Ανακαίνιση Κατοικίας: εξώδικο στα υπουργεία από ιδιοκτήτες κλειστών κατοικιών

Μετά τις καταγγελίες για τον μη προβλεπόμενο αποκλεισμό, το Υπουργείο, αντί να διορθώσει την πλατφόρμα, αφαίρεσε από τις Συχνές Ερωτήσεις την αιτιολογία περί αδυναμίας της πλατφόρμας. 

Κοινή εξώδικη δήλωση – διαμαρτυρία – πρόσκληση επέδωσαν την Τετάρτη 26 Αυγούστου 2026 ιδιοκτήτες κλειστών κατοικιών, οι οποίοι αποκλείονται από τη Δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας», χωρίς ο αποκλεισμός αυτός να προκύπτει από την ΚΥΑ. Αντιθέτως, όπως αναφερόταν στην αρχική έκδοση των “Συχνών Ερωτήσεων – Απαντήσεων”, ο αποκλεισμός οφείλεται σε έλλειψη της ηλεκτρονικής πλατφόρμας και στην αδυναμία διεκπεραίωσης του προβλεπόμενου διοικητικού ελέγχου.

Η εξώδικη διαμαρτυρία επιδόθηκε στη Γενική Γραμματέα ΕΣΠΑ και στον Γενικό Γραμματέα Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης και κοινοποιήθηκε στους συναρμόδιους Υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Το Υπουργείο αλλάζει την αιτιολογία, αλλά διατηρεί τον αποκλεισμό

Στην αρχική έκδοση του εγγράφου «Συχνές Ερωτήσεις – Απαντήσεις», η οποία δημοσιεύθηκε στις 22 Ιουνίου 2026, το Υπουργείο απέδιδε τη μη επιλεξιμότητα των κατοικιών που αποκτήθηκαν εντός του 2026 στον τρόπο λειτουργίας της αυτοματοποιημένης διασταύρωσης και, ειδικότερα, στην αδυναμία της πλατφόρμας να αποκτήσει πρόσβαση στα στοιχεία του εντύπου Ε2 του προηγούμενου ιδιοκτήτη.

Με την αιτιολογία αυτή αναγνωριζόταν ουσιαστικά ότι ο αποκλεισμός δεν οφείλεται στη μη πλήρωση κάποιας προϋπόθεσης της ΚΥΑ, αλλά σε τεχνική και διοικητική αδυναμία της εφαρμοζόμενης διαδικασίας ελέγχου.

Το συγκεκριμένο ζήτημα τέθηκε επανειλημμένα υπόψη της Διοίκησης με τέσσερις έγγραφες παρεμβάσεις και, ιδίως, με την κοινή διαμαρτυρία 430 πολιτών της 28ης Ιουλίου 2026. Με τις παρεμβάσεις αυτές επισημάνθηκε ότι μία αδυναμία άντλησης και διασταύρωσης των αναγκαίων στοιχείων δεν μπορεί να μετατρέπεται σε νέο ουσιαστικό κριτήριο επιλεξιμότητας ή σε λόγο αποκλεισμού που δεν προβλέπεται από την κανονιστική απόφαση.

Στις 17 Αυγούστου 2026, μετά τις παραπάνω καταγγελίες και χωρίς να έχει τροποποιηθεί στο συγκεκριμένο σημείο η ΚΥΑ, αναρτήθηκε αναθεωρημένη έκδοση των «Συχνών Ερωτήσεων – Απαντήσεων». Από τη νέα απάντηση στην Ερώτηση 4 αφαιρέθηκε η προηγούμενη αιτιολογία περί αδυναμίας πρόσβασης της πλατφόρμας στο Ε2 του προηγούμενου ιδιοκτήτη. Στη θέση της προστέθηκε ο ισχυρισμός ότι η μη επιλεξιμότητα των κλειστών κατοικιών που αποκτήθηκαν το 2026 απορρέει απευθείας από τους όρους της ΚΥΑ.

Ωστόσο, ο αποκλεισμός παρέμεινε αμετάβλητος και μεταβλήθηκε μόνο η αιτιολογία του. Αντί δηλαδή να δοθεί λύση στο πρόβλημα και να αντιμετωπιστεί η αρχικώς αναγνωρισμένη έλλειψη της πλατφόρμας, επιχειρήθηκε να θεμελιωθεί εκ των υστέρων ο αποκλεισμός στην ΚΥΑ, χωρίς να έχει προηγηθεί σχετική τροποποίηση του κανονιστικού πλαισίου.

Μάλιστα, στο αναθεωρημένο έγγραφο εξακολουθούν να συνυπάρχουν δύο διαφορετικές αιτιολογίες: η αρχική τεχνική αδυναμία της διαδικασίας διασταύρωσης, η οποία παραμένει στις οδηγίες προς το τηλεφωνικό κέντρο, και η μεταγενέστερη επίκληση κανονιστικού κωλύματος.

Το πρόβλημα της συναίνεσης αφορά και τις κατοικίες που αποκτήθηκαν το 2024 και το 2025

Ιδιοκτήτες που απέκτησαν κλειστές κατοικίες το 2024 ή το 2025 αδυνατούν επίσης να εκδώσουν Βεβαίωση Επιλεξιμότητας, επειδή, όπως αναφέρεται, δεν έχει εξασφαλιστεί η συναίνεση του προηγούμενου ιδιοκτήτη για την άντληση από τον ΔΕΔΔΗΕ των στοιχείων ηλεκτροδότησης για το χρονικό διάστημα πριν από τη μεταβίβαση. Όπως προκύπτει από τις απαντήσεις της Ομάδας Υποστήριξης, το συγκεκριμένο πρόβλημα έχει αναγνωριστεί, παραμένει μέχρι σήμερα άλυτο και αναμένεται να αντιμετωπιστεί.

Οι πολίτες θέτουν, επομένως, ένα κρίσιμο ερώτημα: γιατί μια παρόμοια αδυναμία της πλατφόρμας, η οποία συνδέεται με την έλλειψη συναίνεσης του προηγούμενου ιδιοκτήτη για τη διενέργεια του απαιτούμενου ελέγχου, αντιμετωπίζεται για τις μεταβιβάσεις του 2024 και του 2025 ως τεχνικό πρόβλημα που πρέπει να διορθωθεί, ενώ για τις μεταβιβάσεις του 2026 χρησιμοποιείται ως βάση για τον αποκλεισμό των κατοικιών; Το ερώτημα γίνεται ακόμη πιο επιτακτικό, καθώς η Διοίκηση οφείλει ούτως ή άλλως να διαμορφώσει λύση για το ζήτημα της συναίνεσης στις κατοικίες που αποκτήθηκαν το 2024 και το 2025.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το ίδιο πρόβλημα της έλλειψης συναίνεσης του προηγούμενου ιδιοκτήτη είχε παρουσιαστεί και στο πρόγραμμα «Ανακαινίζω – Νοικιάζω», όπου αντιμετωπίστηκε με την προσκόμιση των απαιτούμενων στοιχείων από τον αιτούντα.

Τέσσερις αναπάντητες επιστολές

Από την έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας έχουν αποσταλεί προς τα συναρμόδια Υπουργεία τέσσερις έγγραφες και πρωτοκολλημένες επιστολές, με συγκεκριμένα ερωτήματα και αναλυτική τεχνική και κανονιστική τεκμηρίωση. Η τελευταία από αυτές ήταν η κοινή διαμαρτυρία των 430 πολιτών, η οποία συνοδευόταν από Τεχνική Ανάλυση. Μέχρι σήμερα δεν έχει δοθεί στους πολίτες από αρμόδια διοικητική αρχή αιτιολογημένη, έγγραφη απάντηση για τα εντοπισμένα προβλήματα και τα ερωτήματα που έθεσαν. Παράλληλα, ούτε οι ενδιαφερόμενοι πολίτες ούτε ο πληρεξούσιος δικηγόρος τους κατόρθωσαν, παρά τις επανειλημμένες προσπάθειές τους, να επικοινωνήσουν με την ηγεσία των συναρμόδιων Υπουργείων και να λάβουν σαφή θέση ή συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα αντιμετώπισης του προβλήματος.

Το πρόβλημα έχει τεθεί επανειλημμένα στη Βουλή

Μέσα σε λιγότερο από δύο μήνες, το συγκεκριμένο ζήτημα του αποκλεισμού των κλειστών κατοικιών που αποκτήθηκαν εντός του 2026 τέθηκε πέντε φορές στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου: την 1η Ιουλίου 2026 με Αναφορά του ανεξάρτητου βουλευτή Γεωργίου Μανούσου, τη 10η Ιουλίου με Ερώτηση του Δημητρίου Κούβελα (Νέα Δημοκρατία), την 31η Ιουλίου με Αναφορά του Φραγκίσκου Παρασύρη (ΠΑΣΟΚ–Κίνημα Αλλαγής), την 4η Αυγούστου με νέα, αναλυτική Ερώτηση του ίδιου βουλευτή και τη 17η Αυγούστου με Ερώτηση του Κομνηνού Δελβερούδη (ΝΙΚΗ). Οι πέντε αυτές κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις —τρεις Ερωτήσεις και δύο Αναφορές— αφορούν ειδικά τον αποκλεισμό των κατοικιών που αποκτήθηκαν το 2026, ενώ στη Βουλή έχουν κατατεθεί αρκετές ακόμη ερωτήσεις για άλλες δυσλειτουργίες και προβλήματα της πλατφόρμας.

Μέχρι σήμερα, μόνο δύο από τις πέντε παρεμβάσεις έχουν λάβει απάντηση από αρμόδιο Υπουργείο επί του συγκεκριμένου ζητήματος, και αυτές με γενικόλογες διατυπώσεις, χωρίς ουσιαστική τεκμηρίωση του λόγου αποκλεισμού. Χαρακτηριστικά, στην Ερώτηση 7528/04.08.2026 του Φραγκίσκου Παρασύρη, από τα εννέα σαφή και συγκεκριμένα ερωτήματα μόνο ένα έλαβε συγκεκριμένη —και μάλιστα κατά προσέγγιση— απάντηση, τέσσερα θίχτηκαν αποσπασματικά χωρίς πλήρη αιτιολόγηση και τέσσερα δεν απαντήθηκαν καθόλου. Η εικόνα αυτή δεν συνιστά μόνο αδιαφορία απέναντι στους πολίτες που ζητούν απαντήσεις, αλλά και υποβάθμιση της διαδικασίας του κοινοβουλευτικού ελέγχου και του θεσμικού ρόλου της Βουλής.

Ασαφείς, αόριστες και τυποποιημένες οι απαντήσεις του Helpdesk

Στις εξατομικευμένες έγγραφες επικοινωνίες των πολιτών, η Ομάδα Υποστήριξης απαντά με πανομοιότυπες ή σχεδόν πανομοιότυπες διατυπώσεις ότι «μία κατοικία που έχει αποκτηθεί εντός του 2026 δεν μπορεί να αποδείξει τα κριτήρια», επειδή ως «έτος αναφοράς» ορίζεται το φορολογικό έτος 2025, και καταλήγει ότι οι πρόσφατες αποκτήσεις δεν είναι επιλέξιμες. Δεν διευκρινίζεται, όμως, ποια ακριβώς κριτήρια δεν μπορούν να αποδειχθούν, σε ποια διάταξη της ΚΥΑ ορίζεται ο όρος «έτος αναφοράς» ούτε με ποιον συλλογισμό προκύπτει από αυτόν ο  περιορισμός κτήσης της 31/12/2025. Όταν ζητήθηκαν αυτές οι διευκρινήσεις, το Helpdesk δεν έδωσε καμία απάντηση.

Προειδοποιούν για αίτηση ακυρώσεως στο ΣτΕ και αναφορές στα ευρωπαϊκά όργανα

Ύστερα από σχεδόν δυόμισι μήνες λειτουργίας της πλατφόρμας, επανειλημμένες διαμαρτυρίες και πλήρη έλλειψη ουσιαστικής ανταπόκρισης, οι ιδιοκτήτες καλούν πλέον εξωδίκως τη Διοίκηση να παύσει τον οριζόντιο αποκλεισμό των κλειστών κατοικιών που αποκτήθηκαν εντός του 2026, να διορθώσει την Ερώτηση 4 και τις σχετικές οδηγίες προς την Ομάδα Υποστήριξης και να προσαρμόσει άμεσα την πλατφόρμα στους προβλεπόμενους από την ΚΥΑ ελέγχους.

Κατά την περίοδο αυτή έχει συγκροτηθεί εκτενής φάκελος σχετικά με τον σχεδιασμό και την εφαρμογή της Δράσης, τα ζητήματα διαφάνειας και ίσης μεταχείρισης, τη λειτουργία της πλατφόρμας, την αντιφατική πληροφόρηση των πολιτών και τη συνολική διοικητική διαχείριση της υπόθεσης. Η συνολική εικόνα που προκύπτει από το υλικό αυτό είναι ιδιαίτερα προβληματική.

Εάν δεν δοθεί άμεσα ουσιαστική λύση, οι ιδιοκτήτες γνωστοποιούν ότι θα προχωρήσουν στην άσκηση κάθε προβλεπόμενου διοικητικού και δικαστικού μέσου, συμπεριλαμβανομένης της αίτησης ακυρώσεως και της αίτησης αναστολής ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας. Παράλληλα, προαναγγέλλουν καταγγελία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αναφορά στην Επιτροπή Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τον τρόπο εφαρμογής της συγχρηματοδοτούμενης Δράσης και τη συμβατότητά του με το εθνικό και το ενωσιακό δίκαιο.