ΥΠΕΝ: Συναντήσεις χωρίς «λευκό καπνό» για εκτός σχεδίου δόμηση, οικισμούς, ΤΠΣ και ΥΔΟΜ

Του Αργύρη Δεμερτζή/

Συναντήσεις με βουλευτές, δημάρχους, εκπροσώπους Περιφερειακών Τμημάτων του ΤΕΕ και στελέχη της διοίκησης πραγματοποιεί το τελευταίο τρίμηνο η αρμόδια για την Πολεοδομία και τη Χωροταξία υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Μαριλένα Σούκουλη-Βιλιάλη, χωρίς όμως «λευκό καπνό», επίσημες ανακοινώσεις και δεσμεύσεις για εκτός σχεδίου δόμηση, οικοδομικές άδειες, ΥΔΟΜ και τον νέο πολεοδομικό σχεδιασμό των ΤΠΣ, ΕΠΣ, αναγνώρισης οδών και οριοθέτησης οικισμών.

Οι συναντήσεις στο ΥΠΕΝ πολλαπλασιάζονται, βγαίνουν αναμνηστικές φωτογραφίες αλλά η επίσημη σιωπή του υπουργείου και οι μονομερείς ανακοινώσεις των επισκπεπτών συμμετεχόντων αφήνουν αναπάντητα κρίσιμα ερωτήματα για τα ανοιχτά θέματα, όπως της εκτός σχεδίου δόμησης μετά τον Κώδικα «Νικόλαος Ταγαράς», οικοδομικές άδειες, τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια και τη λειτουργία των ΥΔΟΜ. Χαρακτηριστικότερες είναι οι περιπτώσεις Κρήτης και Κεφαλονιάς, ενώ νέες συναντήσεις έχουν προγραμματιστεί για τη Μεσσηνία και τη Λακωνία από πολυμελείς αντιπροσωπείες τοπικών βουλευτών και δημοτικών αρχόντων και παραγόντων, που ανεβαίνουν με καυτές ατζέντες και μεγάλες προσδοκίες στο κτίριο της οδού Μεσογείων, για συναντήσεις τους με τη κα Σούκουλη.

Πολλές συναντήσεις, χωρίς ξεκάθαρες απαντήσεις και συγκεκριμένες δεσμεύσεις του ΥΠΕΝ

Σε πάγια πρακτική του ΥΠΕΝ τείνουν να εξελιχθούν οι συναντήσεις της πολιτικής ηγεσίας με εκπροσώπους τοπικών κοινωνιών και θεσμικών φορέων για καυτά πολεοδομικά ζητήματα, χωρίς να ακολουθούν από την πλευρά του υπουργείου επίσημες ανακοινώσεις με σαφείς δημόσιες απαντήσεις, συγκεκριμένες δεσμεύσεις και χρονοδιαγράμματα επίλυσης των θεμάτων, που κάθε φορά μπαίνουν στο τραπέζι.

Στο μεταξύ πληθαίνουν οι παρεμβάσεις επιστημονικών και αυτοδιοικητικών φορέων, που ασκούν παρεμβάσεις προς το ΥΠΕΝ για να προχωρήσουν τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια, χωρίς να δημιουργήσουν νέα προβλήματα σε ιδιοκτησία, δόμηση και ανάπτυξη της υπαίθρου, αλλά και για να υπάρξει από το υπουργείο ενιαίο διοικητικό πλαίσιο για την εκτός σχεδίου δόμηση, αφού έχει παγιωθεί καθεστώς πολεοδομικής ανασφάλειας και άνισης μεταχείρισης, από Υπηρεσίες Δόμησης που εφαρμόζουν διαφορετικές πρακτικές στην έκδοση οικοδομικών αδειών σε περιοχές όλης της χώρας.

Παράλληλα εμφανίζεται νέο φαινόμενο Δήμοι και τοπικοί φορείς να θέτουν σε αμφισβήτηση μελέτες του νέου πολεοδομικού σχεδιασμού και να ζητούν από το ΥΠΕΝ ανατροπές των μελετών ή και της διαδικασίας εκπόνησης και ολοκλήρωσης τους.

Για τις περισσότερες από τις συγκεκριμένες συναντήσεις, που έχουν γίνει το τελευταίο τρίμηνο στο υπουργείο για καυτά πολεοδομικά και χωροταξικά θέματα δεν έχουν εκδοθεί επίσημες ανακοινώσεις του ΥΠΕΝ.

Βγαίνουν όμως στη δημοσιότητα φωτογραφίες της αρμόδιας υφυπουργού με τους επισκέπτες της, οι οποίοι στη συνέχεια εκδίδουν ανακοινώσεις προς τις τοπικές κοινωνίες από τις οποίες προέρχονται,  με αναφορές σε εποικοδομητικές συζητήσεις, κατανόηση των προβλημάτων και προθέσεις συνεργασίας, αλλά χωρίς δημοσιοποίηση δεσμευτικών απαντήσεων και συγκεκριμένων αποτελεσμάτων που οδηγούν σε πολεοδομικές λύσεις και ασφάλεια δικαίου. Ιδίως στο μεταβατικό διάστημα της τρέχουσας περιόδου έως την ολοκλήρωση του νέου πολεοδομικού σχεδιασμού το 2027-28.

Νέες συναντήσεις στο ΥΠΕΝ για Μεσσηνία και Ανατολική Μάνη

Σύμφωνα με πληροφορίες ανοίγει νέος κύκλος επαφών και την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2026  αναμένονται νέες συναντήσεις της υφυπουργού ΠΕΝ Μαριλένας Σούκουλη με βουλευτές και εκπροσώπους δήμων της Μεσσηνίας και της Λακωνίας.

♦ Για τη Δυτική Μάνη και την Καλαμάτα τίθενται ζητήματα φθινόντων οικισμών, περιορισμών στην εκτός σχεδίου δόμηση και κατευθύνσεων του νέου πολεοδομικού σχεδιασμού. Η ΕΛΛΕΤ έχει ζητήσει άμεση παρέμβαση του υπουργείου, υποστηρίζοντας ότι στους οικισμούς της Δυτικής Μάνης, εξακολουθεί να εφαρμόζεται λανθασμένα το Π.Δ. του 1982 περί στάσιμων οικισμών, το οποίο δίνει πολύ μεγαλύτερη δυνατότητα δόμησης από ότι ισχύει με τις εκτός σχεδίου διατάξεις. Συγκεκριμένα αντί του γενικού κανόνα των 4 στρεμμάτων, δίνει δυνατότητα δόμησης αγροτεμάχιων από 500 τ.μ. με συνολική επιτρεπόμενη δόμηση -ανάλογα με το μέγεθος του οικοπέδου- έως περίπου 400 τ.μ. Δείτε εδώ στο ecopress Από την άλλη πλευρά το ΤΕΕ Πελοποννήσου ζητά από το ΥΠΕΝ «άμεσα την έκδοση διευκρινιστικής εγκυκλίου ή οδηγίας, η οποία θα αποσαφηνίζει ότι το ειδικό καθεστώς δόμησης για χρήση κατοικίας στους στάσιμους οικισμούς του Π.Δ. του ’82 δεν έχει θιγεί και συνεχίζει να ισχύει». Δείτε εδώ στο ecopress

♦ Για τον Δήμο Ανατολικής Μάνης βρίσκονται στην πρώτη γραμμή οι οικοδομικές άδειες, οι όροι εκτός σχεδίου δόμησης και οι προτεινόμενες νέες οριοθετήσεις οικισμών, που προκαλούν αντιδράσεις για ενδεχόμενες εξαιρέσεις ιδιοκτησιών από τα όρια των οικισμών και ανατροπές στην αρτιότητα και την οικοδομησιμότητα.

Για τις συναντήσεις αυτές, με τα μέχρι τώρα δεδομένα εύλογα τίθεται το ερώτημα να απαντήθεί στην πράξη, εάν θα ακολουθηθεί ή όχι η συνήθης πρακτική του ΥΠΕΝ. Δηλαδή αφού ακούσει η υφυπουργός τα ήδη γνωστά στο υπουργείο θέματα που θα θέσουν οι επισκέπτες από Μεσσηνία και Λακωνία, εαν θα πάρει ξεκάθαρες θέσεις και θα γίνουν επίσημες ανακοινώσεις για συγκεκριμένες λύσεις.

Κρήτη: Σούκουλη – Κοζυράκη «συμφώνησαν για την ανάγκη και τον τρόπο συνεργασίας»

Κορυφαίο παράδειγμα, που επιβεβαιώνει την συστηματική αποφυγή του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας να πάρει σαφή και ξεκάθαρη θέση για τους κανόνες της εκτός σχεδίου δόμησης αποτελεί η νέα συνάντηση της υφυπουργού ΠΕΝ Μαριλένας Σούκουλη με τη Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης Μαρία Κοζυράκη, στις 7 Οκτωβρίου 2026.

Η κ. Κοζυράκη είχε ήδη επιχειρήσει να διαχειριστεί το ζήτημα της εκτός σχεδίου δόμησης με μία προσέγγιση όμως που εμφανίζει δύο διαφορετικές πλευρές. Δηλαδή από τη μία έχει υποστηρίξει τη δυνατότητα εφαρμογής της νομοθετικής εξαίρεσης για δόμηση σε εκτός σχεδίου γήπεδα, χωρίς την απαίτηση πολεοδομικά αναγνωρισμένης οδού  και από την άλλη η ίδια έχει σημειώσει ότι οι ΥΔΟΜ να μην βγάζουν άδειες σε γήπεδα χωρίς πολεοδομικά αναγνωρισμένο δρόμο, επισημαίνοντας τον κίνδυνο ακύρωσης αυτών των οικοδομικών αδειών, ιδίως υπό το πρίσμα της απόφασης ΣτΕ 176/2023.

Συγκεκριμένα στη σύσκεψη της 16ης Ιουλίου 2026, με πρωτοβουλία του ΤΕΕ Ανατολικής Κρήτης, σύμφωνα με όσα δήλωσε στο ecopress η πρόεδρος του Τμήματος, Μαρία Λυδάκη, η Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης υποστήριξε ότι εξακολουθούν να ισχύουν οι διατάξεις του ν. 3212/2003 για γήπεδα τεσσάρων στρεμμάτων, προϋφιστάμενα του 2003, χωρίς να απαιτείται πρόσωπο σε πολεοδομικά αναγνωρισμένη οδό. Παράλληλα, όμως η ίδια η κα Κοζυράκη, σημείωσε στην ίδια σύσκεψη, ότι υπάλληλος ΥΔΟΜ μπορεί να αρνηθεί να αναλάβει την ευθύνη έκδοσης άδειας σε τέτοιο γήπεδο, καθώς ενδεχόμενη δικαστική προσφυγή θα κριθεί με βάση τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας. Δείτε εδώ στο ecopress

Το καυτό αυτό θέμα φαίνεται ότι συζητήθηκε στη συνάντηση της υφυπουργού Περιβάλλοντος κα Ενέργειας Μαριλένας Σούκουλη με τη Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης Μαρίας Κοζυράκη που έγινε στο ΥΠΕΝ, καθώς στην ανακοίνωση που εξέδωσε η κα Κοζυράκη σημειώνεται ότι: «Συζητήθηκαν θέματα που αφορούν στις Υπηρεσίες Δόμησης Δήμων της Κρήτης, κυρίως μετά τη θέση σε ισχύ του νόμου 5306/2026 (ΦΕΚ Α 88/08-06-2026) Κύρωση Κώδικα Χωροταξίας Πολεοδομίας “Νικόλαος Ταγαράς”».

-Και ποια είναι τα αποτελέσματα αυτής της συζήτησης;

«Η Υφυπουργός και η Γραμματέας ΑΔ συμφώνησαν για την ανάγκη και τον τρόπο συνεργασίας των υπηρεσιών των φορέων τους, με σκοπό την υποβοήθηση και την ενίσχυση του έργου και της λειτουργίας των ΥΔΟΜ στην Κρήτη», λέει η ίδια ανακοίνωση, που εξέδωσε η κα Κοζυράκη.

Δηλαδή η ανακοίνωση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης δεν γνωστοποιεί ποια απάντηση έδωσε η υφυπουργός ΠΕΝ στα επίμαχα νομικά ερωτήματα ούτε εάν δόθηκε συγκεκριμένη απάντηση. Δεν παρατίθενται διευκρινίσεις για την έκδοση οικοδομικών αδειών σε γήπεδα χωρίς πρόσωπο σε αναγνωρισμένη οδό ούτε ανακοινώνονται εγκύκλιος, διοικητική απόφαση ή χρονοδιάγραμμα επίλυσης, για το καυτό θέμα, που απασχολεί μηχανικούς, ΥΔΟΜ και χιλιάδες ιδιοκτήτες και επενδυτές σε όλη τη χώρα.  

Κεφαλονιά: Ο βουλευτής και ο δήμαρχος μετέφεραν απάντηση, χωρίς επίσημη επιβεβαίωση

Ανάλογο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συνάντηση της υφυπουργού ΠΕΝ Μαριλένας Σούκουλη με τον βουλευτή Κεφαλονιάς και Ιθάκης Παναγή Καππάτο και τον δήμαρχο Αργοστολίου Θεόφιλο Μιχαλάτο, στις 24 Σεπτεμβρίου.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του βουλευτή στη συνάντηση στο ΥΠΕΝ, τέθηκε το ζήτημα της μη έκδοσης οικοδομικών αδειών για εκτός σχεδίου ακίνητα από την ΥΔΟΜ Αργοστολίου και της μη απάντησης σε σχετικές αιτήσεις από τον Ιούλιο.

Ο βουλευτής μετέφερε ότι, κατά την ενημέρωση της υφυπουργού, ελάχιστες ΥΔΟΜ πανελλαδικά δεν εκδίδουν σχετικές άδειες. Στην ανακοίνωση υποστηρίζεται επίσης ότι ο Κώδικας «Νικόλαος Ταγαράς» δεν εισήγαγε μεταβολή που να δικαιολογεί τη διακοπή.

Ωστόσο, δεν ακολούθησε επίσημη και αυτοτελής ανακοίνωση του ΥΠΕΝ για τη συγκεκριμένη συνάντηση, που να επιβεβαιώνει, να διαψεύσει ή να εξειδικεύει τις συγκεκριμένες θέσεις και να επιλύει τη διαφορά ερμηνειών.

Καβάλα και Ηλεία: Αιτήματα για τροπολογία και πολεοδομικό σχεδιασμό

 Ο βουλευτής Γιάννης Πασχαλίδης και ο δήμαρχος Θεόδωρος Μουριάδης έθεσαν στην υφυπουργό ΠΕΝ αίτημα τροποποίησης του άρθρου 14 του ν. 1337/1983 για τα έργα στο Περιγιάλι και χρηματοδότησης του ΤΠΣ Καβάλας. Ο βουλευτής ανακοίνωσε ότι η συνάντηση έγινε σε εποικοδομητικό κλίμα, χωρίς να γνωστοποιήσει απόφαση ή χρονοδιάγραμμα.

Στην ανακοίνωση του ο βουλευτής συγκεκριμμένα σημείωσε ότι: «Βασικά θέματα της συνάντησης αποτέλεσαν:

1) η κατάθεση τροπολογίας για την αντικατάσταση του άρθρου 14 του Ν.1337/83 προκειμένου να διευκολυνθεί η υλοποίηση των έργων του Περιγιαλίου

2) η χρηματοδότηση του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου του Δήμου Καβάλας για την πολεοδομική και χωροταξική οργάνωση του Δήμου, τον καθορισμό των επεκτάσεων των οικισμών, την επίλυση των πολεοδομικών προβλημάτων των οικισμών και την προστασία του Περιβάλλοντος» Και σημείωσε:

«Ευχαριστούμε θερμά την Υφυπουργό για τη σημερινή συνάντηση. Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε σε άριστο κλίμα συνεργασίας και ήταν ιδιαιτέρως εποικοδομητική».

Παράλληλα  η βουλευτής Διονυσία-Θεοδώρα Αυγερινοπούλου ενημέρωσε με ανακοίνωση της, για συνάντηση που είχε στις 23 Σεπτεμβρίου 2026  με τη Μαριλένα Σούκουλη στο ΥΠΕΝ, σχετικά με την πρόοδο του Ειδικού και των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων, το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο Τουρισμού και τις αναπτυξιακές δυνατότητες της Ηλείας.

-«Στο επίκεντρο τέθηκαν οι αναπτυξιακές δυνατότητες που συνδέονται με τις νέες χωροταξικές και πολεοδομικές ρυθμίσεις», περιορίζεται να αναφέρει η ανακοίνωση που εξέδωσε η Διονυσία Αυγερινοπούλου, η οποία είναι πρόεδρος της Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής και έχει πρωτοστατήσει για περιβαλλοντικές και αναπτυξιακές λύσεις στην Ηλεία.

Δυτική Ελλάδα: Στο τραπέζι ΤΠΣ και χωροταξία επενδύσεων

Στις 16 Σεπτεμβρίου οι αντιπεριφερειάρχες Δυτικής Ελλάδας Στυλιανός Μπλέτσας και Παναγιώτης Σακελλαρόπουλος συναντήθηκαν με την υφυπουργό ΠΕΝ Μαριλένα Σούκουλη. Οι ίδιοι ανακοίνωσαν ότι συζητήθηκαν ο χωροταξικός σχεδιασμός, η πορεία των ΤΠΣ και ειδικά ζητήματα χωροθέτησης δραστηριοτήτων στους τομείς του τουρισμού, της βιομηχανίας και των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.

Σημειώνεται ότι για  την Αχαΐα, πόρισμα της Μόνιμης Επιτροπής Πολεοδομικού και Χωροταξικού Σχεδιασμού του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας διατυπώνει έξι προτάσεις προς το ΥΠΕΝ κα ζητά βελτιώσεις στην οριοθέτηση των οικισμών και ουσιαστική αξιοποίηση ΖΑΟ και ΠΕΧ, λύσεις για ακίνητα που τέμνονται από νέα όρια και επιτάχυνση της αναγνώρισης οδών, περισσότερο χρόνο για την ολοκλήρωση των ΤΠΣ, ενιαία γεωχωρικά δεδομένα, θεσμικό έλεγχο ωριμότητας και πραγματική συμμετοχή Δήμων και τοπικών κοινωνιών. Κοινός στόχος των έξι προτάσεων του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας είναι τα νέα σχέδια να δημιουργούν ασφάλεια δικαίου, να προστατεύουν τη μικρομεσαία ιδιοκτησία και να αφήνουν περιθώριο οργανικής εξέλιξης στους μικρούς και φθίνοντες οικισμούς. Δείτε εδώ στο ecopress

Πάντως η ανακοίνωση που εξέδωσαν οι δύο αντιπεριφερειάρχες της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας για τα αποτελέσματα της συνάντησης τους με την αρμόδια υφυπουργό ΠΕΝ  κατέγραψε το πλαίσιο συνεργασίας και τις προτεραιότητες της Περιφέρειας, χωρίς συγκεκριμένη ανακοίνωση για επίλυση εκκρεμοτήτων ή έκδοση νέων ρυθμίσεων.

Θράκη: Δέσμευση για υπουργικές αποφάσεις και χρηματοδότηση πολεοδομικών σχεδίων

Διαφορετική εικόνα παρουσιάζει η σύσκεψη της υφυπουργού ΠΕΝ με το ΤΕΕ Θράκης, τον γενικό γραμματέα του ΥΠΕΝ Ευάγγελο Κυριαζόπουλο και δημάρχους της περιοχής, τον Σεπτέμβριο.

Από το ΤΕΕ Θράκης ανακοινώθηκε ότι “στο επίκεντρο τέθηκε  η χρηματοδότηση και η πρόταση «Γέφυρα»

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης εξετάστηκαν λεπτομερώς:

Η ένταξη στο Πράσινο Ταμείο των ΤΠΣ των Δήμων που έχουν ήδη υποβάλει σχετικό αίτημα χρηματοδότησης, και συγκεκριμένα των Δήμων Κομοτηνής, Μαρώνειας-Σαπών, Αρριανών, Διδυμοτείχου και Σουφλίου.

Η χρηματοδότηση της πρότασης «Γέφυρα» του ΤΕΕ Θράκης, η οποία δίνει άμεση λύση για τη συνέχιση των υφιστάμενων συμβάσεων σε Δήμους που αδυνατούν να τις ολοκληρώσουν αυτόνομα, δηλαδή στους Δήμους Ορεστιάδας, Σαμοθράκης, Ιάσμου και Μύκης.

Άμεσες Υπουργικές Αποφάσεις και επέκταση στην Ανατολική Μακεδονία

Η Υφυπουργός, κα. Μαριλένα Σούκουλη, αφού άκουσε με ιδιαίτερη προσοχή τις τεχνικές προτάσεις και την ανάλυση που παρουσίασαν το ΤΕΕ Θράκης, η Διαχειριστική Αρχή και τα στελέχη του Υπουργείου, συμφώνησε να προχωρήσει άμεσα η έκδοση των απαραίτητων υπουργικών αποφάσεων. Οι αποφάσεις αυτές θα αφορούν την επίσημη ανάθεση του έργου στο ΤΕΕ καθώς και την απόφαση έγκρισης και κατάρτισης του προγράμματος. Παράλληλα, από την πλευρά των εμπλεκόμενων Δήμων που θα ενταχθούν στο νέο Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο, θα εκκινήσουν άμεσα οι προβλεπόμενες από τον νόμο εσωτερικές διαδικασίες για τη διασφάλιση και συνέχιση των συμβάσεών τους.

Στο πλαίσιο της κοινής αναπτυξιακής αντιμετώπισης της Περιφέρειας, τέθηκε εμφατικά στο τραπέζι και η συμμετοχή των Δήμων της Ανατολικής Μακεδονίας στο ίδιο ακριβώς πρόγραμμα, με στόχο το σύνολο της Περιφέρειας Α.Μ.Θ. να αποκτήσει ολοκληρωμένα και σύγχρονα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια”.

Αναμένεται η επιβεβαίωση της έκδοσης και εφαρμογής των αποφάσεων.