Ημερομηνίες που κερδίζουν δίκες σε αγορές, οικοδομικές άδειες, κληρονομιές

Του Σωτήρη Μούρκα* Διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός

sotirismourkas1@gmail.com

Δύο πραγματικά παραδείγματα δικαστικών αποφάσεων, η πρώτη για αυθαίρετο κτίσμα με υπαγωγή σε τακτοποίηση και η δεύτερη για διανομή μεριδίων οικοπέδου από κληρονομιά, στο οποίο ένας από τους συνιδιοκτήτες έκτισε ξενοδοχειακή μονάδα, δείχνουν ότι σε κάθε δικαστική διαφορά για πολεοδομικά και ιδιοκτησιακά θέματα, το «πότε» έγινε κάτι είναι συχνά πιο σημαντικό από το «τι» έγινε. Η σωστή αναγνώριση της κρίσιμης ημερομηνίας μπορεί να καθορίσει αν μια πράξη είναι νόμιμη ή όχι, γι’ αυτό απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή σε αγορές, οικοδομικές άδειες και κληρονομιές.

♦ Τα Διοικητικά Δικαστήρια  κρίνουν μια υπόθεση με βάση τον νόμο και τα δεδομένα που ίσχυαν όταν εκδόθηκε η διοικητική πράξη (π.χ. πρόστιμο ή άδεια). Δεν μπορούν να αποφασίσουν για πράγματα που δεν ζητήθηκαν, αλλά μπορούν να ελέγξουν αυτεπάγγελτα αν μια πράξη είναι νόμιμη.

♦ Η κληρονομιά περνά αυτόματα στους κληρονόμους τη στιγμή του θανάτου του ανθρώπου που αφήνει την περιουσία. Δεν χρειάζεται κάποια ενέργεια για να αποκτήσουν την κληρονομιά, εκτός αν την αποποιηθούν. Άρα, νομικά, η μεταβίβαση γίνεται την ημέρα του θανάτου και όχι όταν ανοίγει η διαθήκη. Βλέπε χρόνος επαγωγής Α,Κ, 1846 Άρθρο 26. (επαγωγή = Αυτοδίκαιη κτήση).

Με αφορμή, την πρόσφατη απόφαση του Αρείου Πάγου που δημιουργεί «ΥΠΑΙΤΙΑ ΚΑΤΑΤΜΗΣΗ», καλό είναι να ξαναδούμε ποιες είναι οι δεσμεύσεις κρίσεως και εξέτασης πράξεων.

Άσφαιρη απόφαση του Αρείου Πάγου για αυθαίρετο, λόγω υπαίτιας κατάτμησης

Ας αρχίσουμε από τα Διοικητικά Δικαστήρια. Αυτά δικάζουν θέματα ιδιοκτησίας και πολεοδομικής νομοθεσίας.

Είναι γεγονός ότι τα Διοικητικά Δικαστήρια λειτουργούν με βασικές Αρχές χρονικού προσδιορισμού και μη εξέτασης θεμάτων που δεν ζητούνται από τους διαδίκους.  Συνοπτικά, τα Διοικητικά Δικαστήρια, κρίνουν κυρίως με βάση τον χρόνο έκδοσης της πράξης, δηλαδή του χρόνου που έγινε η υπό εξέταση πράξη. Δεν μπορούν να εξετάζουν αυτεπαγγέλτως θέματα νομιμότητας και δημόσιας τάξης, που δεν τα ζήτησαν οι διάδικοι, αλλά δεν μπορούν να υπερβούν το αντικείμενο και το αίτημα της δίκης.

Με υλικό, από το βιβλίο με κεντρικό τίτλο «Υπαίτια  Κατάτμηση» των Σωτήριου Γ. Μούρκα και Κωνσταντίνου Σ. Μούρκα, το οποίο  αποτελεί έναν οδηγό γνώσης και παρουσίασης τεκμηριωμένων λύσεων σωστής αντιμετώπισης δύσκολων και πολύπλοκων ιδιοκτησιακών και πολεοδομικών θεμάτων.

Ας δούμε λοιπόν αναλυτικά:

1^ο ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΧΡΟΝΙΚΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ:

Πράξεις ιδιοκτήτη και πολεοδομίας που έγιναν το έτος 2012. Ιδιαίτερα η πολεοδομία, μετά από καταγγελία, έκανε αυτοψία και εξέδωσε Έκθεση Ελέγχου και καταλογισμό προστίμων το έτος 2012, για αυθαίρετες κατασκευές που έλαβαν χώρα το έτος 2009. Ο ιδιοκτήτης, μέσω του μηχανικού του ενέταξε τις αυθαιρεσίες στο Ν. 4178/2013.

Ο καταγγέλλων προσέφυγε στο Διοικητικό Εφετείο το έτος 2016 και εξέδωσε απόφαση το έτος 2020. Η απόφαση βασίστηκε στο Ν. 4178 που είχε ήδη καταργηθεί και είχε εκδοθεί νέος νόμος ο Ν. 4495/2017.

Το Διοικητικό Εφετείο δίκασε με τον νόμο που έγινε το γεγονός, με το τότε νόμο 4178/2013 που είχε ήδη καταργηθεί και αντικατασταθεί με τον ήδη ισχύοντα Ν. 4495/2017. Παρεμπιπτόντως να αναφέρουμε ότι η καρτέλα είχε ήδη μεταφερθεί από τον μηχανικό με εντολή του ιδιοκτήτη, από το Ν. 4178/2013 στον νέο νόμο Ν. 4495/2017.

Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να μη μπορεί να εφαρμοστεί η απόφαση του Διοικητικού Εφετείου ακόμα και με εντολή του ΣΥΠΟΘΑ.

 Ας συνεχίσουμε με τα Διοικητικά Δικαστήρια και τις δεσμεύσεις και εξέτασης πράξεων.

1) Αρχή χρονικού προσδιορισμού (χρόνος κρίσης της υπόθεσης)

Τα Διοικητικά Δικαστήρια λειτουργούν με βασική αρχή ότι:

♦ Κρίνουν τη νομιμότητα της διοικητικής πράξης με βάση τον χρόνο που εκδόθηκε η πράξη, εκτός αν ο νόμος ορίζει διαφορετικά.

Αυτό λέγεται: Αρχή της κρίσης κατά τον χρόνο έκδοσης της πράξης. Δηλαδή, το δικαστήριο εξετάζει:

♦ τα πραγματικά δεδομένα

♦ το δίκαιο

♦ την κατάσταση

όπως υπήρχαν όταν εκδόθηκε η διοικητική πράξη.

Υπάρχουν όμως εξαιρέσεις, π.χ.:

♦ όταν ο νόμος επιτρέπει να ληφθούν υπόψη μεταγενέστερα στοιχεία

♦ σε φορολογικές ή κοινωνικοασφαλιστικές διαφορές, όπου μπορεί να εξεταστεί και μεταγενέστερη κατάσταση.

2) Μπορούν να εξετάσουν θέματα που δεν ζητούνται από τους διαδίκους;

Εδώ ισχύουν δύο βασικές αρχές που συγκρούονται μεταξύ τους:

Α) Αρχή της διάθεσης του αντικειμένου της δίκης (διαθετικό σύστημα)

Γενικά, το δικαστήριο δεσμεύεται από το αίτημα του διαδίκου. Δηλαδή:

♦ Δεν μπορεί να δώσει κάτι που δεν ζητήθηκε

♦ Δεν μπορεί να κρίνει θέμα εκτός αντικειμένου της δίκης

Β) Αρχή αυτεπάγγελτης εξέτασης της νομιμότητας (ιδιαίτερα στο διοικητικό δίκαιο)

Στα Διοικητικά Δικαστήρια υπάρχει ισχυρή εξαίρεση:

Το δικαστήριο εξετάζει αυτεπαγγέλτως (χωρίς να το ζητήσει ο διάδικος):

♦ τη νομιμότητα της διοικητικής πράξης

♦ ζητήματα δημόσιας τάξης

♦ τη δικαιοδοσία και αρμοδιότητά του

♦ την παραγραφή, όπου είναι ζήτημα δημοσίου δικαίου

♦ την ύπαρξη και κύρος της πράξης

Αυτό ονομάζεται αυτεπάγγελτος έλεγχος της νομιμότητας και είναι χαρακτηριστικό του διοικητικού δικαίου (λόγω υπεροχής δημοσίου συμφέροντος).

3) Όρια της αυτεπάγγελτης εξέτασης

Το δικαστήριο δεν μπορεί γενικά:

♦ να αλλάξει το αντικείμενο της δίκης

♦ να χορηγήσει διαφορετική παροχή από αυτή που ζητήθηκε

♦ να επιδικάσει περισσότερα από το αίτημα (neultrapetita)

Μπορεί όμως να ακυρώσει πράξη για λόγους που ο διάδικος δεν προέβαλε, αν είναι λόγοι νομιμότητας.

Ας συνεχίσουμε με τα Αστικά Δικαστήρια.

Βασική αρχή των αστικών δικαστηρίων είναι και εδώ το ότι δεν μπορεί να αποφασίσει πέρα από όσα ζητήθηκαν. Και εδώ υπάρχουν ανάλογες δεσμεύσεις και εξαιρέσεις.

2^ο ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ:

Το έτος 1976 πατέρας συντάσσει τη διαθήκη του σε Συμβολαιογράφο και αφήνει στα πέντε παιδιά του μεταξύ άλλων :

Στον Σωτήρη αφήνω το ένα πέμπτο (1/5) εξ΄αδιαιρέτου του τμήματος του οικοπέδου που σήμερα είμαι κύριος και το οποίο τμήμα του οικοπέδου ευρίσκεται στο βορειοανατολικό άκρο του όλου οικοπέδου κείμενο στη θέση Κάστανο της χώρας …. και εντός του οποίου υπάρχουν κτίσματα, ομοίως το …

Στον Γεώργιο αφήνω το ένα πέμπτο (1/5) εξ΄ αδιαιρέτου του τμήματος του οικοπέδου που ευρίσκεται στη θέση Κάστανο της χώρας …, ομοίως το …

Στον Κωνσταντίνο αφήνω το ένα πέμπτο (1/5) εξ΄ αδιαιρέτου του τμήματος του οικοπέδου που σήμερα είμαι κύριος, που ευρίσκεται στη θέση Κάστανο της χώρας …, ομοίως το …          

Στην Φιλίππα αφήνω το ένα πέμπτο (1/5) εξ΄ αδιαιρέτου του τμήματος του οικοπέδου που σήμερα είμαι κύριος, που ευρίσκεται στη θέση Κάστανο της χώρας …, ομοίως το …

Στην Κωνσταντίνα αφήνω το ένα πέμπτο (1/5) εξ΄ αδιαιρέτου του τμήματος του οικοπέδου που σήμερα είμαι κύριος, που ευρίσκεται στη θέση Κάστανο της χώρας …, ομοίως το …

Το έτος 1979 απεβίωσε.

Το έτος 1981 τα τέσσερα αδέλφια συντάσσουν Συμβολαιογραφική πράξη διανομής, όπου παρευρίσκεται ο Σωτήρης για λογαριασμό του Γιώργου. Στη διανομή αυτή μοιράζουν οι τέσσερες και μάλιστα αναφέρουν ότι συνορεύουν με τον Σωτήρη.

Το έτος 2022 ο Σωτήρης πουλάει στον Αρίστο, το οικόπεδό του που έχει μέσα ερειπωμένη οικία.

Το έτος 2022 ο Αρίστος με Οικοδομική Άδεια κτίζει ξενοδοχειακή μονάδα.

Το έτος 2025 προσφεύγουν τα τέσσερα αδέλφια προς το Διοικητικό Εφετείο, ισχυριζόμενοι ότι αγόρασε οικόπεδο μη άρτιο και μη οικοδομήσιμο. Η αιτιολογία είναι ότι το οικόπεδο δημιουργήθηκε το έτος που ανοίχθηκε η διαθήκη ήτοι το έτος 1981 και όχι το 1979 που πέθανε ο πατέρας τους.

Αυτό δεν είναι αλήθεια, σύμφωνα με το Α,Κ, 1846 Άρθρο 26.

Έτσι λοιπόν το οικόπεδο δεν είναι μη άρτιο και μη οικοδομήσιμο διότι γεννήθηκε το 1979 (έτος θανάτου του πατέρα του και διαθέτη) και όχι την ημερομηνία που ανοίχθηκε η διαθήκη που ίσχυε ο Γενικός Οικοδομικός Κανονισμός του 1981.

Αυτά πρέπει να εξετάζουν, μεταξύ άλλων, όσοι αγοράζουν. Ιδιαίτεροι προσοχή πρέπει στους εργολάβους που ανοικοδομούν για να εκμεταλλευτούν.

Το βιβλίο με κεντρικό τίτλο «Υπαίτια  Κατάτμηση

Μεγάλη ανταπόκριση βρίσκει το βιβλίο με κεντρικό τίτλο «Υπαίτια  Κατάτμηση» των Σωτήριου Γ. Μούρκα και Κωνσταντίνου Σ. Μούρκα, καθώς αποτελεί έναν οδηγό γνώσης και παρουσίασης τεκμηριωμένων λύσεων σωστής αντιμετώπισης δύσκολων και πολύπλοκων ιδιοκτησιακών και πολεοδομικών θεμάτων, για μηχανικούς συμβολαιογράφους, δικηγόρους, δικαστές και ιδιοκτήτες ακινήτων και κάθε ενδιαφερόμενο πολίτη.

Στόχος του βιβλίου

Στόχος του βιβλίου είναι «η περεταίρω μελέτη – διερεύνηση και επέκταση των γνώσεων μας», σημειώνουν οι συγγραφείς και αναφέρουν χαρακτηριστικά ότι:

-«Αν οι Μηχανικοί, οι Δικηγόροι, οι Συμβολαιογράφοι, οι Υποθηκοφύλακες και οι προϊστάμενοι των Κτηματολογικών Γ ραφείων γνώριζαν, ήθελαν, τολμούσαν, αφενός μεν δεν θα συνέβαιναν, αφετέρου δε, θα διορθωνόταν εν τη γενέσει τους ή και αργότερα. Αυτός είναι ο σκοπός του εγχειρήματος αυτού. Όλοι εμείς πρέπει να έχουμε ως Ευαγγέλιο όλες τις διατάξεις του παρόντος. Στόχος η περεταίρω μελέτη – διερεύνηση και επέκταση των γνώσεων μας».

Δημιουργοί του βιβλίου είναι οι:

*Σωτήριος Γεωργίου Μούρκας: Διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός ΤΕΕ 41279 Πραγματογνώμων Δικαστικός & Τεχνικού Επιμελητηρίου. Ελεγκτής δόμησης ΥΠΕΚΑ (ΕΥΕΔ 1036). Ενεργειακός Επιθεωρητής κτιρίων, Λεβήτων & Εγκ/στάσεων Θέρμανσης & Κλιματισμού ΥΠΕΚΑ. Και

Κωνσταντίνος Μούρκας του Σωτηρίου: Διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός Α.Π.Θ.      ΤΕΕ 157049. Υποψήφιος Διδάκτωρ Αντισεισμικής Μηχανικής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Περιεχόμενα

Στην έκδοση δημοσιεύονται και εξαντλούνται όλα τα συναφή θέματα χωρίς να χρειασθεί αναζήτηση σε άλλες πηγές,  σχετικά με:

ΥΠΑΙΤΙΑ  ΚΑΤΑΤΜΗΣΗ: Κατάτμηση, τακτοποίηση, προσκύρωση, ενοποίηση – συνένωση, ματαίωση, παλαιές δημοτικοί οδοί, ιδιωτικοί οδοί, σύνταξη πράξης προσκύρωσης – τακτοποίησης, διαδικασία καταβολής αποζημίωσης, κατάληψη ακινήτων, βάρη, υπόχρεοι αποζημίωσης, απαλλοτριώσεις ακινήτων, ομαδική τακτοποίηση, κτηματική ομάδα, φυτείες ή εγκαταστάσεις & αναδασμός

ΑΚΥΡΟΤΗΤΑ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΚΑΘΕΤΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ: Ακυρότητα σύστασης καθέτου, που και πότε απαγορεύεται, απαγόρευση υπαγωγής αυθαιρέτων.

ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ – ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΑΚΥΡΟΤΗΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΝΗΣ

ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΝΑ, ΝΟΜΟΣ &  ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΡΟΣ ΜΕΛΗ ΤΟΥ  ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΝΕΣ

Πραγματογνωμοσύνες ορισθείσες από: Εφετείο σε δικάσιμο, Εισαγγελέα σε προανάκριση, Πρωτοδικείο σε δικάσιμο &  Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος με αίτηση ενδιαφερομένου. Έκθεση Τεχνικού Συμβούλου για δικαστική χρήση.

Ειδικότερα αναλύονται και παρουσιάζονται όλα τα σχετικά:

-Στιγμιαία Κατάτμηση

-Υπαίτια Κατάτμηση & εκτός Σχεδίου

-Μονομερής Σύσταση

-Κάθετοι εκτός Σχεδίου με Χρησικτησία

-Ζώνη Οικιστικού Ελέγχου

-Επικύρωση Ανώμαλων  Δικαιοπραξιών

-Γήπεδα εντός και εκτός ορίων Οικισμού

-Γήπεδα στα Όρια Σχεδίου πόλεως & Οικισμού

-Ακυρότητα Πραγματογνωμοσύνης

-Ακύρωση Δικαστικής   Απόφασης

Η απόκτηση του βιβλίου

Το βιβλίο διατίθεται στους ενδιαφερόμενους με παραγγελία μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και αποστέλλεται ταχυδρομικώς. Η τιμή αγοράς του βιβλίου είναι 100 ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των εξόδων ταχυδρομικής αποστολής.

Για παραγγελία και αγορά του βιβλίου οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνήσουν στα ακόλουθα στοιχεία επικοινωνίας των συγγραφέων:

Σωτήριος Γεωρ. Μούρκας:

Κιν. 6973680652

Email: sotirismourkas1@gmail.com & smourkas@teemail.gr

Κωνσταντίνος Μούρκας του Σωτηρίου:

Email: kmourkas@teemail.gr & kon.mourkas@gmail.com