκαφής αποκαλύπτεται μια σχεδόν δαιδαλώδης διάρθρωση, καθώς οι χώροι επικοινωνούν μεταξύ τους με στενά ανοίγματα.  Στη ΝΔ και ΒΔ παρειά αποκαλύφθηκαν δύο πιθανές κύριες είσοδοι προς τις κεντρικές ζώνες. Η κύρια περίοδος χρήσης φαίνεται πως ήταν μεταξύ (2000-1700π.Χ.), δηλαδή πιθανώς θεμελιώθηκε λίγο πριν ή στην αρχή της παλαιονακτορικής περιόδου (ΜΜΙ – ΙΙ), ενώ η παρουσία νεοανακτορικής κεραμεικής στο στρώμα καταστροφής, δηλώνει ότι η χρήση του μνημείου συνεχίστηκε και την περίοδο των νέων ανακτόρων……>>

2. Ο καθηγητής του ΕΚΠΑ κ. Ξενοφών Μουσάς και ο ερευνητής κ. Μηνάς Τσικριτσής σε δημοσιεύματά τους, σχετικά με το εν λόγω οικοδόμημα-μνημείο, αναφέρουν:

<< ….. Είναι ένας αρχαιολογικός και αστρονομικός θησαυρός που αξίζει πολιτιστική προστασία και παγκόσμια ανάδειξη. Στην καρδιά της Κρήτης, κοντά στην αρχαία Κνωσό, υψώνεται ο λόφος Παπούρα, ένας τόπος που κρύβει ένα από τα παλαιότερα και σημαντικότερα κυκλικά μινωικά οικοδομήματα που έχουν ανακαλυφθεί. Πρόκειται για μια μοναδική κατασκευή, κυκλική, προσεκτικά προσανατολισμένη, πιθανόν χώρος τελετουργιών, κοινωνικών συναθροίσεων, και αστρονομικών παρατηρήσεων Η κυκλική μορφή του μνημείου δεν είναι τυχαία: υποδηλώνει την κυκλικότητα του χρόνου, την αιώνια επιστροφή των εποχών, την σύνδεση με τον αγροτικό κύκλο.  Σύμφωνα με τις μελέτες του καθηγητή Ξενοφώντα Μουσά και του Μηνά Τσικριτσή, το μνημείο παρουσιάζει αστρονομικό προσανατολισμό προς την ανατολή του Ηλίου στις 26 Οκτωβρίου – ημερομηνία που συνέπιπτε με την παραδοσιακή εποχή σποράς για τους Μινωίτες, και αργότερα με την εορτή του Αγίου Δημητρίου, της Παναγίας Μεσοσπορίτισσας, αλλά και με τις εορτές προς τιμήν της Θεάς Δήμητρας στην Ελευσίνα. Είναι απαραίτητη η προβολή του πύργου του λόφου Παπούρα το οποίο ξέρουμε  έχει αστρονομικό προσανατολισμό. Έχει τεράστια σημασία για την Κρήτη, την Ελλάδα, τον Κόσμο, τον Πολιτισμό. Δεν πρέπει να κρύψουμε την Παπούρα. Η ύπαρξή της επιβεβαιώνει ότι η αστρονομία (και μαζί και ο πολιτισμός) γεννήθηκε στην Ελλάδα. Είναι πολύ λογικό να ξεκίνησε στην Κρήτη. Είναι κορυφαία σημασία της Παπούρας για την αστρονομία και την ιστορία της, όπως υπογραμμίζει ο Πλάτων και άλλοι…… >>.

3. ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ ΟΤΙ:

1) Οι αρχαίοι συγγραφείς αναφέρουν ότι  οι αρχαίοι Κρήτες ασχολήθηκαν πρώτοι στον κόσμο με την επιστήμη της αστρονομίας και μετά οι Ηλιάδες ή άλλως Ρόδιοι  (Περισσότερα βλέπε πιο κάτω)

2) Οι αρχαίοι συγγραφείς αναφέρουν ότι  οι Κρήτες επι Μίνωα δημιούργησαν  τον πρώτο αξιόλογο πολιτισμό στον κόσμο. Περισσότερα βλέπε Α.Γ. Κρασανάκης «Ο Μινωικός Πολιτισμός το λίκνο του κλασικού και του δυτικού πολιτισμού» στο https://ecopress.gr/ta-minoika-anaktora-kritis-likno-to/ ,

3) Ο Αριστοτέλης στα «Μετεωρολογικά» (Β, 353 b) αναφέρει ότι οι πρώτοι στον κόσμο που ασχολήθηκαν με τη δημιουργία του σύμπαντος , την κοσμογονία,  ήταν οι διατρίβοντες περί τις θεολογίες, ήτοι οι θεολόγοι και οι ιερεις: «… τι δε περὶ της εξ αρχής γενέσεως λέγωμεν. οι μεν ουν αρχαίοι και διατρίβοντες περί τας θεολογίας…»  …..

4)  Η Ελληνική Μυθολογία, βλέπε π.χ. Ησίοδου «Θεογονία – Κοσμογονία», είναι η πρώτή κοσμογονική αντίληψη, ήτοι για το πως γεννήθηκε το σύμπαν: ο αστερόεντας  ουρανός (Ουρανός = ο παππούς του Δία), η γη (Γαία = η γιαγιά του Δία), ο χρόνος (Κρόνος = ο χρόνος που γεννά τη ζωή, τους ανθρώπους, αλλά και που μετά τους τρώει, πεθαίνει), η ζωή (Δίας = ο Ζευς =  το Ζην > Ζηνός) κ.α.

5) Το εν λόγω οικοδόμημα στο λόφο Παπούρα αφενός δεν είναι όπως μια κοινή οικία, αλλά η βάση ένας αρχιτεκτονικού  οικοδομήματος τύπου πύργου με αίθουσες,   παρατηρητήριο κλπ, κάτι όπως έχουν τα αστεροσκοπεία και αφετερου δε βρίσκεται κάπου τυχαία στην Κρήτη, αλλά  πάνω σε ένα ύψωμα που δεσπόζει (παπούρα) της περιοχής της αρχαίας πόλης της Κρήτης με το όνομα Λύκτος ή Λύττος,  η οποία ήταν η Βηθλεέμ της αρχαιότητας οπότε στην περιοχή εκεί παλιά θα υπήρχαν πάρα πολλά σημαντικά ιερά. Κατά τη Θεογονία – Κοσμογονία του Ησιόδου στην αρχαία πόλη Λύκτο  βρίσκεται το όρος Δικτη και το Δικταίο Άντρο, όπου η θεά Ρέα πήγε και γέννησε το θεό Δία, το γιο του Κρόνου και εγγονό της Γαίας και του Ουρανού, τον οποίο ανέθρεψαν οι εκεί νέοι (κούροι > Κρουρήτες) των Ιδαίων Δακτύλων:

«Πέμψαν δ’ ες Λύκτον, Κρήτης (τη Ρέα) ες πίονα δήμον/ οππότ’ άρ οπλότατον παίδων ήμελλε τεκέσθαι, / Ζήνα μέγαν, τον μεν οι εδέξατο Γαία πελώρη, Κρήτη εν ευρείη τραφέμεν ατιταλλέμεναί τε./ ένθα μιν ίκτο φέρουσα θοήν δια νύκτα μέλαιναν / πρώτην ες Δίκτον’ κρύψεν δε ε χερσί λαβούσα/ άντρω εν ηλιβάτω ζαθέης υπό κεύθεσι Γαίης, αιγαίω εν όρει πεπυκασμένω υλήεντι» (Θεογονία Ησιόδου, στίχοι 476 – 485, Έκδοση Κ. Σιτλ – Συλλόγος Καθηγητών Κωνσταντινούπολης έτος 1889,   έκδοση Επιστημονικής Εταιρείας των Ελληνικών Γραμμάτων – Π. Λεκατσάς – ΠΑΠΥΡΟΣ, έτος 1938)

Η λέξη παπούρα είναι νεότερη και σύμφωνα με την κρητική διάλεκτο σημαίνει το υπερυψωμένο τμήμα  όρους ή ο λόφος που το  πάνω μέρος του είναι επίπεδο και ως εξ αυτού εκεί συνήθως δημιουργούνται ιερά, παρατηρητήρια κ.α. Κυριολεκτικά παπούρα  σημαίνει το μέρος που είναι σε σχήμα θρόνου ή όπως  αυτό της  τράπεζας και συγκεκριμένα όπως αυτό του γράμματος Π. Παπούρι ή (μ)παμπούρι  = η μικρή παπούρα.

6)  Δίπλα από την πόλη Λύκτο καταλήγουν υπόγειες σήραγγες (λούκια) που ξεκινούν απο το Οροπέδιο της Δίκτης και συγκεκριμένα δίπλα απο το Δικταίο άντρο (από τον καλούμενο Χώνο) και που κατά τη μυθολογία είναι ο αποκομμένος ομφάλιος λώρος της Ρέας, όταν γέννησε εκεί το Δία. Ο εν λόγω Χώνος  και  οι εν λόγω υπόγειες σήραγγες είναι οι πηγές του ποταμού Αποσελέμη και παρατηρούνται απο πάντα είτε για μη φράξουν είτε για να μη πλημυρίσουν την περιοχή. Σήμερα κοντά στη Λύκτο έχει δημιουργηθεί το Φράγμα  Αποσελέμη.

…………………………………..

Επομένως δε χωρά καμία αμφιβολία ότι πράγματι ο πύργος, το  αρχιτεκτονικό οικοδόμημα στο λόφο Παπούρα της Λύκτου ήταν  μινωικό ιερό και συνάμα το πρώτο σπουδαίο  γαιο-παρατηρητήριο και αστεροσκοπείο του κόσμου, όπου οι Μινωίτες ιερείς και θεολόγοι αφενός τελούσαν τελετές προς χάρη των θεών για τη δημιουργία του κόσμου  και αφετερου από εκεί παρατηρούσαν και μελετούσαν τον καιρό, καθώς και τα πάσης φύσεως φαινόμενα που συμβαίνουν σε γη και ουρανό προκειμένου ακόμη και να κατανοήσουν το πώς  οι θεοί  δημιούργησαν και  κυβερνούν τον κόσμο κ.α.

Και ως τέτοιο οικοδόμημα και χώρος θα πρέπει πάση θυσία  να συνεχιστεί η ανασκαφή και η αναστήλωσή του και επίσης να προστατευτεί και να αναδειχθεί.

Σημειώνεται ότι:

Α) Μερικοί λένε ότι η εν λόγω κατασκευή πιθανόν να ήταν φρυκτωρία. Η φρυκτωρία ήταν ένα σύστημα οπτικής επικοινωνίας με φλεγόμενους πυρσούς ή  άλλως δαυλούς, που χρησιμοποιήθηκε κυρίως στην αρχαιότητα για τη μετάδοση μηνύματος σε μακρινή απόσταση. Ωστόσο αυτό δεν πιστοποιείται από τα μέχρι τώρα ευρήματα, όμως πιθανόν να υπήρχε εκεί και Φρυκτωρία.

Β) Μερικοί λένε ότι η εν λόγω κατασκευή πιθανόν να ήταν τμήμα του Λαβυρίνθου. Ωστόσο αυτό δεν πιστοποιείται από τα μέχρι τώρα ευρήματα. Αυτό που πιστοποιείται είναι ότι και τα δυο οικοδομήματα είχαν ίδιας σχολής μηχανικό αρχιτέκτονα, το Δαίδαλο, αφού και τα δυο είναι δαιδαλώδη.

Γ) Μερικοί λένε ότι  το εν λόγω οικοδόμημα πιθανόν να ήταν  μαντείο. Ωστόσο αυτό δεν πιστοποιείται από τα μέχρι τώρα ευρήματα, όμως πιθανόν να υπήρχε εκεί και μαντείο, γιατί αρχικά οι ιερείς ήταν και γιατροί και μάντεις και συγγραφείς κ.α. Ο μεγαλύτερος συγγραφέας της αρχαιότητας  και εκείνο που διέσωσε την αρχαία σοφία, ο Πλούταρχος, ήταν Αρχιερέας του Μαντείου των Δελφών, που σημειωτέο  το είχαν ιδρύσει οι Κρήτες.

Β. ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΚΡΗΤΕΣ ΕΠΙ  ΗΣΑΝ ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΗΘΗΚΑΝ ΜΕ ΤΗΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ, ΜΕΤΑ ΟΙ ΡΟΔΙΟΙ  ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΟΙ ΑΙΓΥΠΤΙΟΙ κ.α.

Οι αρχαίοι συγγραφείς αναφέρουν ότι πρώτοι στον κόσμο που ασχολήθηκαν με την επιστήμη της αστρονομίας ήταν οι Μινωίτες ή άλλως σήμερα Κρήτες και μετά οι Ηλιάδες ή άλλως σήμερα  Ρόδιοι., Ακολούθως οι Αιγύπτιοι διδάχτηκαν την  αστρονομία από τους Ρόδιους, πρβ:

«Ο Υπερίωνας, λένε (οι μύθοι των Κρητών), πως ήταν ο πρώτος που κατανόησε με την επιμέλεια και την παρατηρητικότητά του την κίνηση του ηλίου, της Σελήνης και των υπολοίπων αστεριών, καθώς και τις εποχές που προκαλούνται από αυτά και τα δίδαξε στους άλλους να τα μάθουν και γι αυτό ονομάστηκε πατέρας τούτων  των σωμάτων, σαν να γέννησε τη θεωρία περί αυτών και τη φύση τους…» (Διόδωρος Σικελιώτη, 5, 67)

<<Οι Ηλιάδες (οι κάτοικοι της Ρόδου), τώρα, που αναδείχτηκαν ανώτεροι απ’ όλους, ξεχώρισαν στη μόρφωση και κυρίως στην αστρονομία. Εισηγήθηκαν πολλά σχετικά με τη ναυτιλία και όρισαν τον χωρισμό της ημέρας σε ώρες. Ο πιο προικισμένος απ’ όλους ήταν ο Τενάγης που τον σκότωσαν οι αδελφοί του από το φθόνο τους. Όταν αποκαλύφθηκε η συνωμοσία, όλοι όσοι συμμετείχαν στο φόνο έφυγαν. Από αυτούς ο Μάκαρ έφτασε στη Λέσβο, ο Κάνδαλος στην Κω, ενώ ο Ακτίς βάζοντας πλώρη για την Αίγυπτο ίδρυσε τη λεγόμενη Ηλιούπολη, δίνοντας της το όνομα του πατέρα του- απ’ αυτόν έμαθαν και οι Αιγύπτιοι τα θεωρήματα της αστρονομίας…….>> ( Διόδωρος Σικελιώτης, βίβλος 5, 57)

Και το ότι η αστρονομία είναι ελληνική επινόηση ή το ότι οι πρώτοι που μελέτησαν, χρησιμοποίησαν, ονομάτισαν και χαρτογράφησαν τα άστρα ήταν οι Έλληνες προκύπτει και από το ότι  οι αστρονομικές ορολογίες είναι ελληνικές λέξεις, πρβ: aster,  astronomy, astrologic, zodiac…

Σημειώνεται επίσης ότι δεν είναι αληθές πως ο Ηρόδοτος (Β 58, Β 82 κ.α.) αναφέρει πως πρώτα οι Αιγύπτιοι ασχολήθηκαν με τα άστρα και εφεύραν την αστρονομία, καθώς λένε μερικοί. Ο Ηρόδοτος  λέει ότι πρώτα ασχολήθηκαν οι Έλληνες – Πελασγοί   και εφεύραν το σεληνιακό ημερολόγιο και  μετά οι Αιγύπτιοι και δημιούργησαν το ηλιακό ημερολόγιο, το οποίο ήταν πιο σωστό από το ελληνικό που στηριζόταν στις περιστροφές της σελήνης. Αναφέρει επίσης ότι οι Αιγύπτιοι είναι επίσης αυτοί που βρήκαν τους αστερισμούς και τα ζώδια, τα οποία μετά πήραν οι Έλληνες και οι οποίοι τα τελειοποίησαν ακόμη πιο σωστά.

Γ. ΝΑ ΠΙΕΣΟΥΜΕ ΝΑ ΜΗΝ ΚΑΤΑΣΤΡΑΦΕΙ ’Η ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΤΕΙ ΤΟ  ΜΙΝΩΙΚΟ ΜΝΗΜΕΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΟ ΠΑΠΟΥΡΑ

Σήμερα κοντά στο λόφο Παπούρα κατασκευάζεται το νέο αεροδρόμιο Ηρακλείου Κρήτης και προ αυτού προβλέπεται να μπουν στο λόφο αυτό οι εγκαταστάσεις (πύργοι κλπ)   των ραντάρ του , κάτι για το οποίο όλος ο κόσμος,  ήτοι ο τοπικός Δήμος Μινώα, οι αρχαιολόγοι, οι άνθρωποι του πολιτισμού κ.α.,  εξανίσταται και διαμαρτύρεται λόγω του ότι αυτό θα  υποβαθμίσει και στη συνέχεια μπορεί και να καταστρέψει αντί να αναδείξει το μνημείο που υπάρχει εκεί. Ειδικότερα τα Σωματεία του Υπουργείου Πολιτισμού, σχετικά με αυτό,  καταγγέλλουν τα εξής: <<Οι σχεδιαζόμενες εγκαταστάσεις γίνονται καθ΄ υπέρβαση του Αρχαιολογικού Νόμου, ενώ ταυτόχρονα καθιστούν αδύνατη την ανάδειξη και επισκεψιμότητα όχι μόνο του ίδιου του μνημείου αλλά και του περιβάλλοντος αρχαιοτοπίου του  στο μέλλον.   Ούτε το Σύνταγμα, ούτε ο Αρχαιολογικός Νόμος, ούτε οι συνειδήσεις μας επιτρέπουν να μπει σε διαπραγμάτευση η διαφύλαξη της πολιτιστική κληρονομιάς του τόπου μας.  Ούτε τα Υπουργεία Πολιτισμού και ΥΠΟΜΕ, ούτε η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, ούτε το ΚΑΣ νομιμοποιούνται να θέσουν σε τέτοιο κίνδυνο το μοναδικό στα αρχαιολογικά χρονικά εύρημα. Για όλους τους παραπάνω λόγους απαιτούμε:

α) να αποσυρθεί η μελέτη ως απαράδεκτη, 

β) να αναζητηθεί άλλο σημείο κατασκευής του ραντάρ και να μην επιτραπεί η ανέγερση οποιασδήποτε σύγχρονης κατασκευής σε γειτνίαση με το μινωικό μνημείο στο λόφο Παπούρα, και

γ) να ολοκληρωθεί η ανασκαφή του μνημείου και η αρχαιολογική διερεύνηση του περιβάλλοντος χώρου του, ώστε να κηρυχθεί και να αναδειχθεί ως επισκέψιμος αρχαιολογικός χώρος.

Υπογράφουν: ΕΜΔΥΔΑΣ  ΥΠ.ΠΟ., ΕΝΙΑΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΥΠ.ΠΟ ΑΤΤΙΚΗΣ, ΣΤΕΡΕΑΣ ΚΑΙ ΝΗΣΩΝ, ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΥΠ.ΠΟ., ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΚΤΑΚΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΥΠ.ΠΟ. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΩΝ. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΩΝ>>.

Η Υπουργός Πολιτισμού κ. Λίνα Μενδώνη είχε δηλώσει, σχετικά με το εν λόγω μινωικό έργο, τα εξής: «Πρόκειται για ένα μοναδικό εύρημα με εξαιρετικό ενδιαφέρον. Υπάρχουν λύσεις, ώστε να ολοκληρωθεί η αρχαιολογική έρευνα του μνημείου και το ίδιο να προστατευθεί απολύτως».

Ωστόσο το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) του Υπ. Πολιτισμού στις 9/7 αντί αφενός να ζητήσει να γίνει έρευνα για εναλλακτική λύση για τα ραντάρ και αφετέρου να περιμένει να τελειώσει η ανασκαφή, όπως έλεγε η Υπουργός, πήρε απόφαση να τοποθετηθούν τα ραντάρ στο αρχαιολογικό χώρο του Λόφου Παπουρα και σε απόσταση μόλις 30 μ, απο το εν λόγω μνημείο, απόφαση που πέρα των άλλων προκαλεί μεγάλα ερωτηματικά. Και αυτό, γιατί αφενός τα ραντάρ δε λαμβάνουν σήματα μόνο όταν αυτά βρίσκονται πάνω σε λόφο, αλλά από παντού, ακόμη και σε πεδιάδες, αρκεί να μη τα καλύπτει κάτι και αφετέρου η περιοχή όπου θα γίνει το αεροδρόμιο είναι μια τεράστια έκταση, η οποία δεν έχει μόνο το λόφο Παπούρα, αλλά και πολλά άλλα υψώματα, άρα γιατί πρέπει «ντε και καλά» να τοποθετηθούν τα ραντάρ μέσα στον αρχαιολογικό χώρο του λόφου Παπούρας και δίπλα στο εν λόγω μνημείο και όχι σε άλλο μέρος; Μήπως αυτό κρύβει κάτι που έχει να κάνει με μελλοντικά συμφέροντα ή κάτι άλλο;

Πριν από μερικά  χρόνια κάποιοι είχαν στείλει επιστολές στο Υπ. Πολιτισμού λέγοντας ότι ο Δίας δε γεννήθηκε στο Δικταίο άντρο που βρίσκεται στην περιοχή της Λύκτου, αλλά σε ένα άλλο σπήλαιο στην περιοχή τους και έπεισαν το Υπουργείο ότι αυτό αληθεύει. Μετά που καταγγέλθηκε  ότι αυτό είναι ψέμα που είχε σκοπό  να στρέψει το τουριστικό ρεύμα προς το μέρη των εν λόγω και συνάμα εκεί τα οικόπεδα να πάρουν αξία, η τότε Γ. Γραμματέας (και νυν Υπουργός) του ΥΠ. Πολιτισμού κ. Λίνα Μενδώνη  αποκατάστησε τα πράγματα στη σωστή τους θέση.

Σημειώνεται επίσης ότι ο τοπικός Δήμαρχος του Δήμου Μινώα  μετά από την ως άνω απόφαση του ΚΑΣ δήλωσε στον τύπο ότι δε θα επιτρέψει να τοποθετηθούν τα ραντάρ στον αρχαιολογικό χώρο της Παπούρας, γιατί αυτό θα καταστρέψει ή υποβαθμίσει το εκεί  μνημείο.

Προτείνω επίσης το Πανεπιστήμιο Κρήτης να λάβει θέση και να εξετάσει το θέμα και να μας πει αν τελικά ο λόφος Παπούρα είναι ή όχι η μόνη λύση για την τοποθέτηση εκεί των ραντάρ του αεροδρομίου.

*ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΣ (ΜΑΚΗΣ) Γ ΚΡΑΣΑΝΑΚΗΣ Επίτιμος Διευθυντής και πρωην Πρόεδρος Ενιαίου Συλλόγου Υπουργείου Πολιτισμού , συγγραφέας και πρώην  Γ. Γραμματέας Παγκρητίου Ενώσεως, Α’ Αντιπρόεδρος της Παν. Ομοσπ. Κρητικών Σωματείων, τ.  Πρόεδρος Κρητών  Αγίας Παρασκευής Αττικής.