Εκτός σχεδίου: πρόταση στο ΥΠΕΝ για ενδιάμεση ρύθμιση παρόδιας δόμησης

Άμεση λύση για την παρόδια εκτός σχεδίου δόμηση, με δυνατότητα αναγνώρισης μεμονωμένων κοινόχρηστων δρόμων πριν από τη συνολική κύρωση του οδικού δικτύου, προτείνει στο ΥΠΕΝ το Επιμελητήριο Δωδεκανήσου. Με επιστολή του προέδρου του, Γιάννη Πάππου, προς τον υπουργό Σταύρο Παπασταύρου, ζητά επίσπευση της θεσμικής ρύθμισης, σαφείς προθεσμίες και προστασία των επενδύσεων που διαθέτουν ήδη νόμιμες οικοδομικές άδειες.

Η εκκρεμότητα αναγνώρισης των κοινόχρηστων δρόμων στις εκτός σχεδίου περιοχές δημιουργεί σοβαρά εμπόδια στην έκδοση και αναθεώρηση οικοδομικών αδειών, στις μεταβιβάσεις ακινήτων, στη χρηματοδότηση επενδύσεων και στον εκσυγχρονισμό επιχειρήσεων επισημαίνει το Επιμελητήριο Δωδεκανήσου  και σημειώνει ότι μετά τις αποφάσεις του ΣτΕ για την απαίτηση προσώπου σε αναγνωρισμένο κοινόχρηστο δρόμο, πολλοί ιδιοκτήτες και επενδυτές αντιμετωπίζουν πολεοδομική αβεβαιότητα.

«Σύμφωνα με την ενημέρωση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας στη Βουλή τον Απρίλιο του 2026, η καταγραφή του οδικού δικτύου στη νησιωτική Ελλάδα είχε ολοκληρωθεί και βρισκόταν στο στάδιο του ελέγχου από τη Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος. Κατά την ίδια ενημέρωση, η έκδοση του σχετικού Προεδρικού Διατάγματος εκτιμάται περί τα τέλη του 2026» σημειώνει το Επιμελητήριο Δωδεκανήσου και ζητά από το ΥΠΕΝ το επίσημο και τελικό χρονοδιάγραμμα.

Παράλληλα προτείνει προσωρινή διαδικασία αναγνώρισης μεμονωμένων οδών και μεταβατική προστασία νόμιμων οικοδομικών αδειών, ιδιαίτερα για έργα που κατασκευάζονται ή συνδέονται με δεσμευτικές προθεσμίες χρηματοδότησης, ώστε να αποτραπούν νέες καθυστερήσεις και οικονομικές απώλειες για επιχειρήσεις στα νησιά.

Ολόκληρη η επιστολή του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου προς το ΥΠΕΝ

Προς: Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρο Παπασταύρου

Θέμα: Ανάγκη επίσπευσης της θεσμικής ρύθμισης για την αναγνώριση κοινόχρηστων οδών στις εκτός σχεδίου περιοχές

Αξιότιμε κύριε Υπουργέ,

Το Επιμελητήριο Δωδεκανήσου, με γνώμονα τη δίκαιη και ισόρροπη ανάπτυξη των νησιωτικών περιοχών της χώρας και την ανάγκη ουσιαστικής στήριξης των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε αυτές, επιθυμεί να σας θέσει υπόψη ένα ζήτημα ιδιαίτερης σημασίας για την επιχειρηματική δραστηριότητα, την αναπτυξιακή προοπτική και την ασφάλεια δικαίου στην περιοχή μας: την ανάγκη ολοκλήρωσης του θεσμικού πλαισίου για την αναγνώριση των κοινόχρηστων οδών στις εκτός σχεδίου περιοχές.

Με τις αποφάσεις 176/2023 και 992/2023 της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας αποσαφηνίστηκαν οι προϋποθέσεις δόμησης στις εκτός σχεδίου περιοχές, με ιδιαίτερη σημασία στην ύπαρξη προσώπου σε κοινόχρηστη οδό. Παράλληλα, η παράγραφος 15 του άρθρου 20 του ν. 3937/2011, όπως ισχύει μετά τις τροποποιήσεις των ν. 4280/2014 και 4819/2021, προβλέπει την καταγραφή του υφιστάμενου οδικού δικτύου και την έκδοση Προεδρικού Διατάγματος για τον καθορισμό των κριτηρίων και των προϋποθέσεων χαρακτηρισμού και αναγνώρισης των οδών.

Η εκκρεμότητα αυτή, σε συνδυασμό με την απουσία ενός ολοκληρωμένου και σαφούς πλαισίου ως προς τα κριτήρια και τη διαδικασία αναγνώρισης, δημιουργεί σημαντική αβεβαιότητα για ιδιοκτήτες ακινήτων, επαγγελματίες, επιχειρήσεις και υποψήφιους επενδυτές. Παράλληλα, δυσχεραίνει τον προγραμματισμό και την υλοποίηση επενδυτικών σχεδίων, καθώς η δυνατότητα αξιοποίησης ακινήτων και η πρόοδος αδειοδοτικών διαδικασιών επηρεάζονται άμεσα από το καθεστώς πρόσβασης και την αναγνώριση των οδών.

Οι επιπτώσεις επεκτείνονται στην έκδοση και την αναθεώρηση οικοδομικών αδειών, στην επέκταση και τον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων επιχειρήσεων, στις μεταβιβάσεις ακινήτων και στη χρηματοδότηση επενδυτικών σχεδίων. Αντίστοιχες δυσκολίες ενδέχεται να προκύψουν και για έργα που συνδέονται με συγκεκριμένες προθεσμίες υλοποίησης στο πλαίσιο αναπτυξιακών και ευρωπαϊκών προγραμμάτων.

Οι συνέπειες είναι ιδιαίτερα σημαντικές για τα Δωδεκάνησα. Η παρατεταμένη αβεβαιότητα δεν επιβαρύνει μόνο επιμέρους επενδυτικές πρωτοβουλίες, αλλά επηρεάζει συνολικά το επιχειρηματικό περιβάλλον, την προβλεψιμότητα των διοικητικών διαδικασιών και την εμπιστοσύνη στον σχεδιασμό νέων δραστηριοτήτων.

Το Επιμελητήριο αναγνωρίζει την ανάγκη προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος, της ορθολογικής χωρικής οργάνωσης και της τήρησης της νομιμότητας.

Η καταγραφή του οδικού δικτύου και το χρονοδιάγραμμα του Προεδρικού Διατάγματος

Σύμφωνα με την ενημέρωση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας στη Βουλή τον Απρίλιο του 2026, η καταγραφή του οδικού δικτύου στη νησιωτική Ελλάδα είχε ολοκληρωθεί και βρισκόταν στο στάδιο του ελέγχου από τη Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος. Κατά την ίδια ενημέρωση, η έκδοση του σχετικού Προεδρικού Διατάγματος εκτιμάται περί τα τέλη του 2026.

Λαμβάνοντας υπόψη τις δημόσιες αναφορές σχετικά με τον προγραμματισμό ολοκλήρωσης της σχετικής ρύθμισης και την προώθηση του σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος στα προβλεπόμενα θεσμικά στάδια, θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντικό να υπάρξει σαφής ενημέρωση για την πορεία της διαδικασίας. Καθώς το έτος βρίσκεται ήδη στο τελευταίο τρίμηνό του, η αποσαφήνιση των επόμενων βημάτων και του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τους πολίτες, τους ιδιοκτήτες ακινήτων και τις επιχειρήσεις που επηρεάζονται από την εκκρεμότητα.

Θεωρούμε σημαντικό να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για την επίσπευση των απαιτούμενων ενεργειών, ώστε να περιοριστεί η παρατεταμένη αβεβαιότητα και να καταστεί δυνατός ο αποτελεσματικότερος προγραμματισμός της οικονομικής και επενδυτικής δραστηριότητας.

Στο πλαίσιο αυτό, παρακαλούμε να μας ενημερώσετε για το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η επεξεργασία του σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος, τον προβλεπόμενο χρόνο προώθησής του στο Συμβούλιο της Επικρατείας και το εκτιμώμενο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης της διαδικασίας, καθώς και για την πρόοδο του ελέγχου της καταγραφής του οδικού δικτύου στη νησιωτική Ελλάδα.

Πρόταση για αναγνώριση μεμονωμένων κοινόχρηστων δρόμων και μεταβατικές ρυθμίσεις

Παράλληλα, θεωρούμε χρήσιμο, στο πλαίσιο της ολοκλήρωσης της σχετικής ρύθμισης, να εξεταστεί η δυνατότητα αναγνώρισης μεμονωμένων κοινόχρηστων οδών έως τη συνολική κύρωση του οδικού δικτύου, μέσα από σαφή διαδικασία, με καθορισμένο αρμόδιο όργανο και σύντομες προθεσμίες.

Αντίστοιχα, εκτιμούμε ότι θα ήταν σκόπιμο να υπάρξει μέριμνα για τις επενδύσεις που διαθέτουν ήδη νόμιμα εκδοθείσες οικοδομικές άδειες, ιδίως όσες βρίσκονται ήδη σε στάδιο κατασκευής, μέσω κατάλληλων μεταβατικών ρυθμίσεων, με σεβασμό στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο και στις αρχές της ασφάλειας δικαίου.

Το Επιμελητήριο Δωδεκανήσου εκτιμά ότι η έγκαιρη αντιμετώπιση του ζητήματος θα συμβάλει ουσιαστικά στη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, στη διευκόλυνση του επενδυτικού σχεδιασμού και στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης προς τη Διοίκηση, με παράλληλο σεβασμό στις απαιτήσεις της περιβαλλοντικής προστασίας και της βιώσιμης ανάπτυξης.

Παραμένουμε στη διάθεσή σας για συνεργασία και συμβολή, στο πλαίσιο του θεσμικού μας ρόλου, σε κάθε πρωτοβουλία που αποσκοπεί στην αντιμετώπιση εκκρεμοτήτων οι οποίες επηρεάζουν την επιχειρηματικότητα και την αναπτυξιακή πορεία των νησιών μας.

Με εκτίμηση,

Γιάννης Γ. Πάππου

Πρόεδρος Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου