ΥΔΟΜ Ρόδου: πόρισμα καταπέλτης για οικοδομικές άδειες, αυθαίρετα, εκτός σχεδίου δόμηση

Μια αποκαλυπτική εικόνα διοικητικής αποδιοργάνωσης, συστηματικής παραβίασης της πολεοδομικής νομοθεσίας και πρακτικών που δημιουργούν σοβαρά ζητήματα ποινικής και πειθαρχικής ευθύνης αποτυπώνει το πόρισμα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας για την Υπηρεσία Δόμησης Ρόδου.

♦ Ο έλεγχος εντόπισε προεγκρίσεις και βεβαιώσεις όρων δόμησης με ελλιπή ή εικονικά δικαιολογητικά, πράξεις που εκδόθηκαν για διαφορετικά ακίνητα από εκείνα των αρχικών αιτήσεων, αναθέσεις σε αναρμόδιους υπαλλήλους, παραποιημένα στελέχη οικοδομικών αδειών, χαμένους πρωτότυπους φακέλους και δεκάδες εκθέσεις αυθαιρέτων για τις οποίες δεν βεβαιώθηκαν τα προβλεπόμενα πρόστιμα.

♦ Οι συνέπειες είναι σοβαρές. Οι ιδιώτες μηχανικοί βρίσκονται αντιμέτωποι με πειθαρχικό έλεγχο από το ΤΕΕ και ενδεχόμενη ποινική αξιολόγηση, ενώ οι ιδιοκτήτες κινδυνεύουν να διαπιστώσουν ότι η προέγκριση ή η άδεια στην οποία βασίστηκαν είναι μη νόμιμη, ανακλητέα ή άκυρη. Έργα που έχουν κατασκευαστεί μπορούν να βρεθούν εκτεθειμένα σε διαδικασίες αυθαιρέτων, πρόστιμα και ακύρωση διοικητικών πράξεων.

♦ Τα ευρήματα δεν αφορούν μόνον μεμονωμένα πρόσωπα. Αναδεικνύουν συνολικό θέμα για τον τρόπο οργάνωσης, εποπτείας και λειτουργίας των ΥΔΟΜ, με άμεσες συνέπειες για υπαλλήλους, ιδιώτες μηχανικούς και ιδιοκτήτες ακινήτων.

Από το κύκλωμα διαφθοράς στον συστημικό έλεγχο της ΥΔΟΜ

Ο έλεγχος της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας ακολούθησε την πολύκροτη υπόθεση διαφθοράς που αποκάλυψε πολύμηνη έρευνα της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων Σωμάτων Ασφαλείας και οδήγησε στη σύνταξη ογκώδους δικογραφίας για πολυδαίδαλο κύκλωμα με επίκεντρο την Υπηρεσία Δόμησης Ρόδου.

Η έκθεση, συνολικής έκτασης 181 σελίδων, συντάχθηκε από δύο επιθεωρήτριες του Τομέα Δομημένου Περιβάλλοντος και Χωροταξίας. Η εντολή ελέγχου είχε εκδοθεί στις 4 Αυγούστου 2025 και κάλυψε τη λειτουργία της υπηρεσίας από την 1η Νοεμβρίου 2022 έως το τέλος Δεκεμβρίου 2024.

Το κλιμάκιο εξέτασε τις αιτήσεις προέγκρισης οικοδομικών αδειών, τις βεβαιώσεις όρων δόμησης, τις καταγγελίες και αυτοψίες για αυθαίρετες κατασκευές, καθώς και τις διαδικασίες ανασύστασης απολεσθέντων φακέλων. Από τις 3 έως τις 5 Νοεμβρίου 2025 πραγματοποιήθηκε επιτόπιος έλεγχος στα γραφεία της υπηρεσίας και διασταυρώθηκαν στοιχεία από τα πληροφοριακά συστήματα του ΤΕΕ, το ηλεκτρονικό πρωτόκολλο, τους φυσικούς φακέλους και τα υπηρεσιακά βιβλία.

Η κρίσιμη προθεσμία για εκτός σχεδίου δόμηση και η έκρηξη των αιτήσεων

Το χρονικό σημείο στο οποίο εκδηλώθηκαν οι σοβαρότερες παρατυπίες συμπίπτει με τις καταληκτικές προθεσμίες του νόμου 4759/2020 για την κατά παρέκκλιση εκτός σχεδίου δόμηση. Ιδιοκτήτες γηπέδων μικρότερων των τεσσάρων στρεμμάτων μπορούσαν να διατηρήσουν δικαίωμα δόμησης, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπέβαλλαν εμπρόθεσμα αίτημα με πλήρη δικαιολογητικά.

Η πρώτη κρίσιμη προθεσμία έληγε στις 9 Δεκεμβρίου 2022. Ακολούθησαν νομοθετικές παρατάσεις, όμως η πίεση για κατοχύρωση δικαιωμάτων προκάλεσε εκρηκτική αύξηση των αιτήσεων στη Ρόδο.

Κατά το ελεγχόμενο διάστημα υποβλήθηκαν 877 αιτήσεις προέγκρισης οικοδομικών αδειών και 1.024 αιτήσεις βεβαίωσης όρων δόμησης. Από τις δεύτερες, οι 681 υποβλήθηκαν μόνο τον Δεκέμβριο του 2022 και ακόμη 7% τον Νοέμβριο. Ο έλεγχος εξέτασε δειγματοληπτικά 141 αιτήσεις προέγκρισης, 36 στοχευμένες αιτήσεις βεβαίωσης όρων δόμησης και το σύνολο των 108 εκθέσεων αυτοψίας αυθαιρέτων.

Παραβίαση των νόμιμων προθεσμιών στο 79% των αιτήσεων

Η πρώτη μεγάλη ένδειξη συστημικής δυσλειτουργίας αφορά την παραβίαση των προθεσμιών. Από τις 141 αιτήσεις προέγκρισης που ελέγχθηκαν, στις 111, δηλαδή στο 79%, δεν τηρήθηκαν οι προθεσμίες του άρθρου 35 του νόμου 4495/2017.

Ακόμη και μεταξύ των αιτήσεων για τις οποίες εκδόθηκε τελικά πράξη, οι 37 από τις 67 προεγκρίσεις εκδόθηκαν εκπρόθεσμα. Σε 19 περιπτώσεις η προέγκριση εκδόθηκε μετά την αποκλειστική δεκαήμερη προθεσμία, ενώ στις 16 από αυτές είχαν προηγηθεί αλλαγές στις αναθέσεις μεταξύ υπαλλήλων, χωρίς να τεκμηριώνεται η αναγκαιότητά τους.

Αιτήσεις παρέμεναν ανοικτές για διάστημα μεγαλύτερο των έξι μηνών, χωρίς να απορρίπτονται ή να αρχειοθετούνται, παρά τη ρητή πρόβλεψη της νομοθεσίας. Παράλληλα, δεν ενεργοποιήθηκε η διαδικασία υποκατάστατου ελέγχου από τον προϊστάμενο. Η υπηρεσία επικαλέστηκε μεγάλο όγκο υποθέσεων, υποστελέχωση, προβλήματα στην πλατφόρμα και την ευρεία αρμοδιότητά της σε Ρόδο, Σύμη, Μεγίστη, Τήλο και Χάλκη.

Πράξεις από υπαλλήλους χωρίς νόμιμη ανάθεση καθηκόντων

Ιδιαίτερα σοβαρό είναι το εύρημα ότι σημαντικός αριθμός υποθέσεων ανατέθηκε σε υπαλλήλους, οι οποίοι δεν υπηρετούσαν στο αρμόδιο Τμήμα Έκδοσης Οικοδομικών Αδειών.

Σε 46 από τις 141 αιτήσεις, ποσοστό 33%, ο έλεγχος ή η έκδοση της πράξης ανατέθηκε είτε στον προϊστάμενο του Τμήματος Ελέγχου Κατασκευών είτε σε μηχανικό που μέχρι τις 16 Ιουνίου 2024 υπηρετούσε ως προϊστάμενος του Αυτοτελούς Γραφείου Δημάρχου.

Για τους συγκεκριμένους υπαλλήλους δεν εντοπίστηκε διοικητική πράξη ανάθεσης παράλληλων καθηκόντων, όπως απαιτεί ο Κώδικας Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων. Παρ’ όλα αυτά, είχαν οριστεί ως εξουσιοδοτημένοι χρήστες στο σύστημα e-Άδειες και διεκπεραίωναν υποθέσεις.

Το εύρημα δημιουργεί ζήτημα νομιμότητας των διοικητικών πράξεων που υπέγραψαν, αλλά και προσωπικής πειθαρχικής ευθύνης όσων ανέθεσαν, αποδέχθηκαν ή άσκησαν καθήκοντα χωρίς την απαιτούμενη τυπική διαδικασία.

«Εικονικά» δικαιολογητικά για να κατοχυρωθεί αριθμός πρωτοκόλλου

Το πόρισμα περιγράφει πρακτικές πλασματικής συμπλήρωσης των ηλεκτρονικών φακέλων, με στόχο να εμφανίζονται οι αιτήσεις ως πλήρεις και εμπρόθεσμες.

Σε 34 από τις 141 αιτήσεις προέγκρισης, ο διαχειριστής μηχανικός δεν είχε αναρτήσει κατά την αρχική υποβολή τα απαιτούμενα δικαιολογητικά. Σε ορισμένες υποθέσεις, το ίδιο ακριβώς αρχείο είχε αναρτηθεί με διαφορετικές ονομασίες στη θέση του τίτλου ιδιοκτησίας, του τοπογραφικού, του διαγράμματος κάλυψης, της τεχνικής έκθεσης και του πιστοποιητικού ιδιοκτησίας.

Σε άλλη περίπτωση, το ίδιο άσχετο αρχείο τοποθετήθηκε σε πέντε διαφορετικά πεδία. Η ΕΑΔ κάνει λόγο για «πλασματική» ή «εικονική» συμπλήρωση των δικαιολογητικών, ώστε να δημιουργηθεί αριθμός πρωτοκόλλου πριν από τη λήξη των μεταβατικών προθεσμιών.

Η πρακτική αποδίδεται σε ιδιώτες μηχανικούς που επιχειρούσαν να κατοχυρώσουν δικαιώματα δόμησης για λογαριασμό ιδιοκτητών. Ωστόσο, η υπηρεσία αποδέχθηκε τις αιτήσεις και δεν προχώρησε στην απόρριψη ή αρχειοθέτησή τους, παρά την εμφανή έλλειψη νόμιμων στοιχείων.

Το ίδιο κτήριο εμφανιζόταν σε τρία διαφορετικά ακίνητα

Οι ελλείψεις δεν περιορίστηκαν στην απουσία δικαιολογητικών. Σε 105 από τις 141 αιτήσεις, ποσοστό 74%, τα τοπογραφικά διαγράμματα και τα διαγράμματα κάλυψης δεν πληρούσαν τις νόμιμες προδιαγραφές.

Το πόρισμα καταγράφει ακόμη και την ανάρτηση του ίδιου μορφολογικά κτηρίου σε τρεις διαφορετικές αιτήσεις, με μόνη διαφοροποίηση τα κτηματολογικά στοιχεία στην πινακίδα του σχεδίου. Σε άλλες περιπτώσεις, τα υποβαλλόμενα σχέδια δεν παρείχαν τα στοιχεία που απαιτούνται για τον ουσιαστικό έλεγχο της αρτιότητας, της οικοδομησιμότητας και των εφαρμοζόμενων όρων δόμησης.

Οι συνέπειες είναι σοβαρές. Οι ιδιώτες μηχανικοί βρίσκονται αντιμέτωποι με πειθαρχικό έλεγχο από το ΤΕΕ και ενδεχόμενη ποινική αξιολόγηση, ενώ οι ιδιοκτήτες κινδυνεύουν να διαπιστώσουν ότι η προέγκριση ή η άδεια στην οποία βασίστηκαν είναι μη νόμιμη, ανακλητέα ή ανίσχυρη. Έργα που έχουν κατασκευαστεί μπορούν να βρεθούν εκτεθειμένα σε διαδικασίες αυθαιρέτων, πρόστιμα και ακύρωση διοικητικών πράξεων.

Ζητήθηκε βεβαίωση για ένα ακίνητο και εγκρίθηκε άλλο

Ακόμη βαρύτερα είναι τα ευρήματα για τις βεβαιώσεις όρων δόμησης. Η προβλεπόμενη δεκαήμερη προθεσμία παραβιαζόταν συστηματικά, ακόμη και για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο του ενός έτους.

Τον Σεπτέμβριο του 2025, 124 αιτήσεις που είχαν υποβληθεί τον Δεκέμβριο του 2022 παρέμεναν σε κατάσταση «σε έλεγχο». Για τις 76, η τελευταία καταγεγραμμένη ενέργεια εξακολουθούσε να είναι εκείνη του Δεκεμβρίου 2022, γεγονός που αποδεικνύει ότι παρέμεναν ουσιαστικά αδρανείς για σχεδόν τρία χρόνια.

Σε 12 υποθέσεις, όμως, η αρχική αίτηση αφορούσε συγκεκριμένο γεωτεμάχιο και η τελική βεβαίωση εκδόθηκε για διαφορετικό ακίνητο. Οι φάκελοι επιστρέφονταν για τροποποίηση, ακόμη και έπειτα από προφορικό αίτημα του μηχανικού. Στη συνέχεια άλλαζαν το γεωτεμάχιο, την περιγραφή και το αντικείμενο του έργου, χωρίς να υποβάλλεται νέα αίτηση.

Με αυτή την πρακτική εκδόθηκαν άδειες βάσει ευνοϊκών μεταβατικών διατάξεων για ακίνητα που, κατά τον χρόνο της ουσιαστικής τροποποίησης, δεν διέθεταν πλέον το σχετικό δικαίωμα δόμησης.

Ενδείξεις οικειοποίησης μελετών και υπογραφών τρίτων

Σε 17 αιτήσεις βεβαίωσης όρων δόμησης δεν είχε αναρτηθεί το υποχρεωτικό τοπογραφικό διάγραμμα. Στη θέση του βρέθηκαν αεροφωτογραφίες, κατόψεις, πρακτικό συμβιβαστικής επίλυσης διαφοράς και εικόνα με χειρόγραφη ονομασία που παρέπεμπε σε τοπογραφικό χωρίς να αποτελεί τέτοιο έγγραφο.

Παράλληλα, καταγράφηκαν ενδείξεις οικειοποίησης μελετών τρίτων μηχανικών. Εντοπίστηκαν τοπογραφικά πανομοιότυπα με μελέτες άλλου επαγγελματία, ο οποίος δεν συμμετείχε στην ομάδα έργου. Σε ορισμένες περιπτώσεις φέρεται να είχε αλλάξει ακόμη και το όνομα στην υπεύθυνη δήλωση, ώστε να εμφανίζεται ότι η μελέτη είχε συνταχθεί από τον υπογράφοντα μηχανικό.

Οι πρακτικές αυτές υπερβαίνουν την απλή πλημμέλεια. Μπορούν να συνδεθούν με πειθαρχικά παραπτώματα, παραβίαση επαγγελματικών υποχρεώσεων και, ανάλογα με τα πραγματικά περιστατικά, αδικήματα σχετικά με τη χρήση ανακριβών ή νοθευμένων εγγράφων. Για τους ιδιοκτήτες δημιουργείται κίνδυνος ακύρωσης ολόκληρης της αδειοδοτικής διαδικασίας, ακόμη και όταν δηλώνουν ότι αγνοούσαν τις ενέργειες του μηχανικού τους.

Αυθαίρετα χωρίς καταγραφή, έλεγχο και παρακολούθηση

Στο Τμήμα Ελέγχου Κατασκευών δεν υπήρχε ενιαία και τυποποιημένη διαδικασία καταγραφής, ιεράρχησης και παρακολούθησης των καταγγελιών για αυθαίρετες κατασκευές.

Από τα 9.265 εισερχόμενα έγγραφα της εξεταζόμενης περιόδου, τα 6.757 εμφανίζονταν στο ηλεκτρονικό πρωτόκολλο ως εκκρεμή. Στο Τμήμα Ελέγχου Κατασκευών είχαν χρεωθεί 3.291 έγγραφα, από τα οποία 2.194 παρέμεναν χωρίς ολοκληρωμένη ενέργεια.

Από τις 277 καταγγελίες εκκρεμούσαν οι 205, από τις 536 υποθέσεις αυτοψίας οι 386, ενώ από τα 217 σήματα διακοπής εργασιών παρέμεναν ανοικτά τα 176. Πολλά από τα σήματα είχαν αποσταλεί από την Εφορεία Αρχαιοτήτων και την Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στις καθυστερήσεις.

Η απουσία αξιόπιστης καταγραφής σημαίνει ότι δεν μπορούσε να διαπιστωθεί ποια καταγγελία είχε προηγηθεί, ποια ήταν επείγουσα, ποια αφορούσε επικίνδυνη κατασκευή και ποιος υπάλληλος είχε την ευθύνη διεκπεραίωσης.

Αυτοψίες από αναρμόδιους και εκθέσεις με μία μόνο υπογραφή

Από τις 108 εκθέσεις αυτοψίας που συντάχθηκαν, στις 72 συμμετείχαν υπάλληλοι οι οποίοι δεν ήταν τοποθετημένοι στο αρμόδιο Τμήμα Ελέγχου Κατασκευών. Σε οκτώ περιπτώσεις δεν συμμετείχε κανένας υπάλληλος του αρμόδιου τμήματος.

Σε 24 περιπτώσεις η έκθεση αυτοψίας συντάχθηκε και υπογράφηκε από έναν μόνο υπάλληλο, παρότι η προβλεπόμενη διαδικασία απαιτούσε τη συμμετοχή δεύτερου υπαλλήλου ή αστυνομικού οργάνου.

Από τις 42 προσφυγές κατά εκθέσεων αυτοψίας, οι δέκα εμφανίζονται εκπρόθεσμες. Την ίδια ώρα, τέσσερις εμπρόθεσμες προσφυγές δεν διαβιβάστηκαν ποτέ στο αρμόδιο Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων. Οι υποθέσεις παρέμειναν μετέωρες, χωρίς οριστική κρίση και χωρίς δυνατότητα βεβαίωσης και είσπραξης των προστίμων.

Οι παραλείψεις επηρεάζουν τόσο το Δημόσιο όσο και τους πολίτες. Η ελλιπής διαδικασία μπορεί να καταστήσει ευάλωτες τις εκθέσεις αυτοψίας σε ακύρωση, αλλά και να στερήσει από ιδιοκτήτες τη νόμιμη εξέταση των ενστάσεών τους.

Πρόστιμα έως ένα εκατομμύριο ευρώ έμειναν στα χαρτιά

Το οικονομικό αποτύπωμα της υπόθεσης είναι ιδιαίτερα βαρύ. Από τις 83 οριστικοποιημένες εκθέσεις αυτοψίας, στις 39 δεν προκύπτει ότι βεβαιώθηκε οποιοδήποτε πρόστιμο.

Συνολικά βεβαιώθηκαν μόλις 35 πρόστιμα ανέγερσης, ύψους 401.428,24 ευρώ, ενώ κατά τον έλεγχο εκκρεμούσε η βεβαίωση προστίμων για 70 εκθέσεις αυτοψίας. Κανένα πρόστιμο άνω των 150.000 ευρώ δεν είχε βεβαιωθεί, παρότι στις εκθέσεις είχαν υπολογιστεί ποσά που έφταναν ακόμη και το ένα εκατομμύριο ευρώ.

Πρόστιμα διατήρησης επιβλήθηκαν σε μόλις οκτώ περιπτώσεις και δεν επαναβεβαιώνονταν ετησίως, όπως επιβάλλει η νομοθεσία. Καμία οριστικά κριθείσα αυθαίρετη κατασκευή δεν διαβιβάστηκε στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου για κατεδάφιση.

Δύο εκθέσεις αυτοψίας ακυρώθηκαν με πράξεις της ίδιας της υπηρεσίας χωρίς να προκύπτει θεσμικό έρεισμα, ενώ ένα ήδη βεβαιωμένο πρόστιμο διαγράφηκε χωρίς αιτιολογία.

Παραποιημένες άδειες σε NATURA και αρχαιολογικές ζώνες

Το πόρισμα εντόπισε ζητήματα άμεσου ποινικού ενδιαφέροντος στον χειρισμό των συστημάτων e-Άδειες και δηλώσεων αυθαιρέτων από ιδιώτες μηχανικούς.

Σε ακίνητο εντός περιοχής NATURA και αρχαιολογικού χώρου ζώνης Α διαπιστώθηκε εμφανής παραποίηση του στελέχους οικοδομικής άδειας του 1994. Είχε αλλοιωθεί ακόμη και ο τίτλος της άδειας, ώστε να εμφανίζεται ότι παρέμενε σε ισχύ.

Σε δεύτερη υπόθεση, που αφορά ξενοδοχείο εντός του αρχαιολογικού χώρου της πόλης της Ρόδου, άδεια του 1977 εμφανιζόταν με διαφορετικό περιεχόμενο σε δύο δηλώσεις αυθαιρέτων. Οι δηλώσεις είχαν επικαλυπτόμενες ημερομηνίες, διαφορετικούς μηχανικούς, διαφορετικούς ιδιοκτήτες και διαφορετική περιγραφή παραβάσεων.

Παράλληλα, δεν είχε προηγηθεί η απαιτούμενη εγκριτική διαδικασία του Υπουργείου Πολιτισμού. Οι υποθέσεις αυτές μπορούν να επηρεάσουν τη νομιμότητα των κτισμάτων, τις μεταβιβάσεις, τη λειτουργία επιχειρήσεων και την ασφάλεια των εμπράγματων δικαιωμάτων των ιδιοκτητών.

Χάθηκαν 33 από τα 38 πρωτότυπα στελέχη αδειών

Κρίσιμα ευρήματα προέκυψαν και στις ανασυστάσεις απολεσθέντων φακέλων οικοδομικών αδειών. Κατά την εξεταζόμενη περίοδο εκδόθηκαν 38 πράξεις ανασύστασης και 22 πράξεις που χαρακτηρίζονταν ως «αποτυπώσεις», μολονότι αυτή η κατηγορία δεν προβλέπεται από το θεσμικό πλαίσιο που επικαλούνταν οι ίδιες οι πράξεις.

Σε 22 από τις 38 ανασυστάσεις, ποσοστό 58%, δεν εφαρμόστηκαν οι ισχύουσες διατάξεις. Έτσι αποδόθηκε τεκμήριο νομιμότητας σε σχέδια αποτύπωσης ή μη εγκεκριμένα σχέδια, τα οποία δεν μπορούσαν νόμιμα να αποτελέσουν στοιχεία του ανασυσταθέντος φακέλου.

Ακόμη σοβαρότερη είναι η κατάσταση του αρχείου. Από τα 38 πρωτότυπα στελέχη οικοδομικών αδειών που αναζήτησαν οι επιθεωρήτριες, βρέθηκαν μόλις πέντε. Τα υπόλοιπα 33 δεν εντοπίστηκαν.

Η απώλεια των πρωτοτύπων πλήττει την ασφάλεια δικαίου, καθώς τα έγγραφα αυτά αποτελούν το βασικό αποδεικτικό της ιστορικότητας, του περιεχομένου και της νομιμότητας κάθε οικοδομικής άδειας.

Οι συνέπειες για υπαλλήλους, μηχανικούς και ιδιοκτήτες

Η έκθεση διαβιβάστηκε στον Εισαγγελέα Εφετών Αθηνών για ποινική αξιολόγηση, στον δήμαρχο Ρόδου για την άσκηση πειθαρχικών αρμοδιοτήτων και στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας για την πειθαρχική διερεύνηση των ενεργειών ιδιωτών μηχανικών.

Από τους τέσσερις υπαλλήλους που κλήθηκαν να δώσουν απόψεις επί των ευρημάτων, οι τρεις έχουν ήδη τεθεί σε αργία, ενώ ο τέταρτος είχε μετακινηθεί από την υπηρεσία από τον Ιούνιο του 2024.

Για τους υπαλλήλους μπορεί να εξεταστούν ευθύνες σχετικά με παράβαση καθήκοντος, έκδοση ή αποδοχή μη νόμιμων διοικητικών πράξεων, μη βεβαίωση προστίμων και πλημμελή διαχείριση δημοσίων εγγράφων. Οι ιδιώτες μηχανικοί αντιμετωπίζουν πειθαρχικές συνέπειες, ακόμη και περιορισμούς στην άσκηση του επαγγέλματος, εφόσον αποδειχθεί χρήση ανακριβών στοιχείων, οικειοποίηση μελετών ή παραποίηση εγγράφων.

Οι ιδιοκτήτες, ακόμη και όταν δεν έχουν άμεση συμμετοχή, κινδυνεύουν με ανάκληση αδειών, αδυναμία μεταβίβασης, επιβολή προστίμων, απώλεια δικαιώματος δόμησης και χαρακτηρισμό κατασκευών ως αυθαιρέτων.

Η επανεξέταση των αδειών και η δύσκολη συνέχεια

Η ΕΑΔ ζητά από την ΥΔΟΜ να απορρίψει ή να αρχειοθετήσει τις εκκρεμείς αιτήσεις που υποβλήθηκαν χωρίς τα αναγκαία δικαιολογητικά και να ελέγξει τη νομιμότητα των προεγκρίσεων και των βεβαιώσεων όρων δόμησης που εκδόθηκαν με τις επίμαχες πρακτικές.

Ζητά ακόμη να βεβαιωθούν όλα τα πρόστιμα ανέγερσης και διατήρησης, να επαναβεβαιώνονται ετησίως τα πρόστιμα διατήρησης, να διαβιβαστούν οι εκκρεμείς προσφυγές στο ΣΥΠΟΘΑ και να αποσταλούν τα οριστικά κατεδαφιστέα αυθαίρετα στις αρμόδιες υπηρεσίες.

Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία βάσης δεδομένων στην οποία θα καταγράφεται κάθε καταγγελία και ολόκληρη η αλληλουχία των υπηρεσιακών ενεργειών. Ζητείται επίσης να ελεγχθούν οι ανασυσταθέντες φάκελοι και να συμπληρωθούν αποκλειστικά με τα νόμιμα στοιχεία.

Το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο ποιοι θα τιμωρηθούν. Είναι πόσες άδειες και διοικητικές πράξεις θα χρειαστεί να επανελεγχθούν, πόσοι ιδιοκτήτες θα βρεθούν αντιμέτωποι με την αμφισβήτηση της νομιμότητας των ακινήτων τους και εάν το κράτος θα αντιμετωπίσει τη Ρόδο ως μεμονωμένη υπόθεση ή ως προειδοποίηση για τη συνολική λειτουργία των πολεοδομικών υπηρεσιών.

Το πόρισμα ανοίγει συνολικό θέμα για όλες τις ΥΔΟΜ

Η υπόθεση της Ρόδου δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά ως μια τοπική εκτροπή. Τα ευρήματα αποκαλύπτουν ευρύτερες αδυναμίες του μοντέλου λειτουργίας των Υπηρεσιών Δόμησης, οι οποίες καλούνται να εφαρμόσουν σύνθετη και διαρκώς μεταβαλλόμενη νομοθεσία, συχνά με περιορισμένο προσωπικό, ανεπαρκή διοικητική υποστήριξη και αδύναμους μηχανισμούς εσωτερικού ελέγχου.

Η υποστελέχωση δεν μπορεί να δικαιολογήσει παραποιημένα έγγραφα, εικονικούς φακέλους ή πράξεις για άλλα ακίνητα. Μπορεί, όμως, να δημιουργεί το περιβάλλον στο οποίο συσσωρεύονται χιλιάδες εκκρεμότητες, διαχέονται οι αρμοδιότητες, ανατίθενται καθήκοντα χωρίς σαφείς αποφάσεις και αποδυναμώνεται ο έλεγχος νομιμότητας.

Το πόρισμα αναδεικνύει την ανάγκη για ενιαίες διαδικασίες, πλήρη ψηφιακή ιχνηλασιμότητα, αυτοματοποιημένους ελέγχους των φακέλων, σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων και τακτικούς συστημικούς ελέγχους σε όλες τις ΥΔΟΜ της χώρας.