Αγνώστου ιδιοκτήτη: κόβουν μηχανικούς κτηματολογικούς διαμεσολαβητές

Ειδήσεις Κτηματαγορά Οικιστικά Οικονομία Πολεοδομία Χρήμα Χωροταξία 30 Ιουλίου 2026 Αργύρης

Αστοχία, αν δεν πρόκειται για συντεχνιακή πελατειακή εξυπηρέτηση, που βγάζει μάτι, επισημαίνεται στην νομοθετική ρύθμιση του υπουργείου Δικαιοσύνης που ψηφίζεται στη Βουλή, με την οποία εισάγεται υποχρεωτική διαδικασία Κτηματολογικής Διαμεσολάβησης στις υποθέσεις ακινήτων «αγνώστου ιδιοκτήτη». Προσδιορίζεται περιοριστικά ότι η διαδικασία θα γίνεται από νομικό και μένουν εκτός της ρύθμισης οι διαπιστευμένοι κτηματολογικοί μεσολαβητές μηχανικοί, τινάζοντας στον αέρα την αξιοπιστία και την αποτελεσματικότητα της διαδικασίας αλλά και το Ειδικό Μητρώο Πιστοποιημένων Κτηματολογικών Διαμεσολαβητών.

Με επείγον υπόμνημα διαμαρτυρία τους, το θέμα θέτουν υπόψη του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, του αντιπροέδρου της Κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, του υπουργού Δικαιοσύνης Γιώργου Φλωρίδη, τους βουλευτές μέλη της αρμόδιας Διαρκούς Επιτροπής της Βουλής και προς το ΤΕΕ, διαπιστευμένων Κτηματολογικοί Διαμεσολαβητές – Μηχανικοί, οι οποίοι ζητούν διόρθωση της νομοθετικής ρύθμισης, ώστε να αποκατασταθεί η θεσμική τάξη και η νομιμότητα, ενώ επισημαίνονται οι Συνταγματικές και θεσμικές επιπτώσεις

Ζητούν συγκεκριμένα οι μηχανικοί κτηματολογικοί διαμεσολαβητές άμεση τροποποίηση του άρθρου 61 του υπό ψήφιση νομοσχεδίου του Υπουργείου Δικαιοσύνης («Μέτρα για την προστασία από στρατηγικές αγωγές…»), ώστε η Υποχρεωτική Αρχική Συνεδρία και η διαδικασία Κτηματολογικής Διαμεσολάβησης στις υποθέσεις ακινήτων «αγνώστου ιδιοκτήτη» να διενεργούνται από όλους τους πιστοποιημένους Κτηματολογικούς Διαμεσολαβητές που είναι εγγεγραμμένοι στο Ειδικό Μητρώο του Υπουργείου Δικαιοσύνης, ανεξαρτήτως αν προέρχονται από τον νομικό ή τον τεχνικό κλάδο.

Οι δύο επιστημονικές ειδικότητες λειτουργούν συμπληρωματικά και όχι ανταγωνιστικά

«Οι δύο επιστημονικές ειδικότητες λειτουργούν συμπληρωματικά και όχι ανταγωνιστικά», υπογραμμίζεται στο υπόμνημα και τονίζεται ότι:

«Η ίδια η Πολιτεία, όταν δημιούργησε τον θεσμό της Κτηματολογικής Διαμεσολάβησης, δεν περιόρισε την πρόσβαση αποκλειστικά στους δικηγόρους.

Αντίθετα, επέλεξε να εκπαιδεύσει, να εξετάσει, να πιστοποιήσει και να εγγράψει στο ίδιο Ειδικό Μητρώο τόσο δικηγόρους όσο και μηχανικούς, αναγνωρίζοντας ότι και οι δύο ειδικότητες διαθέτουν τις απαραίτητες γνώσεις για να συμβάλουν ουσιαστικά στην επίλυση των κτηματολογικών διαφορών».

Αδικαιολόγητος αποκλεισμός της μίας από τις δύο θεμελιώδεις ειδικότητες

«Με το άρθρο 61 του υπό ψήφιση νομοσχεδίου προβλέπεται ότι η Υποχρεωτική Αρχική Συνεδρία (Υ.Α.Σ.) στις αγωγές αναγνώρισης κυριότητας λόγω έκτακτης χρησικτησίας επί ακινήτων με την ένδειξη «αγνώστου ιδιοκτήτη» θα διεξάγεται αποκλειστικά ενώπιον Διαπιστευμένου Κτηματολογικού Διαμεσολαβητή κατόχου πτυχίου Νομικής» σημειώνεται στο υπόμνημα των Διαπιστευμένων Κτηματολογικών Διαμεσολαβητών – Μηχανικών και αναφέρουν ότι:

«Με την προτεινόμενη ρύθμιση αποκλείονται από την άσκηση του συγκεκριμένου αντικειμένου οι διαπιστευμένοι Κτηματολογικοί Διαμεσολαβητές που είναι μηχανικοί, παρότι διαθέτουν την ίδια κρατική πιστοποίηση, έχουν ολοκληρώσει την ίδια εξειδικευμένη εκπαίδευση, έχουν επιτύχει στις ίδιες εξετάσεις και είναι εγγεγραμμένοι στο ίδιο Ειδικό Μητρώο του Υπουργείου Δικαιοσύνης.

Το παρόν υπόμνημα δεν αμφισβητεί ούτε υποβαθμίζει τον ρόλο των δικηγόρων στις διαδικασίες Κτηματολογικής Διαμεσολάβησης. Αντιθέτως, αναγνωρίζει ότι η επιτυχία του θεσμού βασίζεται στη συνεργασία δύο επιστημονικών κλάδων, των δικηγόρων και των μηχανικών, οι οποίοι διαχρονικά υπηρετούν από κοινού το Εθνικό Κτηματολόγιο.

Η αντίρρησή μας αφορά αποκλειστικά τον αδικαιολόγητο αποκλεισμό της μίας από τις δύο αυτές θεμελιώδεις ειδικότητες».

Tι αλλάζει για κυριότητα λόγω χρησικτησίας και δικαιώματα δημοσίου σε χιλιάδες ακίνητα

Η κτηματολογική διαμεσολάβηση είναι κατ’ εξοχήν διεπιστημονική διαδικασία

Στο υπόμνημα σημειώνεται ότι οι διαφορές που αφορούν το Εθνικό Κτηματολόγιο δεν είναι αποκλειστικά νομικές ούτε αποκλειστικά τεχνικές.

Αφορούν ταυτόχρονα:

♦ τον προσδιορισμό και την ταυτοποίηση ακινήτων,

♦ τα τοπογραφικά διαγράμματα,

♦ τα όρια ιδιοκτησιών,

♦ τις γεωμετρικές μεταβολές,

♦ τις πρώτες εγγραφές,

♦ τις διορθώσεις κτηματολογικών στοιχείων,

♦ καθώς και την ύπαρξη, την έκταση και τη μεταβολή εμπραγμάτων δικαιωμάτων.

Η πραγματικότητα αυτή έχει διαμορφώσει διαχρονικά μία σταθερή συνεργασία μεταξύ δικηγόρων και μηχανικών, οι οποίοι αποτελούν τους δύο βασικούς επιστημονικούς κλάδους που υπηρετούν τη σύνταξη, τη λειτουργία και τη διόρθωση του Εθνικού Κτηματολογίου.

Οι δικηγόροι συνεισφέρουν τη νομική αξιολόγηση των εμπραγμάτων δικαιωμάτων και των τίτλων.

Οι μηχανικοί συνεισφέρουν την τεχνική τεκμηρίωση, τον ακριβή προσδιορισμό του ακινήτου, την ερμηνεία των κτηματολογικών διαγραμμάτων και την επίλυση των γεωμετρικών ζητημάτων.

Οι δύο επιστημονικές ειδικότητες λειτουργούν συμπληρωματικά και όχι ανταγωνιστικά.

Η πολιτεία αναγνώρισε ήδη την αναγκαιότητα της συνεργασίας αυτής

«Η κρατική πιστοποίηση αποτέλεσε το μοναδικό αντικειμενικό κριτήριο επαγγελματικής επάρκειας. Η εκ των υστέρων απαίτηση κατοχής πτυχίου Νομικής για συγκεκριμένη κατηγορία υποθέσεων αναιρεί τη θεμελιώδη αυτή επιλογή του ίδιου του νομοθέτη και δημιουργεί αδικαιολόγητη διάκριση μεταξύ προσώπων που διαθέτουν ακριβώς την ίδια πιστοποίηση».

Η νομιμότητα της διαδικασίας δεν εξαρτάται από την ειδικότητα του διαμεσολαβητή

Στο υπόμνημα αναφέρεται ότι η προτεινόμενη διάταξη φαίνεται να στηρίζεται στην παραδοχή ότι η κατοχή πτυχίου Νομικής παρέχει πρόσθετη εγγύηση νομιμότητας. Ωστόσο, η νομιμότητα της διαδικασίας διασφαλίζεται ήδη από:

♦ την υποχρεωτική παράσταση πληρεξουσίων δικηγόρων όλων των μερών,

♦ τη συμμετοχή του Ελληνικού Δημοσίου,

♦ τον έλεγχο νομιμότητας που διενεργεί ο Προϊστάμενος του αρμόδιου Κτηματολογικού Γραφείου πριν από την καταχώριση της πράξης.

Ο Κτηματολογικός Διαμεσολαβητής δεν απονέμει δικαιοσύνη, δεν εκδίδει απόφαση και δεν υποκαθιστά τον δικηγόρο ή το Κτηματολογικό Γραφείο.

Ο ρόλος του είναι να διευκολύνει την επικοινωνία και να συμβάλει στην εξεύρεση κοινά αποδεκτής λύσης.

Συνταγματικές και θεσμικές επιπτώσεις

Η προτεινόμενη ρύθμιση εισάγει διαφορετική μεταχείριση μεταξύ Διαπιστευμένων Κτηματολογικών Διαμεσολαβητών που διαθέτουν τα ίδια τυπικά και ουσιαστικά προσόντα.

Παράλληλα, ανατρέπει τη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη των μηχανικών που ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση της Πολιτείας, επένδυσαν χρόνο και οικονομικούς πόρους για να αποκτήσουν την κρατική πιστοποίηση και ανέπτυξαν την επαγγελματική τους δραστηριότητα στηριζόμενοι στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο.

Η διαφοροποίηση αυτή εγείρει ζητήματα συμβατότητας με:

♦ την αρχή της ισότητας (άρθρο 4 του Συντάγματος),

♦ την επαγγελματική ελευθερία (άρθρο 5 παρ. 1 του Συντάγματος),

♦ την αρχή της αναλογικότητας (άρθρο 25 παρ. 1 του Συντάγματος),

♦ την αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και της ασφάλειας δικαίου.

Αποτελεσματική λειτουργία του ίδιου του θεσμού της Κτηματολογικής Διαμεσολάβησης

Οι διαπιστευμένοι Κτηματολογικοί διαμεσολαβητές ζητούν την τροποποίηση του άρθρου 61 με την απαλοιφή της φράσης: «κατόχου πτυχίου Νομικής», ώστε η διαδικασία να μπορεί να διεξάγεται από όλους τους Διαπιστευμένους Κτηματολογικούς Διαμεσολαβητές που είναι εγγεγραμμένοι στο Ειδικό Μητρώο του Υπουργείου Δικαιοσύνης.

«Η λύση αυτή διατηρεί τον διεπιστημονικό χαρακτήρα της Κτηματολογικής Διαμεσολάβησης, αξιοποιεί τις δύο επιστημονικές ειδικότητες που υπηρετούν διαχρονικά το Εθνικό Κτηματολόγιο και ανταποκρίνεται στην πραγματική φύση των κτηματολογικών διαφορών» τονίζουν και υπογραμμίζουν ότι: .

«Η διατήρηση της δυνατότητας άσκησης του λειτουργήματος του Κτηματολογικού Διαμεσολαβητή τόσο από τους διαπιστευμένους δικηγόρους όσο και από τους διαπιστευμένους μηχανικούς δεν εξυπηρετεί μόνο την ίση μεταχείριση των παραπάνω επαγγελματιών. Εξυπηρετεί πρωτίστως την αποτελεσματική λειτουργία του ίδιου του θεσμού της Κτηματολογικής Διαμεσολάβησης, ο οποίος σχεδιάστηκε ως ένας θεσμός διεπιστημονικής συνεργασίας, αντάξιος της πολυπλοκότητας των κτηματολογικών διαφορών και προς όφελος των πολιτών και της Πολιτείας».