Κτηματολόγιο: διευκρινίσεις για αναγνώριση κυριότητας ακινήτου με χρησικτησία

Του Αργύρη Δεμερτζή/

Η Ελληνικό Κτηματολόγιο προχώρησε σε διευκρινιστική ανακοίνωση αναφορικά με τη  δικαστική απόφαση, που αναγνωρίζει την κυριότητά  επί ακινήτου διαμερίσματος στην Αγία Βαρβάρα Αττικής λόγω έκτακτης χρησικτησίας, που έφερε στο φως της δημοσιότητας το ecopress και έγινε αναπαραγωγή της από άλλα μέσα ενημέρωσης. Απόφαση  του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία  έκανε δεκτή απόφαση του Ειρηνοδικείου Αθηνών και ταυτοχρόνως απέρριψε την απόφαση της προϊσταμένης του Κτηματολογικού Γραφείου Αθηνών, η οποία αρνήθηκε την καταχώριση της απόφασης του Ειρηνοδικείου στο πεδίο της κυριότητας του συγκεκριμένου ακινήτου και την καταδίκασε με τα έξοδα της δίκης.

Το ecopress σε δημοσίευμα του, στις 27 Αυγούστου 2025, με τίτλο: Κτηματολόγιο απόφαση σταθμός για κυριότητα με χρησικτησία για χιλιάδες ακίνητα»  παρουσίασε αναλυτικά όλες τις πλευρές της δικαστικής απόφασης και τις προεκτάσεις της για χιλιάδες ανοιχτές υποθέσεις ακινήτων σε παρόμοιες ιδιοκτησιακές διελκυστίνδες, ιδίως μετά το 2025, που κλείνει οριστικά η κτηματογράφηση σε όλη τη χώρα, σημειώνοντας:

Κτηματολόγιο: απόφαση σταθμός για κυριότητα με χρησικτησία σε χιλιάδες ακίνητα

Νέα δικαστική απόφαση που επιβάλλει την εγγραφή κυριότητας στο Κτηματολόγιο λόγω έκτακτης χρησικτησίας διαμερίσματος πολυκατοικίας στην Αγία Βαρβάρα Αττικής, αφαιρώντας οριστικά το ακίνητο από τον εγγεγραμμένο στο Κτηματολόγιο ως αρχικό ιδιοκτήτη, περιορίζει αυστηρά τα όρια των ελέγχων και αποφάσεων των προϊσταμένων Κτηματολογικών Γραφείων στις εγγραφές πράξεων στο Κτηματολόγιο. Και παράλληλα δημιουργεί  νέα δεδομένα για χιλιάδες διεκδικούμενα και με εκκρεμότητες χρησικτησίας ακίνητα σε όλη τη χώρα, για τα οποία η τελική λύση θα δοθεί μόνο μέσω δικαστηρίων, με την έκδοση αποφάσεων που θα αναγνωρίζουν ή θα απορρίπτουν την κυριότητα τους.

 «Η απόφαση εκδόθηκε από Δικαστήριο διαφορετικής καθ΄ ύλην αρμοδιότητας  από αυτήν που προβλέπει ο νόμος»

Η Ελληνικό Κτηματολόγιο, όπως επισημάνθηκε και στο ρεπορτάζ του ecopress  σημειώνει  στην ανακοίνωση της ότι: «Ο νόμος 2664/1998 ορίζει ρητά ότι, κατά τη λειτουργία του Κτηματολογίου, οι αγωγές με αναγνωριστικό αίτημα που επιφέρουν και διόρθωση των εγγραφών (στην προκειμένη περίπτωση, τον εκτοπισμό του αρχικού εγγεγραμμένου ιδιοκτήτη) ασκούνται ενώπιον του Πρωτοδικείου».

Και σε άλλο σημείο  ότι:  «η υπόθεση αφορά στην επίλυση ενός ερμηνευτικού ζητήματος για την εφαρμογή μίας δικαστικής απόφασης, η οποία εκδόθηκε από Δικαστήριο διαφορετικής καθ΄ ύλην αρμοδιότητας (Ειρηνοδικείο) από αυτήν που προβλέπει ο νόμος 2664/1998 (Πρωτοδικείο)», προσθέτοντας ότι «Σε καμία περίπτωση δεν συντρέχει θέμα άρνησης για την εφαρμογή δικαστικών αποφάσεων ή μη συμμόρφωσης σε αυτές από τις υπηρεσίες του Κτηματολογίου».

Η κατόπιν εορτής διευκρινιστική ανακοίνωση του φορέα του Κτηματολογίου

Με τίτλο: «Κτηματολόγιο: Δεν υπάρχει κανένα ζήτημα στη διαδικασία καταχώρισης αποφάσεων χρησικτησίας», η κατόπιν εορτής ανακοίνωση του φορέα του Κτηματολογίου, ο οποίος έχει την υποχρέωση να ενημερώνει πρώτος, εγκαίρως και ολοκληρωμένα για τόσο σοβαρά ζητήματα την κοινή γνώμη και όχι να τρέχει καταϊδρωμένος πίσω από την ανεξάρτητη δημοσιογραφική έρευνα και εργασία, που ήδη παρουσίασε αναλυτικά το θέμα στο ecopress  και αφού έγινε αναπαραγωγή του, έρχεται να δώσει διευκρινίσεις,  αναφερόμενος σε  «δημοσιεύματα», σημειώνοντας συγκεκριμένα στην επίσημη ανακοίνωση του, τα εξής:

«Με αφορμή πρόσφατη υπόθεση χρησικτησίας που αναφέρεται σε δημοσιεύματα και ενόψει της ολοκλήρωσης της κτηματογράφησης, προέκυψε η ανάγκη διευκρίνισης του τρόπου εφαρμογής των σχετικών διατάξεων και της υλοποίησης στην πράξη των δικαστικών αποφάσεων.

Συγκεκριμένα, ο νόμος 2664/1998 προβλέπει τη δυνατότητα προσφυγής στον Κτηματολογικό Δικαστή για την επίλυση θεμάτων σε περιπτώσεις που ανακύπτουν ζητήματα από την απόρριψη αιτημάτων για την εγγραφή πράξεων στα κτηματολογικά βιβλία. Πρόκειται για διαδικασία που δεν εγείρει αντιδικία με τον Προϊστάμενο του Κτηματολογικού Γραφείου και ο Δικαστής αξιολογεί την ορθότητα και τη βασιμότητα της απορριπτικής απόφασης του πρώτου. Κάθε απόφαση που εκδίδεται κατά τη διαδικασία αυτή,  είναι άμεσα εκτελεστή και εφαρμοστέα από τον οικείο Προϊστάμενο. Η σχετική περιπτωσιολογία αξιολογείται περαιτέρω από τη νομική υπηρεσία του Φορέα Ελληνικό Κτηματολόγιο, ώστε να ενταχθεί στο πλαίσιο των ενιαίων κανόνων εφαρμογής της κτηματολογικής νομοθεσίας.

Αναλυτικότερα:

Η προβλεπόμενη διαδικασία ισχύει από το 1998

Η προβλεπόμενη διαδικασία, δηλαδή η προσφυγή στην εκούσια δικαιοδοσία για την επίλυση ερμηνευτικών ζητημάτων,  ισχύει από το έτος 1998 και περιλαμβάνεται στις βασικές διατάξεις του ίδιου νόμου, όπως ίσχυσαν από την πρώτη εφαρμογή του. Δεν είναι κάτι καινούριο!

Η συγκεκριμένη υπόθεση

Σε δίκη χρησικτησίας για την αναγνώριση κυριότητας μεταξύ ιδιωτών, σε κτηματογραφημένο ακίνητο στον ΟΤΑ Αγ. Βαρβάρας Αττικής, επί αγωγής που ασκήθηκε ενώπιον Ειρηνοδικείου, μετά την έναρξη λειτουργίας του Κτηματολογίου, εξεδόθη δικαστική απόφαση που αναγνώρισε την κυριότητα του ενάγοντα. Ο νόμος 2664/1998 ορίζει ρητά ότι, κατά τη λειτουργία του Κτηματολογίου, οι αγωγές με αναγνωριστικό αίτημα που επιφέρουν και διόρθωση των εγγραφών (στην προκειμένη περίπτωση, τον εκτοπισμό του αρχικού εγγεγραμμένου ιδιοκτήτη) ασκούνται ενώπιον του Πρωτοδικείου.

Η αντίδραση του Κτηματολογίου

Όταν ο δικηγόρος προσκόμισε την απόφαση προς εγγραφή στο Κτηματολόγιο, η Προϊσταμένη απέρριψε το αίτημα, επικαλούμενη την τυπική παραπομπή στις ως άνω διατάξεις του νόμου 2664/1998.Ο δικηγόρος προσέφυγε στην εκούσια δικαιοδοσία κατά της άρνησης και εξεδόθη θετική απόφαση που διατάσσει την εγγραφή της αρχικής απόφασης. Στη συνέχεια η Προϊσταμένη εκτέλεσε την απόφαση όπως ορίζει ξεκάθαρα ο νόμος.

Συνεπώς, η υπόθεση αφορά στην επίλυση ενός ερμηνευτικού ζητήματος για την εφαρμογή μίας δικαστικής απόφασης, η οποία εκδόθηκε από Δικαστήριο διαφορετικής καθ΄ ύλην αρμοδιότητας (Ειρηνοδικείο) από αυτήν που προβλέπει ο νόμος 2664/1998 (Πρωτοδικείο). Σε καμία περίπτωση δεν συντρέχει θέμα άρνησης για την εφαρμογή δικαστικών αποφάσεων ή μη συμμόρφωσης σε αυτές από τις υπηρεσίες του Κτηματολογίου. Ειδικά και ως προς τη χρησικτησία, αυτή αναγνωρίζεται από το ελληνικό δίκαιο ως νόμιμη αιτία κτήσης, υπό τις προβλέψεις του Αστικού Κώδικα και, στις περιοχές που λειτουργεί Κτηματολόγιο, επιβάλλεται η επίλυση του θέματος ενώπιον των τακτικών πολιτικών Δικαστηρίων και η έκδοση σχετικής απόφασης, σε συνδυασμό με την τήρηση των προϋποθέσεων της κτηματολογικής νομοθεσίας».