Ανακαίνιση κατοικίας: αποκλεισμός ακινήτων και προβλήματα στην πλατφόρμα

Με κοινή επιστολή τους, που συνοδεύεται από αναλυτική τεχνική τεκμηρίωση, 430 πολίτες καταγγέλλουν τα συνεχιζόμενα προβλήματα στην Πλατφόρμα του προγράμματος «Ανακαίνιση Κατοικίας» και τον αποκλεισμό κατοικιών που πληρούν τα κριτήρια της δράσης, και ζητούν άμεση πολιτική παρέμβαση, διόρθωση της πλατφόρμας και παράταση της προθεσμίας έκδοσης Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας.

Η κοινή διαμαρτυρία, των 430 πολιτών απεστάλη στην πολιτική ηγεσία των συναρμόδιων Υπουργείων, με κοινοποίηση στον Πρωθυπουργό, για τα σοβαρά προβλήματα λειτουργίας της Πλατφόρμας Ελέγχου και Έκδοσης Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας της Δράσης «Ανακαίνιση Κατοικίας».

Ειδικότερα σημειώνεται ότι:

♦ Ενάμιση μήνα μετά την έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας και ενώ απομένουν λίγες ημέρες έως τη λήξη της προθεσμίας έκδοσης Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας για τις ανοικτές κατοικίες, εξακολουθεί να καταγράφεται εικόνα γενικευμένης δυσλειτουργίας, με εκτεταμένα προβλήματα κατά τον έλεγχο και τη διασταύρωση των στοιχείων.

♦Στα προβλήματα αυτά προστέθηκε η σύγχυση που προκαλεί το έγγραφο «Συχνές Ερωτήσεις – Απαντήσεις», το οποίο δημοσιεύθηκε στις 22 Ιουνίου 2026. Σύμφωνα με τους υπογράφοντες, το περιεχόμενό του παρουσιάζει ασάφειες και αντιφάσεις, περιέχει ανακρίβειες και εσφαλμένες παραδοχές, συγχέει τις διαφορετικές κατηγορίες κατοικιών και αναφέρεται σε στοιχεία ελέγχου που δεν προβλέπονται από την ΚΥΑ. Το κοινό αίτημα συνοδεύεται από Τεχνική Ανάλυση, η οποία τεκμηριώνει τις επισημάνσεις αυτές και προτείνει συγκεκριμένες διορθώσεις.

Το πρόγραμμα αναζητά κλειστές κατοικίες –  η πλατφόρμα τις αποκλείει

Βασικός σκοπός της Δράσης είναι η ανακαίνιση κλειστών κατοικιών και η επαναφορά τους στο οικιστικό απόθεμα. Στόχος είναι η ανακαίνιση περίπου 20.000 κατοικιών. Ωστόσο, σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, ένα μήνα μετά την έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας, από τις συνολικά 61.000 Βεβαιώσεις Επιλεξιμότητας που είχαν εκδοθεί, μόλις 4.800 αφορούσαν κλειστά ακίνητα.

Την ώρα που τα συναρμόδια υπουργεία αναζητούν τρόπους για την ένταξη περισσότερων κλειστών κατοικιών στο πρόγραμμα, η πλατφόρμα αποκλείει οριζόντια όλες τις κλειστές κατοικίες που αποκτήθηκαν εντός του 2026, ακόμα και όταν πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Ο αποκλεισμός αυτός δεν οφείλεται στη μη πλήρωση των κριτηρίων από τις κατοικίες, αλλά στην αδυναμία της πλατφόρμας να ελέγξει τα στοιχεία που προβλέπει το κανονιστικό πλαίσιο της Δράσης. Η απάντηση που δίνεται στις «Συχνές Ερωτήσεις – Απαντήσεις» επικαλείται αυτή την αδυναμία ελέγχου και εισάγει την 31.12.2025 ως καταληκτική ημερομηνία απόκτησης κατοικίας, παρότι ο συγκεκριμένος περιορισμός δεν προβλέπεται από την ΚΥΑ.

Η ΚΥΑ είναι σαφής, αλλά δεν εφαρμόζεται στην πράξη

Όπως επισημαίνεται στην κοινή διαμαρτυρία, η ΚΥΑ ορίζει τι θεωρείται «Ανοικτή» και τι «Κλειστή» κατοικία, ποια κριτήρια πρέπει να πληροί κάθε κατηγορία και με ποιον τρόπο ελέγχονται. Δεν αποκλείει τις κατοικίες που μεταβιβάστηκαν εντός του 2026. Το πρόβλημα, επομένως, δεν εντοπίζεται στον κανονιστικό σχεδιασμό της Δράσης, αλλά στον τρόπο εφαρμογής του από την πλατφόρμα.

Στην τεχνική τεκμηρίωση σημειώνεται ως κεντρικό συμπέρασμα ότι:

«Ο αποκλεισμός των κλειστών κατοικιών που αποκτήθηκαν εντός του 2026 δεν προκύπτει ότι θεμελιώνεται στη μη πλήρωση των κριτηρίων επιλεξιμότητας της ΚΥΑ. Αντιθέτως, φαίνεται να απορρέει από τον γενικό χρονικό αποκλεισμό που διατυπώνεται στην απάντηση 4 και από τον τρόπο με τον οποίο υλοποιείται ο σχετικός έλεγχος μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας.

Ειδικότερα, ο αποκλεισμός οφείλεται στο γεγονός ότι, όταν η σχετική εγγραφή του Ε2 για το 2025 περιλαμβάνεται στη δήλωση του προηγούμενου ιδιοκτήτη, ο σημερινός σχεδιασμός της πλατφόρμας δεν προβλέπει μηχανισμό άντλησης ή διασταύρωσής της. Σε αυτή την περίπτωση, ο προβλεπόμενος από την ΚΥΑ έλεγχος των στοιχείων αυτών δεν υλοποιείται, με την αιτιολογία ότι δεν υπάρχει η συναίνεση του προηγούμενου ιδιοκτήτη για την πρόσβαση στα στοιχεία αυτά. Παράλληλα, δεν παρέχεται στον αιτούντα άλλος τρόπος προσκόμισης ή επαλήθευσης των απαιτούμενων στοιχείων.

Η έλλειψη αυτή στη διοικητική και τεχνική υλοποίηση του ελέγχου δεν θα πρέπει να επιβαρύνει τον αιτούντα και να οδηγεί στην απόρριψη της κατοικίας. Η ηλεκτρονική πλατφόρμα και η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας αποτελούν μέσα επαλήθευσης των προϋποθέσεων της ΚΥΑ· ο τεχνικός σχεδιασμός τους πρέπει να ακολουθεί το υπάρχον κανονιστικό πλαίσιο και δεν μπορεί να εισάγει νέο λόγο αποκλεισμού.

Για τον λόγο αυτό, θα πρέπει να διορθωθεί η απάντηση 4 και να προσαρμοστεί η πλατφόρμα, ώστε να εκτελεί τους προβλεπόμενους από την ΚΥΑ ελέγχους. Στην περίπτωση που η λήψη συναίνεσης ή η ενσωμάτωση σχετικού μηχανισμού στην πλατφόρμα δεν είναι άμεσα εφικτή, θα πρέπει τουλάχιστον να παρέχεται στον αιτούντα η δυνατότητα να προσκομίσει ή να καταστήσει προσβάσιμα τα στοιχεία αυτά με εναλλακτικό τρόπο.

Αντίθετα, εάν πρόθεση της Διοίκησης είναι πράγματι ο αποκλεισμός των κλειστών κατοικιών που αποκτήθηκαν μετά την ημερομηνία αυτή, ο σχετικός περιορισμός θα έπρεπε να προβλέπεται κατά τρόπο σαφή στο δεσμευτικό κανονιστικό πλαίσιο και όχι να προκύπτει από ερμηνευτική απάντηση ή από τον τεχνικό σχεδιασμό της ηλεκτρονικής πλατφόρμας».

Τα τέσσερα αιτήματα των 430 πολιτών

Με την κοινή διαμαρτυρία ζητούνται:

1. Η άμεση αποκατάσταση των τεχνικών και λειτουργικών προβλημάτων και ελλείψεων της πλατφόρμας.

2. Η εναρμόνιση της λειτουργίας της με τα κριτήρια επιλεξιμότητας και τους ελέγχους που προβλέπει η ΚΥΑ.

3. Η διόρθωση της απάντησης 4 του εγγράφου «Συχνές Ερωτήσεις – Απαντήσεις» με την αφαίρεση της αναφοράς σε χρονικό περιορισμό ως προς την απόκτηση της κατοικίας.

4. Η παράταση της προθεσμίας έκδοσης Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας για επαρκές χρονικό διάστημα μετά την ολοκλήρωση των αναγκαίων διορθώσεων.

«Δεν ζητούμε εξαίρεση ούτε τη θέσπιση νέας ρύθμισης. Ζητούμε να εφαρμοστεί ορθά και ισότιμα η ισχύουσα ΚΥΑ, ώστε να μην αποκλείονται κατοικίες που πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια»,  τονίζεται στην επιστολή και σημειώνεται ότι:

«Η επίλυση του ζητήματος θα εξυπηρετήσει αποτελεσματικότερα τον σκοπό της Δράσης, θα συμβάλει στην επαναφορά περισσότερων κλειστών κατοικιών στο οικιστικό απόθεμα και θα αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των πολιτών στο Πρόγραμμα».