Παρέμβαση στο ΥΠΕΝ για το καθεστώς δόμησης στους “φθίνοντες οικισμούς”

Το ΤΕΕ Πελοποννήσου παρεμβαίνει προς το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ζητώντας «άμεσα την έκδοση διευκρινιστικής εγκυκλίου ή οδηγίας, η οποία θα αποσαφηνίζει ότι το ειδικό καθεστώς δόμησης για χρήση κατοικίας στους στάσιμους οικισμούς του Π.Δ. του ’82 δεν έχει θιγεί και συνεχίζει να ισχύει» με αφορμή τις πολεοδομικές περιπέτειες που έχουν ανακύψει στην περιοχή του Δήμου Δυτικής Μάνης.

Η παρέμβαση του ΤΕΕ Πελοποννήσου έρχεται και ως απάντηση στη δημόσια παρέμβαση που έχει ασκήσει η ΕΛΛΕΤ, καλώντας «τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΕΝ και του ΥΠΠΟ, να φροντίσουν άμεσα για τη διακοπή της εσφαλμένης εφαρμογής του ΠΔ του 1982, μέχρι την ολοκλήρωση του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου και την έκδοση Προεδρικών Διαταγμάτων με τις οριοθετήσεις των οικισμών». Δείτε εδώ στο ecopress

Από διαφορετική σκοπιά, τόσο το ΤΕΕ Πελοποννήσου όσο και η ΕΛΛΕΤ επισημαίνουν την ανάγκη να υπάρξει κεντρική παρέμβαση και αποσαφήνιση του θέματος από το υπουργείο Περιβάλλοντος, όπου έχει ήδη γνωστοποιηθεί το ζήτημα που δημιουργείται και οι επιπτώσεις του,  σημειώνοντας αφενός μεν το ΤΕΕ Πελοποννήσου ότι « Η Υ.ΔΟΜ Καλαμάτας απέστειλε έγγραφο στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αναφορικά με την εφαρμογή του Π.Δ. της 6.12.82 στους στάσιμους οικισμούς μετά τις αρ.176/2023 & 350/2024 αποφάσεις του ΣτΕ» Και η ΕΛΛΕΤ ότι « η Υπηρεσία Δόμησης, με σειρά εγγράφων της προς το ΥΠΕΝ, έχει αναδείξει το πρόβλημα που προκύπτει από την εφαρμογή του ΠΔ του 1982, δεδομένου ότι δεν έχουν καθοριστεί οι κοινόχρηστες οδοί που δίνουν οικοδομησιμότητα».

Η επιστολή παρέμβαση του ΤΕΕ Πελοποννήσου προς τον υπουργό Σταύρο Παπασταύρου και την υφυπουργό Μαρία – Ελένη Σούκουλη στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με θέμα: «Εφαρμογή των διατάξεων του Π.Δ. της 6.12.1982 περί όρων δόμησης στους  στάσιμους οικισμούς» έχει ως εξής:

 «Αξιότιμοι κ.κ. Υπουργοί,

Με την παρούσα επιστολή επιθυμούμε να θέσομε υπόψη σας ένα σοβαρό ζήτημα, που έχει ανακύψει στην περιοχή του Δήμου Δυτικής Μάνης της Π.Ε. Μεσσηνίας, το οποίο έχει προκαλέσει πλήρη αναστολή της οικοδομικής δραστηριότητας, έντονη κοινωνική αναστάτωση και προσκόμματα στον τεχνικό κόσμο της περιοχής.

Ο Δήμος Δυτικής Μάνης είναι ένας μικρός Δήμος, που δεν διαθέτει στελεχωμένη Υ.ΔΟΜ κι ως εκ τούτου εξυπηρετείται διοικητικά σε πολεοδομικά θέματα από την Υ.ΔΟΜ του Δήμου Καλαμάτας.

Πρόσφατα, το ΤΕΕ Πελοποννήσου έγινε δέκτης παραπόνων και έντονων αντιδράσεων από συναδέλφους Μηχανικούς, οι οποίοι δραστηριοποιούνται στην περιοχή εκδίδοντας οικοδομικές άδειες.

Η Υ.ΔΟΜ Καλαμάτας απέστειλε έγγραφο στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αναφορικά με την εφαρμογή του Π.Δ. της 6.12.82 στους στάσιμους οικισμούς μετά τις αρ.176/2023 & 350/2024 αποφάσεις του ΣτΕ.

Συγκεκριμένα, αμφισβητείται η οικοδομησιμότητα ενός γηπέδου, που βρίσκεται εντός στασίμου οικισμού, εάν αυτό δεν έχει πρόσωπο σε αναγνωρισμένο κοινόχρηστο χώρο (με ΦΕΚ χαρακτηρισμού ή διαπιστωτική πράξη).

Στο παρελθόν, αμέσως μετά τη δημοσίευση του Ν.4759/20, είχε σταλεί ερώτημα στο Υ.Π.ΕΝ. για το εάν, με την έναρξη ισχύος του Νόμου, έπαυαν να έχουν ισχύ και οι διατάξεις του Π.Δ.του ’82 περί στασίμων.

Σε απάντησή του το Υ.Π.ΕΝ. [Εγγρ-21636/811/5-3-21] προς την Πολεοδομία Καλαμάτας, αναφέρει: «σας γνωρίζουμε ότι ο Νόμος για τον “Εκσυγχρονισμό της Χωροταξικής και Πολεοδομικής νομοθεσίας και άλλες διατάξεις” (Ν. 4759/20, ΦΕΚ 245/Α/9-12-20), δεν κατήργησε τις διατάξεις του ΠΔ/6-12-82 “Καθορισμός όρων και περιορισμών δομήσεως οικισμών της χώρας”. Ειδικότερα, σε περιοχές των στάσιμων οικισμών που ορίστηκαν με απόφαση Νομάρχη κατ’ εφαρμογή του ΠΔ/6-12-82, ισχύουν μόνο οι όροι δομήσεως του εν λόγω διατάγματος για τις ιδιοκτησίες που περιλαμβάνονται σε αυτές τις περιοχές και προορίζονται για αποκλειστική χρήση κατοικίας.

Σε ό,τι αφορά τις λοιπές χρήσεις (κτίρια ειδικών χρήσεων και μικτών χρήσεων), εφόσον υφίσταται οικισμός προ του ’23 και η δόμηση πραγματοποιείται εντός των αντίστοιχων ορίων των οικισμών, εφαρμόζονται οι διατάξεις των προϋφιστάμενων του ’23 οικισμών. Στις περιπτώσεις που η δόμηση γίνεται στην υπόλοιπη περιοχή εντός της ζώνης των 800μ., εφαρμόζονται οι διατάξεις της εκτός σχεδίου δόμησης, όπως εκάστοτε ισχύει.

Κατόπιν των ανωτέρω, εξακολουθούν να χορηγούνται οικοδομικές άδειες σε στάσιμους οικισμούς με τις διατάξεις του εν θέματι διατάγματος, έως ότου ρυθμιστούν οι όροι και περιορισμοί δόμησης μέσω του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού.»

Η Υ.ΔΟΜ Καλαμάτας, μετά το πρόσφατο έγγραφό της προς το Υ.Π.ΕΝ., δεν εκδίδει πλέον βεβαιώσεις όρων δόμησης, ούτε προεγκρίσεις οικοδομικών αδειών στους στάσιμους οικισμούς, στην περίπτωση που τα ακίνητα δεν διαθέτουν πρόσωπο σε επίσημα αναγνωρισμένο κοινόχρηστο δρόμο. Η Υπηρεσία επικαλείται τις υπ’ αρ. 176/2023 & 350/24 αποφάσεις του ΣτΕ, οι οποίες όμως αφορούν τις γενικές διατάξεις της εκτός σχεδίου δόμησης και όχι το ειδικό, προστατευτικό καθεστώς των στάσιμων οικισμών του Π.Δ. του ’82.

Αναφορικά με την απαίτηση ύπαρξης προσώπου, για οικόπεδα σε στάσιμους οικισμούς που προϋφίστανται του ‘82 (προ της έκδοσης του ΦΕΚ 588/Δ/82), σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 2 του διατάγματος, δεν υπάρχει καμία απαίτηση για πρόσωπο σε Κοινόχρηστο Χώρο, ενώ στο άρθρο 7 παρ. 2 του ιδίου διατάγματος αναφέρεται ότι: «Κατά τη δημιουργία νέων γηπέδων σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος διατάγματος πρέπει να εξασφαλίζεται σε όλα τα γήπεδα κυκλοφοριακή εξυπηρέτησή τους από κοινόχρηστο χώρο.»

Το Π.Δ. του ’82 είναι ένα διάταγμα, που δημιουργήθηκε για να δώσει κίνητρα στους κατοίκους της περιοχής να οικοδομήσουν με ευνοϊκούς όρους, δεδομένου ότι οι οικισμοί αυτοί δεν παρουσίαζαν ανάπτυξη και χαρακτηρίστηκαν στάσιμοι.

Επισημαίνεται, ότι μετά την οικονομική κρίση υπήρξε σημαντική οικοδομική δραστηριότητα στους στάσιμους οικισμούς του Δήμου Δυτικής Μάνης με την έκδοση πολυάριθμων οικοδομικών αδειών, προεγκρίσεων και βεβαιώσεων όρων δόμησης βάσει του Διατάγματος του ’82, αποδεικνύοντας ότι το μέτρο πέτυχε τον αναπτυξιακό του σκοπό. Διαχρονικά, η Υπηρεσία εξέδιδε κανονικά άδειες σε γήπεδα προ του 1982 χωρίς απαίτηση προσώπου, ενώ για τα μεταγενέστερα αρκούσε η πρόσβαση από κοινόχρηστο χώρο, η οποία να περιγραφόταν στους τίτλους ιδιοκτησίας.

Αξιότιμοι κ.κ. Υπουργοί,

Η εξέλιξη αυτή έχει δημιουργήσει τεράστια ανασφάλεια δικαίου, ακραία ανισότητα μεταξύ όμορων ιδιοκτητών και έχει φέρει σε δυσχερή θέση ακόμη και τους αρμόδιους Υπαλλήλους, οι οποίοι καλούνται σήμερα να αρνηθούν τη δόμηση σε ακίνητα δίπλα σε εκείνα, που οι ίδιοι αδειοδότησαν νόμιμα στο πρόσφατο παρελθόν.

Σημειώνεται ότι στον Δήμο Δυτικής Μάνης βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη η εκπόνηση του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΕΠΣ), το οποίο αποτελεί το πλέον ενδεδειγμένο θεσμικό εργαλείο για τον οριστικό επαναπροσδιορισμό των οικισμών. Μέχρι την ολοκλήρωση και έγκρισή του, είναι νομικά επιβεβλημένο να εφαρμόζονται απρόσκοπτα οι ισχύουσες ειδικές διατάξεις του Π.Δ. της 6.12.1982.

Κατόπιν των ανωτέρω, αιτούμεθα όπως προβείτε άμεσα στην έκδοση διευκρινιστικής εγκυκλίου ή οδηγίας, η οποία θα αποσαφηνίζει ότι το ειδικό καθεστώς δόμησης για χρήση κατοικίας στους στάσιμους οικισμούς του Π.Δ. του ’82 δεν έχει θιγεί και συνεχίζει να ισχύει

Με εκτίμηση

Η Πρόεδρος ΤΕΕ Πελοποννήσου

Χαρίκλεια Δ. Τσιώλη

Πολ. Μηχ/κός Ε.Μ.Π.- Μ.Sc»