Οικισμοί: πως συμπληρώνεται η φόρμα ένστασης και οι κόφτες για νέα όρια και δόμηση

Του Αργύρη Δεμερτζή/

Η νέα ψηφιακή πλατφόρμα του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που ανοίγει από τις αρχές του νέου έτους προβλέπεται να λειτουργήσει με συγκεκριμένους κανόνες και διαδικασίες για τον έλεγχο, την εξέταση, και την έγκριση ή απόρριψη των  ενστάσεων ιδιοκτητών για δικαιώματα δόμησης και τα νέα όρια των οικισμών. Ιδιοκτήτες και μηχανικοί θα έχουν πρόσβαση σε διαδραστικούς χάρτες, θα μπορούν να εντοπίζουν ακίνητα με ΚΑΕΚ, να τεκμηριώνουν αντιρρήσεις με αεροφωτογραφίες και τοπογραφικά και να ενημερώνονται ηλεκτρονικά για την πορεία της υπόθεσής τους.

♦ Ιδιοκτήτες και  μηχανικοί: Ποια ακριβώς στοιχεία θα συμπληρώνουν στη φόρμα της ένστασης, ποια δικαιολογητικά θα επισυνάπτουν και πώς θα δηλώνουν το ακίνητο και το αίτημά τους.

♦ Πώς θα βλέπουν στους ψηφιακούς χάρτες τα προτεινόμενα όρια και τις πολεοδομικές ζώνες και πώς θα αξιοποιούν ιστορικές αεροφωτογραφίες, τοπογραφικά και στοιχεία Κτηματολογίου.

♦ Πώς θα λειτουργεί η πρόσβαση με Taxisnet, ποια δικαιώματα θα έχουν ιδιοκτήτες και μηχανικοί και ποιες δυνατότητες θα διαθέτουν οι ανάδοχοι μελετητές των πολεοδομικών σχεδίων.

♦ Πώς θα παρακολουθούν την εξέλιξη της ένστασης, πότε θα λαμβάνουν ηλεκτρονικά μηνύματα και πώς θα πληροφορούνται εάν το αίτημά τους έγινε δεκτό ή απορρίφθηκε.

♦ Ποιες είναι οι προθεσμίες υποβολής και εξέτασης ενστάσεων, πώς συμμετέχουν Δήμοι και μελετητές, ποιος αποφασίζει και πώς προχωρά η τελική θεσμοθέτηση των ορίων.

♦ Τι θα ελέγχει η τεχνητή νοημοσύνη, ποιοι είναι οι πολεοδομικοί περιορισμοί του ΠΔ οριοθέτησης, ποιες προθεσμίες ισχύουν και ποιος αποφασίζει για τα τελικά όρια και τα δικαιώματα δόμησης.

Το αναλυτικό ρεπορτάζ του ecopress έφερε στο φως της δημοσιότητας ότι χιλιάδες ιδιοκτήτες θα κληθούν να ελέγξουν ψηφιακούς χάρτες και να υποβάλουν τεκμηριωμένες ενστάσεις για τα δικαιώματα δόμησης των ακινήτων τους, στις περιπτώσεις που περιορίζονται η καταργούνται από τα νέα όρια στους οικισμούς της χώρας, σε νέα ψηφιακή πλατφόρμα του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Το επόμενο κρίσιμο στάδιο είναι η ανάρτηση των συγκεκριμένων χαρτών οριοθέτησης των οικισμών, στην νέα πλατφόρμα του ΥΠΕΝ, όπου οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να διαπιστώσουν εάν το ακίνητό τους περιλαμβάνεται στο προτεινόμενο όριο, εάν υπάγεται σε διαφορετική πολεοδομική ζώνη και εάν οι προβλεπόμενοι όροι περιορίζουν ή αποκλείουν την οικοδομησιμότητά του.

Οικισμοί: σε δέκα βήματα οι ενστάσεις ιδιοκτητών για νέα όρια και δικαιώματα δόμησης

Το επίσημο σχέδιο: ενιαία πλατφόρμα για χάρτες, φακέλους και ενστάσεις

Η νέα πλατφόρμα θα συγκεντρώνει σε ένα ψηφιακό περιβάλλον τις προτεινόμενες οριοθετήσεις οικισμών, τις ενστάσεις των ενδιαφερομένων και τη διαδικασία εξέτασής τους. Καθορίζονται συγκεκριμένες λειτουργίες για την υποβολή, τον έλεγχο πληρότητας, τη γεωγραφική αποτύπωση και την παρακολούθηση κάθε υπόθεσης.

Με τη διακήρυξη της 16ης Οκτωβρίου 2026, με αριθμό ΑΔΑΜ 26PROC020007882, προκηρύχθηκε το έργο «Ψηφιακή Πλατφόρμα Ανάρτησης Ορίων Οικισμών, Υποβολής Ενστάσεων και Υποστήριξης Γνωμοδοτικής Διαδικασίας», προϋπολογισμού 970.161,30 ευρώ χωρίς ΦΠΑ και περίπου 1,2 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ.

Το νέο πληροφοριακό σύστημα θα εξυπηρετεί τις διαδικασίες των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ), των Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΕΠΣ) και των αυτοτελών Μελετών Οριοθέτησης Οικισμών, που υλοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος πολεοδομικών μεταρρυθμίσεων «Κωνσταντίνος Δοξιάδης».

Η πλατφόρμα θα υποστηρίζει τέσσερις βασικές κατηγορίες εμπλεκομένων: το ΥΠΕΝ, τους Δήμους, τους αναδόχους μελετητές και τους πολίτες και τους μηχανικών τους.

Το ΠΔ του 2025 καθορίζει τα κριτήρια: ποια όρια και δικαιώματα δόμησης μπορούν να αμφισβητηθούν

Το βασικό θεσμικό πλαίσιο είναι το προεδρικό διάταγμα που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Δ΄ 194/15.04.2025, για την οριοθέτηση οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων, συμπεριλαμβανομένων όσων προϋφίστανται του 1923. Το διάταγμα καθορίζει τα κριτήρια, τις διαδικασίες οριοθέτησης, τις πολεοδομικές ζώνες και τους γενικούς όρους και περιορισμούς δόμησης.

Σύμφωνα με το άρθρο 1, το ΠΔ αφορά οικισμούς που έχουν καταγραφεί ως αυτοτελείς σε απογραφή πριν από το 1983, με πληθυσμό κάτω των 2.000 κατοίκων, και εξακολουθούν να έχουν πληθυσμό κάτω από αυτό το όριο κατά την τελευταία απογραφή.

Στο πεδίο εφαρμογής του περιλαμβάνονται οικισμοί που δεν έχουν οριοθετηθεί, οικισμοί των οποίων τα όρια πρέπει να επανεγκριθούν λόγω προηγούμενου καθορισμού από αναρμόδια όργανα και περιπτώσεις στις οποίες απαιτείται αναοριοθέτηση.

Κρίσιμες ιστορικές ημερομηνίες είναι η 16η Αυγούστου 1923 και η 14η Μαρτίου 1983. Τα στοιχεία που τεκμηριώνουν την οικιστική κατάσταση κατά τις αντίστοιχες περιόδους έχουν ιδιαίτερη σημασία για τις μελέτες οριοθέτησης και τις αντιρρήσεις των ενδιαφερομένων.

Το άρθρο 2 ορίζει, μεταξύ άλλων, το συνεκτικό τμήμα οικισμού ως σύνολο τουλάχιστον δέκα οικοδομών με μεταξύ τους αποστάσεις έως 40 μέτρα και το διάσπαρτο τμήμα ως σύνολο τουλάχιστον δέκα οικοδομών με αποστάσεις έως 80 μέτρα. Τα κριτήρια αυτά αποτελούν στοιχεία του συνολικού πολεοδομικού ελέγχου.

Το ΠΔ προβλέπει επίσης τις Ζώνες Α, Β και Β1, που προσδιορίζονται με βάση τον χρόνο δημιουργίας, τα πραγματικά δεδομένα και τα χαρακτηριστικά της οικιστικής συγκρότησης.

Για τους ιδιοκτήτες ιδιαίτερη σημασία έχει η μεταβολή της θέσης ενός ακινήτου ως προς το προτεινόμενο όριο ή η κατάταξή του σε διαφορετική ζώνη. Οι μεταβολές αυτές μπορεί να επηρεάζουν τους εφαρμοστέους όρους δόμησης και τις δυνατότητες αξιοποίησης της ιδιοκτησίας.

Το ίδιο διάταγμα διευκρινίζει ότι οι γενικές διατάξεις του δεν εφαρμόζονται απευθείας από τις Υπηρεσίες Δόμησης χωρίς την προηγούμενη έκδοση του ειδικού προεδρικού διατάγματος οριοθέτησης του συγκεκριμένου οικισμού.

Οι ενστάσεις θα πρέπει επομένως να συνδέονται με τα εφαρμοστέα κριτήρια του ΠΔ, λαμβάνοντας υπόψη και τις μεταγενέστερες ειδικές νομοθετικές ρυθμίσεις του νέου Κώδικα Πολεοδομίας Χωροταξίας “Νικόλαος Ταγαράς” για την οριοθέτηση και τη δόμηση.

Δύο επίπεδα πρόσβασης: τι θα βλέπουν ελεύθερα οι πολίτες και τι με Taxisnet

Η πλατφόρμα προβλέπει δημόσια πρόσβαση στα αναρτημένα στοιχεία των οικισμών και πιστοποιημένη πρόσβαση για την ηλεκτρονική υποβολή και παρακολούθηση προσωπικών υποθέσεων. Οι πολίτες θα μπορούν να ενημερώνονται για τους προτεινόμενους χάρτες, ενώ η διαχείριση της δικής τους ένστασης θα πραγματοποιείται με ταυτοποίηση.

Το υποσύστημα δημόσιας ανάρτησης θα εμφανίζει τον Δήμο, τη Δημοτική Ενότητα, τον οικισμό, τη σχετική πολεοδομική μελέτη, την ημερομηνία έναρξης και λήξης της ανάρτησης και τα διαθέσιμα συνοδευτικά στοιχεία.

Οι χρήστες θα μπορούν να περιηγούνται στους αναρτημένους χάρτες, να αναζητούν οικισμούς και να βλέπουν τις προτεινόμενες οριογραμμές και πολεοδομικές ζώνες.

Η υποβολή ηλεκτρονικής ένστασης θα απαιτεί ταυτοποίηση μέσω των προβλεπόμενων υποδομών του gov.gr και των κωδικών Taxisnet.

Σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές της νέας πλατφόρμας, οι χρήστες θα διαθέτουν συγκεκριμένα δικαιώματα ανάλογα με την ιδιότητά τους.

◊ Ο ιδιοκτήτης θα μπορεί να υποβάλλει και να παρακολουθεί τη δική του ένσταση.

◊ Ο μηχανικός ή πληρεξούσιος θα μπορεί να συμμετέχει στη διαδικασία με τον προβλεπόμενο ρόλο και την αναγκαία εξουσιοδότηση.

◊ Οι ανάδοχοι μελετητές των ΤΠΣ, ΕΠΣ και Μελετών Οριοθέτησης θα διαθέτουν ειδική πρόσβαση στις αναρτήσεις και τις ενστάσεις που συνδέονται με το αντικείμενο των μελετών τους, για να πραγματοποιούν τεχνική επεξεργασία και να καταχωρίζουν σχετικές παρατηρήσεις.

◊ Οι δημοτικοί υπάλληλοι θα έχουν δυνατότητες καταχώρισης έντυπων ενστάσεων, επεξεργασίας στοιχείων και παρακολούθησης υποθέσεων του Δήμου τους.

Τι ακριβώς θα συμπληρώνουν ιδιοκτήτες και μηχανικοί στη φόρμα της ένστασης

Καθορίζονται αναλυτικά τα βασικά πεδία της νέας ηλεκτρονικής φόρμας, ώστε κάθε ένσταση θα συνδέεται με συγκεκριμένο ενδιαφερόμενο, οικισμό, περίοδο ανάρτησης και γεωγραφική θέση, ενώ θα περιλαμβάνει περιγραφή του αιτήματος και τα σχετικά δικαιολογητικά.

♦ Μετά την ταυτοποίηση, ο χρήστης θα επιλέγει τον Δήμο, τη Δημοτική Ενότητα και τον οικισμό στον οποίο αναφέρεται η ένσταση.

♦ Ακολούθως θα επιλέγει την αντίστοιχη ανάρτηση, ώστε η υπόθεση να συνδεθεί με τη συγκεκριμένη έκδοση των προτεινόμενων ορίων.

♦ Στη φόρμα προβλέπεται καταχώριση των στοιχείων του υποβάλλοντος και δήλωση της ιδιότητάς του, όπως ιδιοκτήτης, συνιδιοκτήτης, πληρεξούσιος, μηχανικός ή εκπρόσωπος φορέα.

♦ Θα υπάρχει πεδίο καταχώρισης ΚΑΕΚ, εφόσον είναι γνωστός ή διαθέσιμος, και δυνατότητα προσδιορισμού του ακινήτου ή της περιοχής ενδιαφέροντος πάνω στον ψηφιακό χάρτη.

♦ Στη συνέχεια ο ενδιαφερόμενος θα επιλέγει την κατηγορία ή θεματική ενότητα της ένστασης και θα συμπληρώνει ελεύθερο κείμενο αιτιολόγησης.

♦ Σε αυτό το πεδίο θα πρέπει να προσδιορίζει με σαφήνεια το αντικείμενο της αμφισβήτησης.

Για παράδειγμα, θα μπορεί να αναφέρει ότι ζητά επανεξέταση της προτεινόμενης οριογραμμής σε συγκεκριμένη θέση, επικαλούμενος στοιχεία παλαιότερης οικιστικής συγκρότησης. Αντίστοιχα, μπορεί να ζητά επανεξέταση της κατάταξης συγκεκριμένου τμήματος του οικισμού σε πολεοδομική ζώνη, παραθέτοντας τα σχετικά ιστορικά και τεχνικά δεδομένα.

♦ Η φόρμα θα επιτρέπει την επισύναψη δικαιολογητικών και συνοδευτικών αρχείων. Οι προδιαγραφές αναφέρονται σε τίτλους ιδιοκτησίας, τεχνικές εκθέσεις και άλλα στοιχεία τεκμηρίωσης.

♦ Θα προβλέπεται επίσης δήλωση ακρίβειας των υποβαλλόμενων στοιχείων και ενημέρωση του χρήστη για την επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων.

♦ Προβλέπεται η δυνατότητα προσωρινής αποθήκευσης της ένστασης πριν από την οριστική υποβολή της

♦ Με την οριστική υποβολή θα αποδίδεται μοναδικός αριθμός μητρώου ένστασης και θα αποστέλλεται επιβεβαίωση στον ενδιαφερόμενο, μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή άλλου  μηχανισμού, που θα προβλεφθεί.

Ο χάρτης θα δείχνει πού βρίσκεται το ακίνητο και ποιο όριο αμφισβητείται

Ο διαδραστικός χάρτης WebGIS θα επιτρέπει στον ενδιαφερόμενο να εντοπίζει τη γεωγραφική θέση της ιδιοκτησίας και να επισημαίνει το ακριβές τμήμα της προτεινόμενης οριοθέτησης για το οποίο υποβάλλει αντίρρηση.

♦ Οι διαθέσιμες λειτουργίες θα περιλαμβάνουν μεγέθυνση, μετακίνηση, αλλαγή κλίμακας, εμφάνιση θεματικών επιπέδων και γεωγραφική αναζήτηση.

♦ Η πλατφόρμα θα υποστηρίζει τη σύνδεση μιας ένστασης με σημείο, γραμμή ή πολύγωνο. Για παράδειγμα, εάν ο ιδιοκτήτης αμφισβητεί συγκεκριμένο τμήμα της νέας οριογραμμής, θα μπορεί να επισημαίνει το επίμαχο σημείο στον χάρτη.

♦ Η χωρική επισήμανση θα αποτελεί μέρος του φακέλου και θα αξιοποιείται από τους αρμόδιους χρήστες κατά την τεχνική επεξεργασία. Προβλέπεται σύνδεση με κτηματολογικά στοιχεία, αλλά η χρήση ΚΑΕΚ δεν θα είναι η μοναδική δυνατότητα γεωγραφικού προσδιορισμού.

♦ Όταν ο ΚΑΕΚ δεν είναι γνωστός ή διαθέσιμος, θα μπορεί να χρησιμοποιείται γεωχωρικός εντοπισμός στον χάρτη ή εξαρτημένο τοπογραφικό ή κτηματολογικό απόσπασμα με συντεταγμένες ΕΓΣΑ ’87.

♦ Επίσης, θα μπορούν να καταχωρίζονται περισσότερες ενστάσεις για το ίδιο ΚΑΕΚ, με διακριτή παρακολούθηση της κάθε υπόθεσης.

Η χαρτογραφική απεικόνιση θα βασίζεται στα δεδομένα των μελετών που θα είναι καταχωρημένα στην πλατφόρμα από την αρμόδια αρχή. Ο τεχνικός έλεγχος φόρτωσης και απεικόνισης των δεδομένων δεν αποτελεί έγκριση της πολεοδομικής ορθότητας των προτεινόμενων ορίων και για αυτό έχουν σημασία ισχυρές και τεκμηριωμένες ενστάσεις για την κατοχύρωση δικαιώματων δόμησης θιγόμενων ιδιοκτητών ακινήτων.

Οι αεροφωτογραφίες αποκτούν κρίσιμη σημασία για τη διεκδίκηση ορίων και δόμησης

Οι ιστορικές αεροφωτογραφίες μπορούν να αποτελέσουν βασικά αποδεικτικά στοιχεία για τη διαμόρφωση της οικιστικής κατάστασης κατά τους κρίσιμους χρόνους. Προβλέπεται αξιοποίηση γεωχωρικών δεδομένων, χαρτογραφικών υποβάθρων και επισυναπτόμενων τεχνικών στοιχείων, ενώ το ΠΔ καθορίζει τα ουσιαστικά κριτήρια οριοθέτησης.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν αεροφωτογραφίες και ιστορικά χαρτογραφικά δεδομένα που μπορούν να τεκμηριώσουν την ύπαρξη κτισμάτων, τη συνέχεια της οικιστικής συγκρότησης, την παρουσία κοινόχρηστων χώρων και την εξέλιξη του οικιστικού ιστού. Σημαντικά είναι επίσης τα στοιχεία που αποτυπώνουν την πραγματική κατάσταση κατά την περίοδο πριν από το 1923 και πριν από την εφαρμογή του ν. 1337/1983. Το υλικό μπορεί να χρησιμοποιείται για την υποστήριξη επιχειρημάτων σχετικά με την ένταξη μιας έκτασης στον οικισμό ή την κατάταξή της σε συγκεκριμένη ζώνη.

Η νέα πλατφόρμα θα εμφανίζει τα χαρτογραφικά και γεωχωρικά υπόβαθρα που θα διατεθούν από την αρμόδια αρχή και θα υποστηρίζει την ανάρτηση αρχείων τεκμηρίωσης. Μέσω της πρόσβασης στους χάρτες και τα υπόβαθρα που θα ενσωματωθούν στο σύστημα , όσο και της δυνατότητας προσκόμισης και υποβολής στην πλατφόρμα ανεξάρτητων ιστορικών αεροφωτογραφιών από τους ενδιαφερομένους.

Έχει σημασία πάντως  οι ενδιαφερόμενοι να αναζητήσουν εγκαίρως τεκμηριωμένο ιστορικό υλικό, χωρίς να θεωρούν δεδομένο ότι κάθε απαιτούμενη αεροφωτογραφία θα είναι διαθέσιμη μέσα στην πλατφόρμα.

Η τεχνητή νοημοσύνη θα εντοπίζει ελλείψεις πριν από την υποβολή

Στις τεχνικές προδιαγραφές προβλέπεται μηχανισμός αυτοματοποιημένου προελέγχου με τεχνητή νοημοσύνη ή προηγμένες τεχνικές ανάλυσης δεδομένων. Ο μηχανισμός θα υποστηρίζει τον έλεγχο πληρότητας και τη διαχείριση των υποβαλλόμενων στοιχείων.

Το σύστημα θα μπορεί να εντοπίζει ελλείψεις υποχρεωτικών πεδίων, προβλήματα στα στοιχεία καταχώρισης, απουσία απαιτούμενων δικαιολογητικών και πιθανές τεχνικές ασυμβατότητες.

Στην πράξη, εάν ο ενδιαφερόμενος αφήσει κενό απαιτούμενο πεδίο ή παραλείψει υποχρεωτικό αρχείο, θα μπορεί να εμφανίζεται προειδοποίηση για τη συμπλήρωση της υποβολής. Ο μηχανισμός θα μπορεί επίσης να υποβοηθά την ομαδοποίηση και ταξινόμηση ενστάσεων, ώστε οι αρμόδιοι χρήστες να εντοπίζουν υποθέσεις που αφορούν κοινά προβλήματα οριοθέτησης.

Η ουσιαστική αποδοχή ή απόρριψη μιας ένστασης θα αποτελεί διοικητική κρίση. Η τεχνητή νοημοσύνη θα παράγει βοηθητικά ευρήματα και επισημάνσεις, τα οποία θα μπορούν να ελέγχονται από τους αρμόδιους χρήστες.

Πάντως η πλατφόρμα δεν θα απορρίπτει αυτομάτως μια ένσταση ως νομικά αβάσιμη ή απαράδεκτη. Η τεχνική επισήμανση ελλείψεων ή ασυμβατοτήτων δεν θα ισοδυναμεί με απόφαση επί του αιτήματος.

Μοναδικός αριθμός και ηλεκτρονικός φάκελος: πώς θα παρακολουθείται κάθε ένσταση

Κάθε ένσταση θα αποκτά μοναδικό αριθμό στο ηλεκτρονικό μητρώο και θα καταγράφεται η πορεία της από την υποβολή μέχρι την ολοκλήρωση της επεξεργασίας. Η πλατφόρμα θα διαθέτει μηχανισμό διαχείρισης σταδίων, με ιστορικό των ενεργειών που πραγματοποιούνται.

Η πορεία της κάθε ένστασης θα αποτυπώνεται στην πλατφόρμα με τις ενδείξεις: «υποβλήθηκε», «σε έλεγχο πληρότητας», «αναμονή συμπληρωματικών στοιχείων», «υπό επεξεργασία», «συσχετίστηκε γεωχωρικά», «διαβιβάστηκε για τεχνικό σχολιασμό» και «ολοκληρώθηκε». Οι καταστάσεις αυτές θα επιτρέπουν στους εξουσιοδοτημένους χρήστες να διαπιστώνουν σε ποιο στάδιο βρίσκεται η υπόθεση.

Για κάθε αλλαγή κατάστασης προβλέπεται καταγραφή της προηγούμενης και της νέας κατάστασης, του χρήστη που πραγματοποίησε την ενέργεια, της ημερομηνίας και ώρας, καθώς και τυχόν σχολίων ή συνοδευτικών στοιχείων. Ο ενδιαφερόμενος θα μπορεί να παρακολουθεί τις πληροφορίες της δικής του υπόθεσης που θα διατίθενται στον ρόλο του.

Ενημέρωση με email: πότε ο ιδιοκτήτης θα λαμβάνει μήνυμα για την ένσταση

Στην νέα πλατφόρμα του ΥΠΕΝ θα λειτουργεί ειδικό υποσύστημα ειδοποιήσεων, που θα χρησιμοποιεί ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. Οι ειδοποιήσεις θα αφορούν την επιβεβαίωση υποβολής, την απόδοση αριθμού μητρώου, τις αλλαγές κατάστασης και την ανάγκη συμπλήρωσης στοιχείων.

♦ Μετά την οριστική υποβολή της ένστασης, ο ενδιαφερόμενος θα λαμβάνει σχετική επιβεβαίωση.

♦ Εφόσον απαιτηθούν συμπληρωματικά στοιχεία ή διευκρινίσεις, το σύστημα θα υποστηρίζει την αποστολή αντίστοιχης ειδοποίησης.

♦ Προβλέπονται επίσης μηνύματα για αλλαγή κατάστασης της ένστασης, όπου η ενημέρωση του χρήστη έχει ενεργοποιηθεί, καθώς και ειδοποιήσεις για την επικείμενη λήξη της περιόδου ανάρτησης.

♦ Οι δημοτικοί υπάλληλοι, οι μελετητές και οι αρμόδιοι χρήστες του ΥΠΕΝ θα μπορούν να λαμβάνουν ειδοποιήσεις για εκκρεμότητες που απαιτούν δική τους ενέργεια.

♦ Η αποστολή θα γίνεται με κανόνες προστασίας προσωπικών δεδομένων, ώστε να περιορίζονται οι πληροφορίες που μεταφέρονται εκτός της ασφαλούς πλατφόρμας.

Για τους ιδιοκτήτες, αυτό σημαίνει ότι ο ηλεκτρονικός φάκελος θα μπορεί να λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για την παρακολούθηση της υποβολής και των επόμενων τεχνικών ενεργειών, ενώ το email θα χρησιμοποιείται για τις προβλεπόμενες ειδοποιήσεις.

Έγινε δεκτή ή απορρίφθηκε; Τι θα δείχνει η πλατφόρμα και πού θα βρίσκεται η επίσημη απόφαση

Η ενημέρωση για την τεχνική πορεία μιας ένστασης και η γνωστοποίηση της τελικής διοικητικής κρίσης αποτελούν δύο διακριτά στάδια. Η διακήρυξη προβλέπει παρακολούθηση της επεξεργασίας, καταχώριση στοιχείων γνωμοδοτικής διαδικασίας και ειδοποιήσεις για αλλαγές κατάστασης.

Η πλατφόρμα θα υποστηρίζει τη συγκέντρωση ενστάσεων, τεχνικών σχολίων και σχετικών εγγράφων, προκειμένου να διευκολύνεται η εξέτασή τους από τα αρμόδια όργανα.

Οι ενστάσεις θα μπορούν να περιλαμβάνονται σε συγκεντρωτικούς πίνακες και φακέλους που χρησιμοποιούνται κατά τη γνωμοδοτική διαδικασία.

Η αποδοχή ή απόρριψη των αντιρρήσεων, όπου προβλέπεται σχετική αρμοδιότητα του Δημοτικού Συμβουλίου, θα προκύπτει από αιτιολογημένη απόφαση.

Η απόφαση αυτή αποτελεί το ουσιαστικό διοικητικό αποτέλεσμα της εξέτασης. Η ένδειξη «ολοκληρώθηκε» στο πληροφοριακό σύστημα μπορεί να αφορά την ολοκλήρωση της τεχνικής επεξεργασίας και δεν πρέπει να εκλαμβάνεται αυτομάτως ως αποδοχή ή απόρριψη της ένστασης.

Από τις προδιαγραφές προκύπτει ότι το σύστημα θα υποστηρίζει την καταχώριση και παρακολούθηση στοιχείων της γνωμοδοτικής διαδικασίας. Δεν έχει όμως οριστικοποιηθεί ότι κάθε ιδιοκτήτης θα λαμβάνει αυτοτελές email με την ένδειξη «έγινε δεκτή» ή «απορρίφθηκε», ούτε ο ακριβής τρόπος με τον οποίο θα του εμφανίζεται η τελική αιτιολογημένη απόφαση.

Πρόκειται για λειτουργική λεπτομέρεια που θα πρέπει να διευκρινιστεί στη Μελέτη Εφαρμογής και στις οδηγίες χρήσης της πλατφόρμας.

Σε κάθε περίπτωση, η επίσημη ενημέρωση για την έκβαση της ένστασης θα πρέπει να στηρίζεται στη σχετική πράξη του αρμόδιου οργάνου και στη νόμιμη διαδικασία γνωστοποίησής της.

Τα κριτήρια αξιολόγησης και οι λόγοι απόρριψης της έντασης 

Η ουσιαστική αξιολόγηση των ενστάσεων θα στηρίζεται στο προεδρικό διάταγμα οριοθέτησης, στα πραγματικά δεδομένα και στην τεχνική τεκμηρίωση των υποβαλλόμενων αιτημάτων. Η ένσταση μπορεί να μην γίνει δεκτή όταν τα προσκομιζόμενα στοιχεία δεν τεκμηριώνουν την ύπαρξη του οικιστικού τμήματος κατά τον κρίσιμο χρόνο ή όταν η προτεινόμενη μεταβολή ορίου δεν συμβιβάζεται με τα εφαρμοστέα πολεοδομικά κριτήρια.

Για παράδειγμα, η επίκληση παλαιότερης διοικητικής οριοθέτησης μπορεί να αποτελεί σημαντικό στοιχείο της υπόθεσης, αλλά απαιτείται να εξεταστεί η σχέση της με το νέο κανονιστικό πλαίσιο.

Αντίστοιχα, η ύπαρξη μεμονωμένων κτισμάτων ή η κατοχή τίτλων ιδιοκτησίας δεν αποδεικνύουν από μόνες τους ότι πληρούνται τα κριτήρια ένταξης μιας περιοχής στον οικισμό.

Στην αξιολόγηση μπορούν να έχουν σημασία η ιστορική οικιστική συγκρότηση, η μορφή του δομημένου ιστού, τα χωρικά χαρακτηριστικά, οι κοινόχρηστοι χώροι, οι ειδικοί περιβαλλοντικοί περιορισμοί και τα στοιχεία των μελετών.

Τριάντα ημέρες για τους ιδιοκτήτες: πότε αρχίζει η προθεσμία

Η δημοσιοποίηση της εισήγησης του μελετητή και των χαρτογραφικών στοιχείων προβλέπεται για διάστημα 30 ημερών. Η αφετηρία της προθεσμίας θα συνδέεται με την επίσημη ανάρτηση και πρόσκληση για τον αντίστοιχο οικισμό. Σύμφωνα με το άρθρο 7 του ΠΔ, η εισήγηση και τα σχετικά στοιχεία αναρτώνται στην ιστοσελίδα του Δήμου και στο οικείο δημοτικό κατάστημα. Η ενημέρωση των πολιτών γίνεται με γενική πρόσκληση του Δήμου, η οποία δημοσιοποιείται με τον προβλεπόμενο τρόπο.

Η νέα πλατφόρμα θα καταγράφει την ημερομηνία έναρξης και λήξης κάθε κύκλου ανάρτησης και θα επιτρέπει την υποβολή ενστάσεων κατά την αντίστοιχη περίοδο.

Προβλέπεται για κάθε οικισμό προθεσμία 30 ημερών υποβολής ενστάσεων ιδιοκτητών και επόμενο στάδιο εξέτασης και γνωμοδοτικής επεξεργασίας.

Οι ακριβείς διοικητικές προθεσμίες εφαρμόζονται σύμφωνα με το ΠΔ και τις ειδικότερες διαδικασίες που ισχύουν σε κάθε περίπτωση. Το άρθρο 7 προβλέπει επίσης ειδική προθεσμία 60 ημερών για γνωμοδότηση του Δημοτικού Συμβουλίου σε διαδικασίες που κινούνται από το ΥΠΕΝ.

Για τον ενδιαφερόμενο ιδιοκτήτη κρίσιμη είναι η επίσημη ημερομηνία λήξης της περιόδου υποβολής αντιρρήσεων στον συγκεκριμένο οικισμό.

Έντυπες ενστάσεις: ο Δήμος θα καταχωρίζει τους φακέλους στο ίδιο μητρώο

Η διαδικασία θα υποστηρίζει και πολίτες που δεν μπορούν να υποβάλουν ηλεκτρονικά την ένστασή τους. Προβλέπεται καταχώριση στη νεά πλατφόρμα του ΥΠΕΝ έντυπων ή ταχυδρομικών ενστάσεων από εξουσιοδοτημένους δημοτικούς υπαλλήλους.

Οι υπάλληλοι θα συμπληρώνουν τα στοιχεία του ενδιαφερομένου, θα επιλέγουν τον Δήμο και τον οικισμό, θα καταχωρίζουν τον αριθμό πρωτοκόλλου, όπου υπάρχει, και θα επισυνάπτουν ψηφιοποιημένα έγγραφα.

Όταν είναι διαθέσιμα, θα μπορούν να καταχωρίζονται επίσης ο ΚΑΕΚ και τα γεωχωρικά στοιχεία της υπόθεσης. Οι έντυπες ενστάσεις θα εντάσσονται στο ίδιο ψηφιακό μητρώο με τις ηλεκτρονικές, ώστε να υπάρχει ενιαία παρακολούθηση της διαδικασίας. Με τη ρύθμιση αυτή προβλέπεται οργανωμένη διαχείριση όλων των υποβολών, ανεξάρτητα από τον τρόπο κατάθεσης.

Οι μηχανικοί θα αναλαμβάνουν την τεχνική τεκμηρίωση και οι μελετητές την επεξεργασία των αντιρρήσεων

Στο νέο σύστημα είναι διακριτός ο ρόλος του ιδιώτη μηχανικού που υποστηρίζει έναν ενδιαφερόμενο ιδιοκτήτη από τον ρόλο του αναδόχου μελετητή των πολεοδομικών σχεδίων.

Ο ιδιώτης μηχανικός θα μπορεί να εξετάζει τη θέση του ακινήτου, να συγκεντρώνει τοπογραφικά και ιστορικά στοιχεία, να αξιολογεί την προτεινόμενη οριοθέτηση και να προετοιμάζει την τεχνική αιτιολόγηση της ένστασης. Η συμμετοχή του στην ηλεκτρονική υποβολή θα γίνεται με βάση την ιδιότητά του και τις αντίστοιχες δυνατότητες εξουσιοδότησης.

Ο ανάδοχος μελετητής ΤΠΣ, ΕΠΣ ή Μελέτης Οριοθέτησης θα έχει διαφορετικό ρόλο, συνδεδεμένο με τη διαδικασία επεξεργασίας των ενστάσεων για τη μελέτη που έχει αναλάβει. Θα μπορεί να αναζητά και να φιλτράρει τις σχετικές υποθέσεις, να εξετάζει τα χωρικά δεδομένα, να καταχωρίζει τεχνικές παρατηρήσεις και να υποστηρίζει την προετοιμασία των αναγκαίων αναφορών.

Η πλατφόρμα θα υποστηρίζει την ομαδοποίηση ενστάσεων ανά οικισμό, τμήμα ορίου, πολεοδομική ζώνη και ΚΑΕΚ. Έτσι, θα μπορούν να εντοπίζονται περιπτώσεις όπου περισσότερες αντιρρήσεις συνδέονται με το ίδιο πρόβλημα οριοθέτησης. Οι τεχνικές εισηγήσεις θα αξιοποιούνται από τα αρμόδια διοικητικά όργανα στο πλαίσιο της προβλεπόμενης διαδικασίας για την τελική έγκριση η απόρριψη των ενστάσεων.

Ο τελικός λόγος για τα όρια σε Δημοτικά Συμβούλια, ΥΠΕΝ και Συμβούλιο της Επικρατείας

Η νέα πλατφόρμα θα υποστηρίζει τη διαδικασία εξέτασης των ενστάσεων, ενώ οι αποφασιστικές και γνωμοδοτικές αρμοδιότητες παραμένουν στα όργανα που προβλέπονται από τη νομοθεσία. Στη διαδικασία του άρθρου 7 του ΠΔ προβλέπεται ότι οι αντιρρήσεις εξετάζονται και γίνονται δεκτές ή απορρίπτονται αιτιολογημένα με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου. Τα στοιχεία της διαδικασίας ενσωματώνονται στον σχετικό διοικητικό φάκελο και αξιοποιούνται κατά την περαιτέρω επεξεργασία της οριοθέτησης.

Η τελική έγκριση των ορίων των οικισμών πραγματοποιείται με προεδρικό διάταγμα, μετά την προβλεπόμενη διοικητική επεξεργασία και τον έλεγχο του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Η νέα πλατφόρμα θα επιτρέπει την εξαγωγή οργανωμένων δεδομένων, χαρτογραφικών στοιχείων και αναφορών, ώστε να διευκολύνεται η κατάρτιση των σχετικών φακέλων.

Η τελική πολεοδομική κατάσταση κάθε ακινήτου θα συνδέεται με το περιεχόμενο του εγκεκριμένου προεδρικού διατάγματος οριοθέτησης, τους όρους δόμησης και τις υπόλοιπες εφαρμοστέες διατάξεις.